Zegt het voort!

blog archief

Laatste lentenieuws

Vorige week op een toen nog vrij warme lentedag samen met onze Capelse Stadsecoloog Matheo Mourik en nieuwe beleidsambtenaar Groen, Arnoud van der Plas 20 Bosanemonen uitgezet in Schollebos.

Bosanemoon (Anemona nemorosa). Gemeente had die over en Anton (op voorgrond) had er ook wat geteeld. Een Ranonkelsoort (familie Ranunculaceae) waartoe ook soorten behoren als boterbloemsoorten, speenkruid en dotterbloem, alle in Schollebos aanwezig. Aangeplant en zich moeizaam handhavend, maar dit jaar weer duidelijk toegenomen en in volle pracht te bewonderen.

 

Ook die middag de Vlindertuin gezamenlijk geïnspecteerd. In het Bijenhotel was het een drukte van belang: honderden solitaire bijen kwamen erop af, zoekend naar een geschikte gang om hun eitjes te leggen. Klik hier voor de video

Het ooievaarspaar langs de ’s Gravenweg is aan het broeden. Man en vrouw wisselen elkaar af. De een broedt en de ander foerageert of houdt gezelschap. De wisseling van de wacht gaat vaak gepaard met geklepper. Een paar is gedurende hun leven monogaam en keert na overwintering altijd weer terug op hun vertrouwde nest. Ik vermoed dat de mensheid daar – in zijn vele teleurstellingen binnen het eigen huwelijksleven –  in het verleden met jaloezie naar heeft gekeken en de ooievaar daarom als geluksbrenger werd gezien. Er waren tot nu toe 3 geslaagde broedsuccessen, maar vorig jaar een mislukte broed: 1 dood jong en 1 niet uitgekomen ei. Oorzaak onbekend. Hopelijk dit jaar weer een geslaagde poging.

Weer nieuwe teruggekeerde vogels uit hun overwinteringsgebieden:

Visdief (Sterna Hirundo). De ballerina boven het water. De meest algemene sternsoort. Vorige week eerste boven de “ijsvogelvijver”. In Hitland-zuid meerdere exemplaren gezien (broeden daar op eilandje in Golfbaangebied). In Kralingse Veer langs Rijckevorselweg ook broedend op platte dak van voormalig Bouwmans Meubelen. 

 

 

Kleine Karekiet (Acrocephalus scirpaceus). Ook dit kleine rietvogeltje is weer teruggekeerd uit Afrikaanse overwinteringsgebieden. Rob van Dorland betrapte deze luid zingend in het riet, wat op zich zeldzaam is, want het liedje gaat niet voor niets “Karekiet, karekietkietkiet, ik hoor je wel, maar zie je niet”. Hij zit altijd onder in het riet, onzichtbaar. Hij is heel afhankelijk van ecologisch rietmaaibeheer: alleen in oud riet (“overstaand riet”) maakt hij zijn nest; de stengels van vers riet zijn te slap. Vandaar nu gelukkig in Schollebos dit aangepast rietmaaibeheer:in een cyclus van 3 jaar steeds maar 1/3 e deel van het riet maaien. Heeft wel te lijden van koekoeksgeweld: koekoek in Schollebos (nog niet terug van overwinteringsgebied) legt haar eieren in nesten van Kleine Karekiet. 

En afgelopen zaterdag weer een Chinese vrouw betrapt op commercieel(?) oogsten van Daslook , boodschappentassen vol! Weliswaar uitbundig aanwezig in Schollebos en nu volop bloeiend, maar 1) het mag niet (Boswet, Natuurwet) en 2) andere Schollebosbezoekers willen er ook van genieten. Heb haar erop aangesproken, maar elk jaar hetzelfde verhaal (en zij is niet de enige Chinese die dit doet!). Ook Tonderzwammen werden door een Chinese vrouw 2 jaar geleden commercieel geoogst voor “medicinaal” gebruik (vuilniszakken vol!). Ik heb op zich niets tegen Chinese medeburgers en wil geenszins etnisch profileren, maar ik constateer alleen maar het feit dat het altijd Chinese vrouwen zijn die dit doen. Wordt tijd dat gemeente weer een parkwachter (als BOA) aanstelt voor handhaving (parkwachter was er jaren geleden wel, maar wegbezuinigd na zijn overlijden).

Bevernieuws e.a.

