Zegt het voort!

blog archief

Ruud

Zomer is begonnen

De meteorologische zomer is al begonnen (1 juni), de astronomische zomer pas op 21 juni, Waarom altijd zo moeilijk doen? In ieder geval, de zomer komt eraan! Eerst maar wat leuke waarnemingen:

 

Kardinaalsmutsstippelmot (Yponomeuta cognagella). Te lang woord voor scrabble. Stippelmotten zijn nachtvlindertjes. Hun rupsen zijn allemaal gestippeld met zwarte stippeltjes. Er zijn meerdere soorten die ieder een eigen struik hebben om hun eitjes te leggen. In Schollebos heerst dus nu de Kardinaalsmutsstippelmot, die haar eitjes afzet op de Kardinaalsmuts. De rupsen vormen een gemeenschappelijk web en vreten de struik vrijwel helemaal kaal, waardoor er een Halloweenachtig beeld ontstaat. De struik overleeft het gelukkig altijd: nadat de rupsen in poppen en vlindertjes zijn getransformeerd begint de struik ongeveer met SintJan (24 juni) weer nieuwe bladeren te maken: “Sintjansloten”, vernoemd naar de christelijke feestdag, de geboortedag van Johannes de Doper.

 

De rupsen en het motje.

 

 

 

 

 

 

De Koekoek is een van de laatste terugkomers van hun winterverblijfplaatsen in Afrika. De roep “Koekoek” is die van het mannetje, die daarmee een vrouwlief probeert te lokken om te paren. In Schollebos kan men hem vooral horen langs waterpartijen met riet. Het vrouwtje is doorgaans zwijgzaam, maar voor het eerst in mijn leven heb ik vorige week ook de roep gehoord van een vrouwtje terwijl die overvloog. 

Koekoek (Cuculus canorus; foto Vogeldagboek.nl). Een broedparasiet: het vrouwtje legt haar eieren in nesten van andere vogels, 1 ei per nest. In Schollebos is de Kleine Karekiet de sigaar (rietbroeder!). Elke koekoek is gespecialiseerd in zijn gastheer: een “kleine karekiet-koekoek” legt haar eieren uitsluitend in nesten van Kleine Karekiet. Haar nakomelingen idem! De koekoekseieren hebben dezelfde kleur en tekening als die van zijn gastvrouw, maar zijn natuurlijk wel een stuk groter, wat kennelijk aantrekkelijk is voor de gastouders. Zo heb je bijvoorbeeld ook “Winterkoning-koekoeken”. Het uitgekomen koekoeksjong flikkert alle andere jongen en eieren het nest uit, waarna het gastgezin zich uitslooft om het koekoeksjong te voeden, een hels karwei.

Kleine Karekiet voert haar koekoeksjong (foto Vogeldagboek.nl : je kan je gratis abonneren op de nieuwsbrieven van Vogeldagboek.nl : altijd schitterende foto’s!).

Omdat noch man-, noch vrouwkoekoek verder enige bemoeienis hebben met het zorgen voor hun nageslacht, zijn ze ook weer heel snel vertrokken naar hun overwinteringsgebieden (vanaf juli al!). Tja, wat heet ouderliefde…? Ach nee, geen antropomorf gedoe…Kan ook zeggen “slim gedaan!”

 

Amandelwilgroest (Melampsora amygdalinae). Een Roest is een soort schimmel. Deze roest komt alleen voor op Amandelwilg (Salix triandra), in Schollebos op enkele plek aanwezig. Zou ’zeer zeldzaam’ zijn in Nederland. Mijn vraag: zijn er zeldzaam geregistreerde waarnemingen of is de soort echt zeer zeldzaam. Weet het niet, maar in Schollebos is ie er!! Is al meerdere jaren aanwezig, dus de wilg lijdt er niet onder.

 

 

 

 

 

Zwarte Ooievaar (Ciconia nigra; foto internet). Vorige week gespot net ten oosten van Hitland-Noord. Een doortrekker die bijna elk jaar wel in Nederland wordt gezien. Een broedvogel van vooral Oost-Europa. In verre verleden ook broedvogel in Nederland in ’Ooibossen’: bossen langs rivieren. De hoop bestaat dat deze prachtige vogel zich weer opnieuw zal vestigen (Gelderse Poort?).