Na de vondst van een dode, aangereden Bever langs de Schielandweg (verlengde van Rijckevorsselweg, zie vorige blog), is er extra gelet op de beverburcht langs de IJssel. Als de dode bever (we weten nog niet wie die heeft verwijderd) een vrouwtje was, dan hadden haar jongen kunnen verhongeren en dood gaan. Gelukkig zijn daarna nu al 2 avonden achtereen op locatie 2 volwassen bevers en 1 jong gezien. De dode bever is dan ook vrijwel zeker een bever die aan het dwalen was (op zoek naar eigen territorium?) en is het beverpaar langs de IJssel toch succesvol geweest. 

Boomblauwtje (Celastrina argiolus). Een algemeen dagvlindertje, ook in Capelle. In bos, park en tuinen. Vandaag in  Schollebos mijn eerste dit voorjaar. Overwintert als pop en ik leef altijd weer op bij zo’n eerste lentewaarneming. Veel waardplanten (waar eitjes op afgezet worden en rupsen van leven), o.a. Klimop. 

 

 

 

Buxusrenspin (Variabele Renspin, Philodromus buxi; foto Rob van Dorland). Het geslacht Renspinnen (Philodromus) kent in Nederland 20 soorten. Het zijn spinnetjes van ongeveer een halve cm, maar verwoede grondjagers op insecten, soms in hinderlaag, maar vaker razend snel hun prooi achtervolgend.

Spinnen zijn geen insecten, het is een andere orde binnen de Geleedpotigen (Arthropoda). Insecten hebben altijd 6 poten, spinnen altijd 8 poten. Angst voor spinnen? Geen enkele spinnensoort in Nederland kan met hun beet de menselijke huid doorboren. Spinnenangst (Arachnofobie) in Nederland is daarom net zo iets als angst voor vlinders of lieveheersbeestjes!! Vermoord ze dus niet: het zijn juist nuttige dieren! In huis wegvangen (glas erover heen, stevig papiertje eronder schuiven) en buiten vrij laten.

 

 

 

 

 

Bedroefd en Blij

Kreeg een akelig bericht: een doodgereden Bever langs de Schielandweg (=verlengde van Rijckevorsselweg richting Nieuwerkerk). Op 13 april aangetroffen ter hoogte van Hitland-Zuid.

Bever (foto Rick Jan van Dijk). Het is niet bekend of deze bever een van de bevers is die langs de IJssel vrijwel zeker een burcht heeft met jongen. Het is een flinke afstand. Misschien een andere bever op zoek naar eigen territorium? Ik heb geen idee van de grootte van een beverterritorium. Info vragen bij Zoogdierenvereniging.

 

 

 

 

Van de drie ontsnapte Damherten in Nieuwerkerk (zie oudere blog) is er 1 doodgereden, 1 gevangen en 1 nog onvindbaar (mogelijk het exemplaar dat in Schollebos is gezien; info van Ton Aker, de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland).

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgelopen woensdag 14 april mijn eerste Oranjetipje van dit jaar. Het Oranjetipje (Anthocharis cardamines) kwam tot zo’n 10 jaar geleden niet in Capelle voor. De eerste verschenen zeer spaarzaam in het Schollebos, maar de populatie breidt zich heel langzaam uit en er worden nu ook af en toe ook tipjes elders in Capelle gezien. De trage opbouw van de Capelse populatie heeft misschien ook te maken met het maairegime: dit vlindertje kent maar 1 generatie per jaar en overwintert als pop aan plantenstengels. Het wegmaaien van deze planten zou een rol kunnen spelen. Belangrijkste waardplanten zijn Pinksterbloem en Look-zonder-Look, maar ook andere soorten van Kruisbloemigen waaronder massaal in Schollebos aanwezig Raapzaad (“broertje” van Koolzaad). Het was opmerkelijk, want het was koud met een gure noorderwind. Langs luwe en zonnige plekken dus toch al te zien!

Een digitale vergadering over door gemeente op te richten “Vrienden van het Schollebos” was voornamelijk om te verkennen. Daardoor nog veel praten over veel zaken tegelijkertijd. Om het kaf van het koren te scheiden heeft SNC voorgesteld om alle door gemeente ingeschakelde stakeholders te vragen hun “Do’s en Dont’s” op papier in te dienen om zo te proberen een grootste gemeenschappelijke deler te vinden waarop verder geborduurd kan worden.

In een digitale vergadering met Hoogheemraadschap over te nemen nieuwe peilbesluiten (waterstanden) in Hitland werd ook door SNC samen met IVN hun wensen ge-uit. Kortom: liefst verhoging waterpeil in weilanden (gecombineerd met aangepast maaibeheer) voor weidebroedvogels (Grutto, Tureluur, Kievit), handhaving peil in moerasgebied in Hitland-Zuid (rietbroeders als Rietzanger, Rietgors, Kleine en Grote Karekiet, Blauwborst; ook Bruine Kiekendief en Cetti’s Zanger e.a.). Er volgt dit jaar nog een inspraakprocedure.

Vorige week ook een kennismakingsvergadering met de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland, Ton Aker. Naast SNC ook Liesbeth den Haan namens IVN aanwezig. Belangrijkste was kennismaking en uitwisselen van aandachtspunten t.a.v. beheer en onderhoud die verder overleg vergen (bosbeheer, weilandbeheer, waterpeil, recreatiedruk, baggeren, jacht, e.d.). Een zeer positief gesprek. Structureel overleg is afgesproken.

Afgelopen woensdag een bijeenkomst op locatie “Shell-bosje” met gemeente. Naast groenbeleidsambtenaar, stadsecoloog en wethouder Marc Wilson namens gemeente, waren SNC, Bomenstichting en Stadsvogeladviseur van de Vogelbescherming aanwezig. Het gaat om een smalle strook bosplantsoen langs Rijckevorsselweg en Algeraweg. Een zeer drassig veenmoeras waarin de vele populieren omgevingsgevaarlijk worden en op diverse plaatsen zonder laarzen geen doorgang heeft. Wel een groenpareltje met veel broedvogels. Na ampel overleg in laatste weken hierover een eensluidende beslissing: alleen de echt direct gevaarlijke populieren kappen; indien dit medeschade zou veroorzaken dan die populier “uitkleden” (klimmers zagen stukken van boven naar beneden af); bestaand “Opschot” (nieuwe boomzaailingen die het goed doen) zoveel mogelijk sparen (die zijn gewend aan de natte bodem); aanplant van Wilgen en Zwarte Elzen: kunnen goed tegen natte voeten en zijn ecologisch superieur aan populier: insecten, vogels, vleermuizen; aanplanten van Gele Lis en Dotterbloem (moerasplanten); wandelpad ophogen voor droge voeten met houtconstructie (hout afkomstig van gekapte populieren). 

Tot slot: ook nu weer chinese dames die massaal Daslook afsnijden in Schollebos. Erop aanspreken helpt niet (doe ik al een paar jaar). Gaat echt soms om vuilniszakken vol! Oplossing??

 

 

Meer terugkomers

Vandaag zelf mijn eerste Fitis gehoord in Schollebos, terug van weggeweest (overwintert in Zuid-Europa en Afrika).

Fitis (Phylloscopus trochilus).

Een boszangertje (geslacht Phylloscopus) en “tweelingbroertje” van de Tjiftjaf. Komt veel minder voor in Capelle. Net als Tjiftjaf een grondbroeder in struikgewas. Belangrijkste verschil met Tjiftjaf is de zang. Tjiftjaf een staccato “tjif-tjif-tjaf”, de Fitis een mooi melodieus riedeltje. Verder heeft de Fitis lichtgekleurde pootjes, de Tjiftjaf donker gekleurde.

 

Frank Oling spotte de eerste Boerenzwaluw boven het Schollebos.

 

Boerenzwaluw (Hirundo rustica). Voor zover wij weten alleen broedend met meerdere paartjes op de Capelse Manege. Broedt in stallen en schuren met openingen. Is de vroegst terugkerende van de zwaluwsoorten. Overwintert in Afrika. Insecteneter en foerageert meestal laagvliegend boven akkers en weilanden. In vlucht valt vooral de diepgevorkte staart op.

 

Vandaag ook een kort interview met stagiaire van Radio Capelle over het Schollebos. Wordt a.s. zaterdag uitgezonden. Achteraf wat teveel bevraagd over wat niet goed is of is geweest. Had liever ook wat leuks verteld over de toch grote natuurwaardes die er nog steeds zijn. Tja, volgende keer beter. 

Volgende week een fysieke bijeenkomst in Schollebos met gemeente over te plaatsen Huiszwaluwvide, een zoomsessie met gemeente over op te richten “Vrienden van het Schollebos“, een zoomsessie met Hoogheemraadschap over nieuwe peilbesluiten in Hitland en mogelijke verplaatsing gemaal (mogelijk verstoring van beverburcht), een fysieke orienterende afspraak met de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland (Ton Aker) samen met IVN-bestuurster Rotterdam (Liesbeth den Haan) over Hitlandbeheer (peilbesluiten, maaibeheer, moerasbeheer, bosbeheer).

Verder in afwachting op resultaten overleg tussen gemeente en Rijkswaterstaat mbt de beverburchten langs deIJssel.

Werk aan de winkel dus.

 

 

Leuk en minder leuk nieuws

Laten we maar beginnen met het minder leuke nieuws.