 

 

 

Verder:

Volgende week zal gemeente beginnen met maaien van ruige gazons. Tussen gemeente, SNC en uitvoerder (fa. Reijm) zijn duidelijke afspraken gemaakt. Bos- en oeverranden worden nu gespaard net als groeiplaatsen van Brede Wespenorchis. Spannend of nu echt ecologisch maaibeheer vorm krijgt.

Komende donderdag een “zoomvergadering” met gemeente over door Hoogheemraadschap Schieland vereiste wateropvangdispensatie voor voorgenomen woningbouw Capelseweg/Bermweg. Hoogheemraadschap staat hierarchisch boven de gemeente en eist voor elke vierkante meter extra verharding 5-10% compensatie voor wateropvang.  SNC heeft haar voorstellen ingediend: de 2 vijvertjes achter Capelseweg met elkaar verbinden: goedkoop, geen problemen met boven- of ondergrondse infrastructuur en een verrijking van waterbiodiversiteit. Het voorstel van gemeente/projectontwikkelaar gaat ten koste van bosplantsoen: niet dus!

De voortgang in het re-designingproject van het Schollebos, gekaderd in door gemeente opgelegd “overlegstructuur Vrienden van het Schollebos” stagneert. SNC is daar mogelijk mede debet aan omdat zij stevige kritiek heeft geuit waar SNC tot op heden ondanks aandringen geen antwoord heeft gekregen en gemeente daarmee in haar maag zit? 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waar zijn de Soldaatjes??

In heel Capelle – en in Schollebos massaal – staat het Fluitenkruid in bloei.

Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris). Vroeger wemelde het van Soldaatjes op deze bloemen, kleine rode langwerpige kevertjes, vaak parend. Nu op deze duizenden bloemen NIET EEN!  Geen flauw idee wat de oorzaak is, zo extreem zijn de klimaatsveranderingen nog niet is mijn idee. Het is wel een koude maand geweest, maar nooit meer die hoeveelheden als vroeger. Ga het navragen bij entomologische vereniging (insectenkunde).

 

 

 

Kleine Rode Weekschildkever (Rhagonycha fulva). Het meest voorkomende “Soldaatje” (familie Weekschildkevers = Cantharidae) dat op Fluitenkruid vroeger massaal te zien was. Nu nergens gezien… Eet nectar, maar ook  insectjes. 

 

 

 

 

 

Wel nu te vinden is de Roodkopvuurkever (Pyrochroa serraticornis). Lijkt veel op een “soldaatje”, maar behoort tot andere familie (Pyrochroidae = Vuurkevers). Ook de Zwartkkopvuurkever (Pyrochroa coccineae) komt voor in Schollebos en zoals de naam al zegt, het verschil zit hem in zijn koppiekleur. Leven van larven van andere kevers in vermolmend hout, echte roofkevers dus. Hoe schitterend is zo’n micro-ecologisch systeem en hoe belangrijk hierbij zijn de aangelegde houtrillen van gekapte bomen! Vroeger werd gekapt hout altijd afgevoerd: verlies van biodiversiteit en vastgelegd CO2. 

 

De laatste opvallende vogelwaarnemingen:

– Een derde Roek langs Algeraweg: begin van een kolonie? Zie vorige blogs.

– Diverse waarnemingen van Tuinfluiter in en rond Schollebos.

Tuinfluiter (Sylvia borin; foto Vogeldagboek.nl). Een onopvallend gekleurd vogeltje behorend tot de Grasmussen (Sylvia). Zijn luide zang is wel opvallend: het klinkt als een sterk versnelde merelzang dat verward kan worden met de zang van de Zwartkop. Als zomergast in Nederland broedend en voornamelijk overwinterend in Afrika. In Capelle slechts spaarzame waarnemingen.

 

 

 

 

 

Zomertaling (Spatula querquedula) in Hitland. Net als vorig jaar spotte Frank Oling  deze nu ook weer in Hitland-Zuid. Een in Nederland zeldzame broedvogel.Tot nu toe geen broedresultaten vastgesteld in Hitland en mogelijk slechts een doortrekker, maar Hitland zou als broedgebied zeker geschikt zijn. Zomergast en overwinterend in Afrika.