De Provincie Zuid Holland (PZH) heeft op 8 maart dit jaar een beschikking afgegeven voor het verstoren en vangen van bevers en het vernielen en beschadigen van beverburchten en -holen (Beschikking Wet Natuurbescherming, Zuid-Holland). Het betreft een zeer ruime beschikking. Uiteraard moet overheid in het geweer komen als dijken en andere waterkeringen in gevaar komen, maar schade aan gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden en andere vormen van eigendom is voor PZH óók een reden om beverburchten te vernielen!! Kanniewaarzijn? De Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland gaat dan ook hiertegen in protest en indien overleg faalt, overweegt zij juridische stappen. 

In de Vlindertuin Schollebos vond iemand het leuk om een boeketje net bloeiende Narcissen af te snijden. Ook werden er eerder de rotstuingedeeltes gebruikt door kinderen als klimrots met schade aan aangeplante planten. Vader erop aangesproken met als resultaat een asociale reactie. Tja, ik heb al eens eerder in Schollebos op de grond gelegen na een vuist in mijn gezicht en bijna nog een keer, maar dat kon mijn zoon voorkomen… SNC zal met gemeente overleggen hoe de vlindertuin beter te beschermen. 

 

 

 

Nou maar de leuke zaken:

Langs de de grens van Hitland-Noord (langs De Mient) spotte Frank Oling een Geoorde Fuut en de eerste uit hun overwinteringsgebieden teruggekeerde Visdiefjes.

 

Geoorde Fuut (Podiceps nigricollis; foto Vogeldagboek.nl). Frank had eigen foto ervan, maar deze laat beter de schoonheid van deze futensoort zien. Een schaarse broedvogel in Nederland vooral in duingebied. ’s Winters soms ook verder inlands rondzwervend. Zelf op Tenellaplas (Oost Voorne) ooit gezien.

 

 

 

 

 

 

 

Visdief (Sterna hirundo; foto internet). Algemene sternsoort. Weer terug van hun overwinteringsgebieden. Broedt op eilandje op golfbaan Hitland en op platte dak langs Rijckevorsselweg (voormalig gebouw BouwmanMeubelen). In Schollebos alleen foeragerend, dansend als een ballerina boven de vijvers en singels.

 

 

 

Ook de Zwartkop (Sylvia atricapilla; foto internet) is weer teruggekeerd in Capelle. Het sonore gezang van het mannetje is luid en duidelijk te horen in Schollebos. Mannetje heeft een zwart petje, het vrouwtje een lichtbruin petje. Overwintert in Zuid-Europa/Afrika, maar soms ook hier.

 

 

 

 

In Schollebos een zeldzaamheid: een bijna geheel zwarte Wilde Eend (Anas platyrhynchos). Het is een kleurafwijking (Melanisme), waarbij het zwartpigment overheerst. Het is hier een mannetje (“Woerd”) wat te zien was aan de nog doorschemerende groene kleur van kop en hals. Zelfs de snavel  is zwart. Helaas geen betere foto kunnen maken met mijn iphone. Melanisme komt meer voor in de dierenwereld, denk bijv. aan Zwarte Panter.

 

 

 

 

Afgelopen dinsdag mijn eerste Gehakkelde Aurelia en Klein Koolwitje van dit jaar. 

Gehakkelde Aurelia (Polygonia aurelia; foto SNC-archief). Algemeen, maar in Capelse contreien duidelijk afnemend. De duiding “gehakkeld” slaat op de gekartelde vleugelranden. Overwintert als volwassen vlinder op beschutte plaatsen. Meerdere waardplanten waar de eitjes op afgezet worden, waaronder vooral de Grote Brandnetel. 

 

 

 

Langs de noordoever van de Nieuwerkerkse Tocht (oostelijk deel) staan vele planten in bloei, waaronder ook diverse Stinseplanten zoals Armbloemig Look en Middelste Sneeuwroem.

Armbloemig Look (Allium paradoxum; foto SNC). Op 1 plek zich gestaag uitbreidend. Oorspronkelijk afkomstig uit ZW-Azië, en zoals de naam aangeeft een uiensoort (“Look” = Ui), net als Daslook, Driekantig Look en Kraailook, die allemaal in Schollebos voorkomen. Zou zeer zeldzaam zijn volgens Heukels Flora (de standaard Flora van Nederland).

 

 

 

 

 

 

Middelste Sneeuwroem (Scilla luciliae; foto internet). Stinsenplant, afkomstig uit Azie. Destijds uitgeplant door gemeente?