 

 

Langs Spartasportvelden o.a. bloeiende Gelderse Roos , Mispel Egelantier Meidoorn. Genieten.

Tot slot: in Schollebos nieuwe plant ontdekt:

Franjekelk (Tellima grandiflora). Een verwilderde tuinplant met neiging tot invasiviteit. Toch maar verwijderen?

 

Hondenbezitters en Schollebos

SNC zit als “stakeholder” in een overlegstructuur met gemeente (“Vrienden van het Schollebos”; is niet een initiatief van SNC, maar van gemeente). In dit “vriendenclubje” onder regie van gemeente zitten o.a. SNC, Volkstuinvereniging Tot nut en Genoegen, Pannenkoekenhuis, Capelse Manege, Sportief Capelle b.v., Natuur en milieueducatiecentrum Hooiberg, Bomenstichting en paar WOP’s. Kortom een breed veld. Wat echter ontbreekt is de STEM VAN HONDENEIGENAREN! En voor hen dreigen indringende beperkingen (aanlijngebod voor grote delen van Schollebos en een verplaatsing van Hondenstrandje naar een onhygienische plaats zonder waterdoorstroming). Gemeente heeft dan ook in alle vrijheid al een eerste concept “Hondenbeleidsplan” gemaakt zonder inspraak van hondeneigenaren. Wel inspraak van paardeneigenaren (terwijl de voet en fietspaden vol liggen van paardenpoep en het aantal hondeneigenaren dat van paardeneigenaren ver overschrijdt)? Lekker makkelijk. Hondeneigenaren betalen een fors bedrag aan hondenbelasting, paardeneigenaren worden in de watten gelegd met brede ruiterpaden die door gemeente worden onderhouden. 

Bij deze dan ook mijn OPROEP: wie is als hondeneigenaar bereid het voortouw te nemen om als vertegenwoordiger van hondeneigenaren deel te nemen in “Vrienden van het Schollebos”?? Compromissen moeten mogelijk zijn (niet overal zijn honden welkom). Kom op voor uw belangen. U weet mij te vinden en als dierenarts in ruste bereid om als adviseur bij te staan.

sfeerbeelden en waarnemingen

Schollebos is nu op zijn lentemooist.  Op de ’Ruige Gazons’ een zee van Fluitenkruid en Raapzaad, langs de bosranden velden vol met Daslook en Look-zonder-Look. De Meidoorns staan in volle bloei en verspreiden een heerlijk zoete geur.

Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris), door J.P. Thijsse (oprichter Natuurmonumenten, Verkade-albums!) ook wel ’Hollands Kant’ genoemd vanwege het fijnmazige witte beeld als van Brussels Kant. Bloeiwijze een scherm van witte bloemetjes (familie Schermbloemigen = Apiaceae). Een echte plant van de Hollandse polders langs bermen. Kinderen maakten vroeger een fluitje van de holle stengel. Tussen het Fluitenkruid ook veel Raapzaad , wat een mooi contrast geeft. Hier langs Nieuwerkerkse Tocht

 

 

 

Eenstijlige Meidoorn (Crataegus monogyna). Behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae). Aangeplant en inheems. De zoetweeïge geur komt je tegemoet en bedwelmt je.

 

 

 

 

 

 

Mooie weerspiegeling in water. Langs overstaande oever Raapzaad in bloei. Rechts de Volkstuinvereniging Tot Nut en Genoegen. Verbaas me vaak over hoeveel mensen hieraan voorbijlopen zonder zulks moois te zien. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Daslook (Allium ursinum). Een echte bosplant in loofbossen, maar hier aangeplant als Stinsenplant. Massaal aanwezig in Schollebos (maar ook elders in Capelle zoals Slotpark). Verspreidt een heerlijke, frisse uienlucht. Rukt steeds verde de bosplantsoenen in. Snel nog genieten, want begint uitgebloeid te raken. Eenmaal uitgebloeid verdwijnt de gehele plant, behalve de ondergrondse uitjes en wortels die na de zomerrust komend voorjaar weer zorgen voor uitbundig “uienbos”.