Lenteboost

De astronomische lente is begonnen (21 maart) en steeds meer lente is te zien en te horen. Overal zijn vogels volop bezig om te baltsen, te zingen, te roepen en zelfs al nesten te bouwen. 

Tjiftjaf (Phylloscopus collybita;foto Vogeldagboek.nl). Een trekvogeltje, overwinterend in Zuid Europa en Afrika (hoewel steeds vaker ook hier overwinterend, maar in kleine aantallen). Afgelopen week weer massaal teruggekeerd uit hun overwinteringsgebieden. Hun zang is nu overal in parken en bossen te horen: een herhaald staccato “Tjif-tjif-tjaf” afgewisseld met een zacht “tsr”. Een van de weinige grondbroeders tussen dicht struikgewas. Altijd een mysterie hoe al die vogeltjes weten dat ze samen naar hun broedgebieden moeten terugkeren. Een echte lentebode voor vogelaars.

 

 

Ooievaar (Ciconia ciconia)

Ook het Capelse ooievaarspaartje langs de ’s Gravenweg had er zin in (foto Yvonne Commijs). Na 3 succesvolle broedsels helaas vorig jaar een mislukt broedsel (1 dood jong en 1 niet uitgekomen ei). Hopelijk nu weer wel succes. Vorige eeuw bijna uitgestorven, maar via fokprogramma’s succesvol terug in Nederland. Ooievaars zijn monogaam en keren elk voorjaar terug op hun oude nest. Van origine trekvogel, maar veel ooievaars blijven hier overwinteren, zo ook ons Capels paar.

 

Vingerhelmbloem (Corydalis solida; foto SNC-archief). Een aangeplante Stinsenplant en vroege lentebloeier. Nu volop bloeiend op diverse plaatsen langs bospaden in Schollebos. Behoort tot de familie Papaverachtigen (Papaveraceae). Stinsenplanten zijn planten die in vooral in 17e eeuw werden ge-importeerd om de tuinen van rijke herenboeren, kasteelheren en kloosters op te fleuren (kortom van eigenaren met stenen huizen; “Stins” is oud-Fries voor Stenen Huis).

 

 

Oosterse Sterhyacint (Scilla siberica; foto SNC-archief). Dit wonderschoon klein plantje bloeit nu, maar slechts op enkele plaatsen in Schollebos. Ook een Stinsenplant. Behoort tot de Aspergefamilie (Asparagaceae). Goed kijken langs de bospaden!

 

 

 

Nog 1-2 weken en in het Schollebos staat Daslook (Allium ursinum) – ook een Stinsenplant – massaal in bloei. Nu al kan men hun frisse uiengeur al ruiken.

De filmpjes van de Bever, gemaakt door Steef Kijne staan nu alsnog in mijn vorige blog via een link te zien.

 

 

 

 

 

 

 

Nog meer bevernieuws e.a.

Beverjong (foto Steef Kijne). Steef plaatst regelmatig een bewegingscamera bij de beverburcht. Het zijn avond-/nachtopnames (nachtdier!). Hier vrijwel zeker een beverjong. Filmpjes van Steef staan op YouTube (zie links hieronder). Nu al een jong is wel erg vroeg (meestalpas vanaf april), maar klimaatopwarming zou ook hier een rol kunnen spelen. SNC is samen met stadsecoloog in overleg om de beverburcht af te schermen. Eindverantwoordelijke is hier Rijkswaterstaat. 

Hier de video van Steef Kijne bij daglicht: Bever in Capelle bij daglicht

En een bij nacht: Bever bij nacht

Bosanemoon (Anemona nemorosa; foto SNC-archief). Sinds paar dagen bloeit dit wonderschone plantje in Schollebos op enkele plaatsen (wel goed speuren langs de voetpaden in bosgedeeltes!). Aangeplante Stinseplant. Deed het jarenlang matig, maar nu lijkt hij het iets beter te doen. Behoort tot de grote familie Ranunculaceae (Ranonkelachtigen of Boterbloemachtigen).

 

 

 

Sleedoorn (Prunus spinosa; foto SNC-archief). Langs de Spartasportvelden in Schollebos staan vele Sleedoornstruiken in bloei. Prachtige bloesem! In najaar grote blauwe bessen. Zoals de soortnaam al zegt, een Pruimsoort (Prunus), die weer hoort tot de grote Rozenfamilie (Rosaceae). 

 

 

 

 

Groene Specht (Picus viridus; foto Vogeldagboek.nl). Afgelopen maandag 3 (!) Groene Spechten langs Spartavelden. Twee (paartje?) vlogen samen weg, een derde later in tegengestelde richting. Broedt al jaren met succes in Schollebos, maar is ook gezien in Wegelingpark en Slotpark. Hoofdvoedsel zijn mieren. Een na grootste Europese spechtensoort (vergelijk grootte met kauwtje). Eigenlijk vooral naaldbosbewoner waar hij foerageert op mierenhopen (tafeltje gedekt!). Hier aangepast en foeragerend op kort gras (sportvelden, recreatievelden). Mogelijk ook op insectenlarven van Langpootmug (emelten), e.a. Geluid een “hinnikend gelach” of “Lachend gehinnik”, heel karakteristiek. Erg schuw.

 

Nu maar wachten op wat mooier voorjaarweer, want ik heb wat afgekleumd:-)

 

 

 

 

 

Bevers en Uilen

Afgelopen weekeinde opnieuw verse beverknaagsporen en ingang van beverburcht aangetroffen langs de IJssel; foto’s Rob van Dorland en Eric Stockx). Bever is het grootste Europese knaagdier (van snuit tot staarteind tot 1,5 meter en 20-30kilo of soms meer!) en was in Nederland in 19e eeuw uitgestorven door de jacht (laatste bever in 1825!). Na herintroductieproject van bevers vanuit Oost-Europa en Skandinavië eind 20e eeuw is de bever inmiddels met een heuse opmars bezig. In Limburg is al sprake van “overlast”. Paar jaar geleden al in Biesbosch en zelfs Rotterdam aanwezig, nu dus ook in Capelle/Nieuwerkerk. Voornamelijk nachtdier, plantaardig voedsel (o.a. boomschors). Jaarlijks 1 worp met 2-4 jongen (april-mei) die tot en met 3e levensjaar bij hun ouders blijven. Bouwen een ’Burcht’ van takken en stammen met de ingang onder water. Voor de winter leggen ze een voedselvoorraad van twijgen aan in die burcht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mogelijke ingang beverburcht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In deze tijd is ’s avonds en ’s nachts regelmatig de roep van de Bosuil te horen in en om het Schollebos. Gisternacht nog achter mijn huis (mannetje).

Bosuil (Strix aluco, foto Internet). Broedt al jaren in Capelle, vaak in/om Schollebos (o.a. Manege en Boerderij Bermweg). Broedtijd februari-mei. Algemeen in Nederland, standvogel. Het mannetje roept “oeh-hoe-hoe-hoe”, het vrouwtje een hees/schel “kiejek”.

 

 

 

Eergisteren (maandag) nog een flinke troep Koperwieken in Schollebos en lachende Groene Specht. Langs Spartasportvelden in Schollebos staat de Gele Kornoelje in bloei.

 

 

 

 

 

 

 

Extreme Februarimaand

In 1 week tijd van strenge nachtvorst tot bijna zomerse temperaturen. Van sneeuw en ijs tot lentebodes. Ik heb dit echt nooit eerder meegemaakt. Levert wel veel leuke en interessante waarnemingen op.

Vuurgoudhaan (Regulus ignicapillus; foto Frank Oling). Samen met de “gewone” Vuurgoudhaan (Regulus regulus) de kleinste vogeltjes van Europa. Gewicht van een theelepel suiker. Naaldbosbewoners en broedvogels in Nederland (niet in Capelle) en ’s winters rondzwervend en meestal dan ook in Schollebos te zien zoals deze nog in de vorstperiode. De Vuurgoudhaan onderscheidt zich van de Goudhaan vooral door de wit-zwarte oogstreep. In onze omgeving zijn ze vaak te zien in naaldbomen en winterharde groene struiken zoals Hulst.

 

 

 

 

Tafeleend (Aythya ferina, man; archieffoto). Aan het eind van de vorstperiode nog een waarneming van een Tafeleend (Schollebos en Ringvaart). Schaarse broedvogel in Nederland (niet in Capelle) en vooral overwinteraars vanuit Oost-Europa. Bijna elk jaar wel meerdere exemplaren in Capelle maar tot nu toe deze winter slechts 2.

 

 

En dan, na 1 week van strenge vorst en nog steeds midwinter, wordt het ineens lenteweer met aan bijna  zomerse temperaturen! De natuur reageert daar direct op.

18 Februari: het ooievaarspaartje in Hitland (bij ’De Olifant’) had er al zin in. Capels paartje is ook al gesignaleerd op hun nest langs de ’s Gravenweg.

 

Ooievaar (Ciconia ciconia; foto Jet van der Velde). 