 

 

 

Gewone Vogelmelk (Ornithogalum umbellatum). Op enkele plaatsen in Schollebos nu in bloei. Aspergefamilie (Asparagaceae). Aangeplant, maar wel inheems. “Gewoon”, want er bestaat ook de Knikkende Vogelmelk (zeldzaam en niet hier in Capelle). Heb hem in mijn tuin, een schitterende bloem.

 

 

 

 

Dood hout leeft! In deze dode restant van een populier een prachtige verzameling van Zwavelzwammen (Laetiporus sulphureus) en daarboven een bewoond nest van Grote Bonte Specht. SNC heeft in het verleden de gemeente weten te overtuigen om bij ’Dunningen’ van bosbestanden populieren (zijn “wijkers” die plaats moeten maken voor “Blijvers”=duurzame bomen) niet op teenhoogte te kappen, maar te “toppen”: kappen op paar meter hoogte, dit voor o.a. Spechten die in dit dode, zachte hout graag hun nesten uithouwen.

 

 

 

 

Ooievaars langs de ’s Gravenweg hebben weer jongen: ik zag afgelopen week een wankel koppie boven de nestrand uitsteken. Nog niet te vroeg juichen, want vorig jaar was broedsel mislukt.

Dan nog een aantal incidentele, maar voor Capelle en directe omgeving wel bijzondere waarnemingen:

Bonte Vliegenvanger. Sandrine Reid spotte dit vogeltje in haar achtertuin. Een doortrekker (broedt hier niet, wel in oostelijk Nederland).

Nachtegaal en Spotvogel in Hitland-Zuid. Spotvogel daar al eens eerder gespot (what’s in a name), Nachtegaal voor zover ik weet nog niet eerder.


Veenmol (Gryllotalpa gryllotalpa), een krekelsoort die ondergronds leeft van vooral plantenwortels in voornamelijk veenweidegebieden. Het Schollebos was vroeger zo’n veenweide. Ook eten ze larven van andere schadelijke insecten als Ritnaald (larve van Kniptor) en Emelt ( larve van Langpootmug). Een schadelijk en nuttig insect tegelijk dus. Tot een paar jaar geleden wel een beschermde soort omdat die vrij zeldzaam was. Is 4-5 cm groot en daarmee een van de grootste europese insecten. Hun voorpoten lijken op die van een mol waardoor ze goed kunnen graven. Ondanks hun voornamelijk ondergronds bestaan kunnen ze echt wel vliegen; dat doen ze in de voortplantingstijd. Men ziet ze zelden, maar hun geluid wordt vaker gehoord: meestal ’s avonds een lang aangehouden scherp snorrend geluid dat ze maken om een vrouwtje te lokken vanuit hun gegraven holletje dat als klankbekken werkt.

 

 

 

 

 

 

 

Nieuwkomer

Een nieuwkomer voor Capelle, de Roek (Corvus frugilegus).  Ontdekt door Dick Hoek langs Reviusrondeel en gefotografeerd door Eric Stockx.  Op foto voedseloverdracht door man aan vrouw (?) vlak bij het nest (ontbijt op bed?). De Roek behoort tot de kraaiachtigen en onderscheidt zich van de andere zwarte kraaiachtigen vooral door het ontbreken van veertjes bij de snavelbasis waardoor daar een mot-achtig beeld ontstaat. Op zich een algemene soort in Nederland, maar nooit eerder in Capelle waargenomen, zeker niet als broedvogel! 

De Roek broedt vrijwel altijd in kolonieverband, dus dit is echt een bijzondere waarneming. Misschien het begin van een kolonie in Capelle? Vaak zie ik kolonies langs autosnelwegen, vooral in de buurt van benzinestations of wegrestaurants waar zij voedsel vinden in berm of afvalbakken. Het zijn echte cultuurvolgers. Het is een standvogel (hele jaar aanwezig, geen trekvogel).

 

 

 

In Hitland-Zuid ook weer interessante waarnemingen. Een paartje Krooneend (Netta rufina; foto Eric Stockx). In Nederland schaarse broedvogel. Vaak ook ontsnapte sierwatervogels, maar in Zevenhuizerplas al jaren een broedvogel. Aangezien dit een paartje is, mogelijk broedresultaat!? Het is per slot van rekening broedseizoen…

 

 

Roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans; foto Eric Stockx) ook in Hitland-Zuid. Een exoot uit Noord-Amerika en als huisdier geïmporteerd en – als ze te groot werden – ook weer gedumpt in de natuur. Zou zich hier niet voortplanten, maar in Nederland vrijwel overal in sloten, singels en vijvers. Ook in Schollebos aanwezig. Misschien toch voortplanting door klimaatverandering? Schade aan inheemse fauna en flora lijkt vooralsnog gering, maar de handel, import en kweek zijn in de EU verboden en deze schildpad met ondersoorten zijn nu bestempeld als ’Invasieve Exoot’ die dus bestreden moet worden.

 

Tot slot een prachtige foto van Rob van Dorland van het Oranjetipje in Schollebos. Een van mijn lievelingsvlinders. Hier mooi te zien: de oranje vlekken op bovenkant voorvleugels en de groene marmering onderkant vleugels. Het is een mannetje (het oranje ontbreekt bij de vrouwtjes). Nu – bij een beetje lenteweer – in Schollebos en Hitland te zien. Waardplanten zijn Pinksterbloem, Look-zonder-Look, Raapzaad en andere leden van de Kruisbloemigen.

 

 

 

 

 

Laatste lentenieuws

Vorige week op een toen nog vrij warme lentedag samen met onze Capelse Stadsecoloog Matheo Mourik en nieuwe beleidsambtenaar Groen, Arnoud van der Plas 20 Bosanemonen uitgezet in Schollebos.

Bosanemoon (Anemona nemorosa). Gemeente had die over en Anton (op voorgrond) had er ook wat geteeld. Een Ranonkelsoort (familie Ranunculaceae) waartoe ook soorten behoren als boterbloemsoorten, speenkruid en dotterbloem, alle in Schollebos aanwezig. Aangeplant en zich moeizaam handhavend, maar dit jaar weer duidelijk toegenomen en in volle pracht te bewonderen.

 

Ook die middag de Vlindertuin gezamenlijk geïnspecteerd. In het Bijenhotel was het een drukte van belang: honderden solitaire bijen kwamen erop af, zoekend naar een geschikte gang om hun eitjes te leggen. Klik hier voor de video

Het ooievaarspaar langs de ’s Gravenweg is aan het broeden. Man en vrouw wisselen elkaar af. De een broedt en de ander foerageert of houdt gezelschap. De wisseling van de wacht gaat vaak gepaard met geklepper. Een paar is gedurende hun leven monogaam en keert na overwintering altijd weer terug op hun vertrouwde nest. Ik vermoed dat de mensheid daar – in zijn vele teleurstellingen binnen het eigen huwelijksleven –  in het verleden met jaloezie naar heeft gekeken en de ooievaar daarom als geluksbrenger werd gezien. Er waren tot nu toe 3 geslaagde broedsuccessen, maar vorig jaar een mislukte broed: 1 dood jong en 1 niet uitgekomen ei. Oorzaak onbekend. Hopelijk dit jaar weer een geslaagde poging.

Weer nieuwe teruggekeerde vogels uit hun overwinteringsgebieden:

Visdief (Sterna Hirundo). De ballerina boven het water. De meest algemene sternsoort. Vorige week eerste boven de “ijsvogelvijver”. In Hitland-zuid meerdere exemplaren gezien (broeden daar op eilandje in Golfbaangebied). In Kralingse Veer langs Rijckevorselweg ook broedend op platte dak van voormalig Bouwmans Meubelen. 

 

 

Kleine Karekiet (Acrocephalus scirpaceus). Ook dit kleine rietvogeltje is weer teruggekeerd uit Afrikaanse overwinteringsgebieden. Rob van Dorland betrapte deze luid zingend in het riet, wat op zich zeldzaam is, want het liedje gaat niet voor niets “Karekiet, karekietkietkiet, ik hoor je wel, maar zie je niet”. Hij zit altijd onder in het riet, onzichtbaar. Hij is heel afhankelijk van ecologisch rietmaaibeheer: alleen in oud riet (“overstaand riet”) maakt hij zijn nest; de stengels van vers riet zijn te slap. Vandaar nu gelukkig in Schollebos dit aangepast rietmaaibeheer:in een cyclus van 3 jaar steeds maar 1/3 e deel van het riet maaien. Heeft wel te lijden van koekoeksgeweld: koekoek in Schollebos (nog niet terug van overwinteringsgebied) legt haar eieren in nesten van Kleine Karekiet. 