 

 

 

 

 

 

 

19 Februari: mijn eerste Hommelkoningin dit jaar op mijn bloeiende Winterhei (heb ik jaren geleden met opzet geplant voor vroege insecten in voorjaar). Niet gelukt om de soort te herkennen. De koningin heeft als enige van haar kolonie de winter overleefd in verlaten muizenholen, spouwmuren, e.d. Alle andere zijn in het najaar gestorven. Na “ontwaking” gaat zij eerst op zoek naar voedsel (nectar) en daarna naar een plek om een nieuwe kolonie te stichten, vaak ondergronds in bijv. verlaten muizenholen, steenhopen,e.d.

20 Februari: eerste Citroenvlinder en Dagpauwoog (waarnemers-appgroep Capelle), beide dagvlinders die als volwassen vlinder overwinteren. Deze komen uit hun winterrust als de temperatuur voldoende hoog is en zijn dan ook de vroegste vlinders.  

Citroenvlinder (Gonepteryx rhamni; foto SNC-archief). Overwintert als volwassen vlinder vooral tussen wintergroene struiken of bomen (Klimop!). Algemeen ook in Capelle. Vorst kunnen ze mede overleven door een antivries-stofje in hun bloed. Pleidooi voor o.a. Klimopbehoud! Klimop is GEEN schadelijke plant voor bomen. Waardplanten (waar rupsen van leven) zijn o.a. Sporkehout en Wegedoorn.

 

 

Dagpauwoog (Aglais io; foto SNC-archief). Overwintert ook als volwassen vlinder, maar in koele plekken (schuren, houtstapels, boomholtes, bunkers, vogelkastjes). Waardplant is de Brandnetel. Pleidooi om niet alle brandnetelvegetatie te bestrijden! Brandnetel is waardplant voor nog 6 andere dagvlindersoorten!

 

 

 

Klein Hoefblad (Tussilago farfara; foto SNC-archief). Van oudsher een lentebode, maar nu al bloeiend in Vlindertuin Schollebos. Een composiet (samengesteldbloemige). Bloeit voor bladvorming begint.

 

 

 

 

21 Februari: op Vlindertuin Schollebos al eerste bloeiend Speenkruid en Draadereprijs.

Speenkruid (Ficaria verna; foto SNC). Voorjaarsbloeier, maar nu erg vroeg.Na de bloei vind je er niets meer van terug, alleen de ondergrondse wortelknolletjes die op tepels (“speen”) lijken blijven over. Hoort tot de Ranonkelfamilie net als boterbloemen. Straks massaal te zien in Schollebos.

 

 

 

Draadereprijs (Veronica filiformis; foto SNC). Typisch plantje in grasgazons. Hoe vaker men maait, des te meer breiden ze zich uit. In intensief gemaaide gazons vaak hele blauwe velden. Bloeit normaliter in april/mei.

 

 

 

 

Andere betrapte dieren met foto afgelopen week in Schollebos:

Grote Zilverreiger (Egretta alba; foto Rob van Dorland). Succesvolle broedvogel in Oostvaardersplassen. ’s Winters verspreid door heel Nederland en vaak ook in Capelle.

 

 

 

 

Konijn; foto Rob van Dorland). Een zoekplaatje! Jaren geleden vele konijnen (vaak gedumpte huisdieren) in Schollebos, maar ook in Middelwatering. Nu vrijwel verdwenen, waarschijnlijk door predatoren als Vos en Bunzing. Ook langs taludgazons langs Algera- en Brieneroordbrug waren ze talrijk aanwezig, alwaar zij door hun holengraverij het talud verzwakten. Jaren geleden werd het konijn daar bestreden dmv “Fretteren” = jagen met afgerichte fretten. Het is mij niet bekend hoe het met de konijnenpopulatie daar nu gaat.

 

 

 

 

 

 

Winterpret en Winterleed

Eindelijk hadden we weer een beetje echte winter. Mensen haalden massaal de schaatsen en sleetjes van zolder. Zelfs een eenzame langlaufer zag ik in het Schollebos. Veel winterpret dus. Echter niet voor veel dieren. Bevroren vijvers, bevroren bodem en een pak sneeuw belemmeren veel vogels het vinden van voedsel in het water of in de bodem. Door honger gedreven verliezen ze vaak hun schuwheid op zoek naar voedsel in wakken of onder opeengestapelde houtrillen. Vogelspotters beleefden mooie tijden door waarnemingen die ze anders in Capelle niet zo snel zouden doen. Na dit weekeind treedt weer flinke dooi op, hopelijk op tijd voor veel dieren.