En afgelopen zaterdag weer een Chinese vrouw betrapt op commercieel(?) oogsten van Daslook , boodschappentassen vol! Weliswaar uitbundig aanwezig in Schollebos en nu volop bloeiend, maar 1) het mag niet (Boswet, Natuurwet) en 2) andere Schollebosbezoekers willen er ook van genieten. Heb haar erop aangesproken, maar elk jaar hetzelfde verhaal (en zij is niet de enige Chinese die dit doet!). Ook Tonderzwammen werden door een Chinese vrouw 2 jaar geleden commercieel geoogst voor “medicinaal” gebruik (vuilniszakken vol!). Ik heb op zich niets tegen Chinese medeburgers en wil geenszins etnisch profileren, maar ik constateer alleen maar het feit dat het altijd Chinese vrouwen zijn die dit doen. Wordt tijd dat gemeente weer een parkwachter (als BOA) aanstelt voor handhaving (parkwachter was er jaren geleden wel, maar wegbezuinigd na zijn overlijden).

Bevernieuws e.a.

Na de vondst van een dode, aangereden Bever langs de Schielandweg (verlengde van Rijckevorsselweg, zie vorige blog), is er extra gelet op de beverburcht langs de IJssel. Als de dode bever (we weten nog niet wie die heeft verwijderd) een vrouwtje was, dan hadden haar jongen kunnen verhongeren en dood gaan. Gelukkig zijn daarna nu al 2 avonden achtereen op locatie 2 volwassen bevers en 1 jong gezien. De dode bever is dan ook vrijwel zeker een bever die aan het dwalen was (op zoek naar eigen territorium?) en is het beverpaar langs de IJssel toch succesvol geweest. 

Boomblauwtje (Celastrina argiolus). Een algemeen dagvlindertje, ook in Capelle. In bos, park en tuinen. Vandaag in  Schollebos mijn eerste dit voorjaar. Overwintert als pop en ik leef altijd weer op bij zo’n eerste lentewaarneming. Veel waardplanten (waar eitjes op afgezet worden en rupsen van leven), o.a. Klimop. 

 

 

 

Buxusrenspin (Variabele Renspin, Philodromus buxi; foto Rob van Dorland). Het geslacht Renspinnen (Philodromus) kent in Nederland 20 soorten. Het zijn spinnetjes van ongeveer een halve cm, maar verwoede grondjagers op insecten, soms in hinderlaag, maar vaker razend snel hun prooi achtervolgend.

Spinnen zijn geen insecten, het is een andere orde binnen de Geleedpotigen (Arthropoda). Insecten hebben altijd 6 poten, spinnen altijd 8 poten. Angst voor spinnen? Geen enkele spinnensoort in Nederland kan met hun beet de menselijke huid doorboren. Spinnenangst (Arachnofobie) in Nederland is daarom net zo iets als angst voor vlinders of lieveheersbeestjes!! Vermoord ze dus niet: het zijn juist nuttige dieren! In huis wegvangen (glas erover heen, stevig papiertje eronder schuiven) en buiten vrij laten.

 

 

 

 

 

Bedroefd en Blij

Kreeg een akelig bericht: een doodgereden Bever langs de Schielandweg (=verlengde van Rijckevorsselweg richting Nieuwerkerk). Op 13 april aangetroffen ter hoogte van Hitland-Zuid.

Bever (foto Rick Jan van Dijk). Het is niet bekend of deze bever een van de bevers is die langs de IJssel vrijwel zeker een burcht heeft met jongen. Het is een flinke afstand. Misschien een andere bever op zoek naar eigen territorium? Ik heb geen idee van de grootte van een beverterritorium. Info vragen bij Zoogdierenvereniging.