Waarnemingen en foto’s van deze vorstperiode: 

Zoekplaatje: Houtsnip (Scolopax rusticola;foto Rob van Dorland). In deze vorstperiode worden in Schollebos bijna elke dag Houtsnippen gezien. Meestal vliegen ze op bij het voorbijlopen, maar Rob spotte deze tussen het struweel. Zoeken hun voedsel in zompige bosbodems. Nederlandse broed- en standvogel en doortrekker. Geen broedvogel Capelle. Heeft het moeilijk als de bodem bevroren is. 

 

 

Watersnip (Gallinago gallinago; foto Rob van Dorland). Een andere snippensoort wordt nu ook af en toe in Schollebos gezien. Is de meest voorkomende snipsoort in Nederland, broed- en standvogel, maar niet in Capelle. Rob spotte ook deze in Schollebos. Belangrijkste verschil met andere snippen is de allerlangste snavel, waarmee ook hij zijn voedsel zoekt in drassige bodems.

 

 

 

Dodaars (Tachybaptus ruficollis; foto Rob van Dorland). Rob (ja hij is erg bezig geweeest) betrapte ook deze in Schollebos. Onze kleinste futensoort, die zich hier dreigde te verslikken met een voor zijn doen grote vis. Nederlandse broed- en standvogel (niet in Capelle) die ’s winters rondzwerft. En nogmaals, de naam Dodaars is enkelvoud en verwijst naar de witte staartpluim (dod) aan zijn achtereind (aars).

 

 

 

Witgat (Tringa ochropus, foto Rob van Dorland). Een broedvogel uit Skandinavie en Oost Europa (in drassige bosgebieden), maar toch hele jaar wel aangetroffen in Nederland, ook ’s winters dus bij zoet water. In Schollebos slechts paar keer eerder waargenomen. Zoekt zijn voedsel ook in drassige bodem. Lange poten (stelten) en lange spitse snavel wijzen daar al op net als bij de snippen). Zulke vogels worden daarom ook wel aangeduid als Steltlopers of Waadvogels. Wegvliegend zien we een donkere bovenkant met een witte stuit.

 

 

Waterral (Rallus aquaticus, foto Rob van Dorland). Dit is wel een broedvogel van het Schollebos, maar is zeer schuw. Ook een waadvogel die langs oevers door rietkragen sluipt. Bij vorstperiodes vaker te zien op zoek naar voedsel. Buiten die vorstperiodes nauwelijks te zien, maar wel te horen door het geluid van een schreeuwend speenvarken.

 

 

 

 

Koperwiek (Turdus iliacus, foto Eric Stockx). Er zijn al meerdere foto’s van deze wintergast verschenen in mijn blogs, de IJssel en Lekstreek en op facebook. Een lid van de lijsterfamilie. Eet bessen, wormen en andere grondbeestjes.  Toch deze triestaandoende foto, want het toont hier de vorstmalaise duidelijk.

 

 

 

IJsvogel (Alcedo atthis, foto Rob van Dorland). Capelse broed– en standvogel (Schollebos). IJsvogels hebben het in vorstperiodes echt heel moeilijk, want voor 100% afhankelijk van geschikt viswater. In langere vorstperiodes kan wel 75% van de Nederlandse populatie sterven. 1 Dag zonder eten kan al fataal zijn! Er zijn nog enkele open waterstukjes zoals bij sluisjes. Daar probeert de ijsvogel nog zijn dagelijkse visjes te vangen en slaagt daar nog wel in gelukkig. Op de foto een vrouwtje (lichtrode ondersnavel) ineengedoken vanwege de kou en loerend op een visje.

 

Wintertaling, man (Anas crecca, foto Rob van Dorland). Voor Capelle echte wintergast, maar wel broed− en standvogel in Nederland en wintergast uit Noord− en Oost Europa. Een van de mooiste eendensoorten, althans als mannetje. Na het grotendeels dichtvriezen van de meeste wateren snel vertrokken naar ander open water.

 

 

Alle bovenstaande waarnemingen betroffen het Schollebos en zijn slechts een fractie van meer algemene soorten die er voorkomen. Een bewijs dat het Schollebos ook een regionale ecologische functie heeft. Dan is het wel vreemd dat de gemeente in haar toekomstvisie weigerde het Schollebos op te nemen als Ecologische Hoofdzone!! 

Nog 2 Hitlandnieuwtjes

 

Ransuil (Asio otus, foto SNC−archief). Opnieuw zijn er Ransuilen in hun winterse roestplek in Hitland−Zuid. Deze foto paar jaar geleden zelf gemaakt toen er 9 exemplaren zaten. Algemene broedvogel van Nederland. Enkele keren ’s winters in Schollebos en 1x in wijk Oostgaarde gespot.

 

 

 

 

In Hitland−Zuid zijn knaagsporen van Bever ontdekt.