 

 

 

 

Van de drie ontsnapte Damherten in Nieuwerkerk (zie oudere blog) is er 1 doodgereden, 1 gevangen en 1 nog onvindbaar (mogelijk het exemplaar dat in Schollebos is gezien; info van Ton Aker, de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland).

 

 

 

 

 

 

 

 

Afgelopen woensdag 14 april mijn eerste Oranjetipje van dit jaar. Het Oranjetipje (Anthocharis cardamines) kwam tot zo’n 10 jaar geleden niet in Capelle voor. De eerste verschenen zeer spaarzaam in het Schollebos, maar de populatie breidt zich heel langzaam uit en er worden nu ook af en toe ook tipjes elders in Capelle gezien. De trage opbouw van de Capelse populatie heeft misschien ook te maken met het maairegime: dit vlindertje kent maar 1 generatie per jaar en overwintert als pop aan plantenstengels. Het wegmaaien van deze planten zou een rol kunnen spelen. Belangrijkste waardplanten zijn Pinksterbloem en Look-zonder-Look, maar ook andere soorten van Kruisbloemigen waaronder massaal in Schollebos aanwezig Raapzaad (“broertje” van Koolzaad). Het was opmerkelijk, want het was koud met een gure noorderwind. Langs luwe en zonnige plekken dus toch al te zien!

Een digitale vergadering over door gemeente op te richten “Vrienden van het Schollebos” was voornamelijk om te verkennen. Daardoor nog veel praten over veel zaken tegelijkertijd. Om het kaf van het koren te scheiden heeft SNC voorgesteld om alle door gemeente ingeschakelde stakeholders te vragen hun “Do’s en Dont’s” op papier in te dienen om zo te proberen een grootste gemeenschappelijke deler te vinden waarop verder geborduurd kan worden.

In een digitale vergadering met Hoogheemraadschap over te nemen nieuwe peilbesluiten (waterstanden) in Hitland werd ook door SNC samen met IVN hun wensen ge-uit. Kortom: liefst verhoging waterpeil in weilanden (gecombineerd met aangepast maaibeheer) voor weidebroedvogels (Grutto, Tureluur, Kievit), handhaving peil in moerasgebied in Hitland-Zuid (rietbroeders als Rietzanger, Rietgors, Kleine en Grote Karekiet, Blauwborst; ook Bruine Kiekendief en Cetti’s Zanger e.a.). Er volgt dit jaar nog een inspraakprocedure.

Vorige week ook een kennismakingsvergadering met de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland, Ton Aker. Naast SNC ook Liesbeth den Haan namens IVN aanwezig. Belangrijkste was kennismaking en uitwisselen van aandachtspunten t.a.v. beheer en onderhoud die verder overleg vergen (bosbeheer, weilandbeheer, waterpeil, recreatiedruk, baggeren, jacht, e.d.). Een zeer positief gesprek. Structureel overleg is afgesproken.

Afgelopen woensdag een bijeenkomst op locatie “Shell-bosje” met gemeente. Naast groenbeleidsambtenaar, stadsecoloog en wethouder Marc Wilson namens gemeente, waren SNC, Bomenstichting en Stadsvogeladviseur van de Vogelbescherming aanwezig. Het gaat om een smalle strook bosplantsoen langs Rijckevorsselweg en Algeraweg. Een zeer drassig veenmoeras waarin de vele populieren omgevingsgevaarlijk worden en op diverse plaatsen zonder laarzen geen doorgang heeft. Wel een groenpareltje met veel broedvogels. Na ampel overleg in laatste weken hierover een eensluidende beslissing: alleen de echt direct gevaarlijke populieren kappen; indien dit medeschade zou veroorzaken dan die populier “uitkleden” (klimmers zagen stukken van boven naar beneden af); bestaand “Opschot” (nieuwe boomzaailingen die het goed doen) zoveel mogelijk sparen (die zijn gewend aan de natte bodem); aanplant van Wilgen en Zwarte Elzen: kunnen goed tegen natte voeten en zijn ecologisch superieur aan populier: insecten, vogels, vleermuizen; aanplanten van Gele Lis en Dotterbloem (moerasplanten); wandelpad ophogen voor droge voeten met houtconstructie (hout afkomstig van gekapte populieren). 

Tot slot: ook nu weer chinese dames die massaal Daslook afsnijden in Schollebos. Erop aanspreken helpt niet (doe ik al een paar jaar). Gaat echt soms om vuilniszakken vol! Oplossing??

 

 

Meer terugkomers

Vandaag zelf mijn eerste Fitis gehoord in Schollebos, terug van weggeweest (overwintert in Zuid-Europa en Afrika).

Fitis (Phylloscopus trochilus).

Een boszangertje (geslacht Phylloscopus) en “tweelingbroertje” van de Tjiftjaf. Komt veel minder voor in Capelle. Net als Tjiftjaf een grondbroeder in struikgewas. Belangrijkste verschil met Tjiftjaf is de zang. Tjiftjaf een staccato “tjif-tjif-tjaf”, de Fitis een mooi melodieus riedeltje. Verder heeft de Fitis lichtgekleurde pootjes, de Tjiftjaf donker gekleurde.

 

Frank Oling spotte de eerste Boerenzwaluw boven het Schollebos.

 

Boerenzwaluw (Hirundo rustica). Voor zover wij weten alleen broedend met meerdere paartjes op de Capelse Manege. Broedt in stallen en schuren met openingen. Is de vroegst terugkerende van de zwaluwsoorten. Overwintert in Afrika. Insecteneter en foerageert meestal laagvliegend boven akkers en weilanden. In vlucht valt vooral de diepgevorkte staart op.

 

Vandaag ook een kort interview met stagiaire van Radio Capelle over het Schollebos. Wordt a.s. zaterdag uitgezonden. Achteraf wat teveel bevraagd over wat niet goed is of is geweest. Had liever ook wat leuks verteld over de toch grote natuurwaardes die er nog steeds zijn. Tja, volgende keer beter. 

Volgende week een fysieke bijeenkomst in Schollebos met gemeente over te plaatsen Huiszwaluwvide, een zoomsessie met gemeente over op te richten “Vrienden van het Schollebos“, een zoomsessie met Hoogheemraadschap over nieuwe peilbesluiten in Hitland en mogelijke verplaatsing gemaal (mogelijk verstoring van beverburcht), een fysieke orienterende afspraak met de nieuwe directeur van Recreatieschap Hitland (Ton Aker) samen met IVN-bestuurster Rotterdam (Liesbeth den Haan) over Hitlandbeheer (peilbesluiten, maaibeheer, moerasbeheer, bosbeheer).

Verder in afwachting op resultaten overleg tussen gemeente en Rijkswaterstaat mbt de beverburchten langs deIJssel.

Werk aan de winkel dus.

 

 

Leuk en minder leuk nieuws

Laten we maar beginnen met het minder leuke nieuws.

De Provincie Zuid Holland (PZH) heeft op 8 maart dit jaar een beschikking afgegeven voor het verstoren en vangen van bevers en het vernielen en beschadigen van beverburchten en -holen (Beschikking Wet Natuurbescherming, Zuid-Holland). Het betreft een zeer ruime beschikking. Uiteraard moet overheid in het geweer komen als dijken en andere waterkeringen in gevaar komen, maar schade aan gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden en andere vormen van eigendom is voor PZH óók een reden om beverburchten te vernielen!! Kanniewaarzijn? De Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland gaat dan ook hiertegen in protest en indien overleg faalt, overweegt zij juridische stappen. 

In de Vlindertuin Schollebos vond iemand het leuk om een boeketje net bloeiende Narcissen af te snijden. Ook werden er eerder de rotstuingedeeltes gebruikt door kinderen als klimrots met schade aan aangeplante planten. Vader erop aangesproken met als resultaat een asociale reactie. Tja, ik heb al eens eerder in Schollebos op de grond gelegen na een vuist in mijn gezicht en bijna nog een keer, maar dat kon mijn zoon voorkomen… SNC zal met gemeente overleggen hoe de vlindertuin beter te beschermen. 

 

 

 

Nou maar de leuke zaken:

Langs de de grens van Hitland-Noord (langs De Mient) spotte Frank Oling een Geoorde Fuut en de eerste uit hun overwinteringsgebieden teruggekeerde Visdiefjes.

 

Geoorde Fuut (Podiceps nigricollis; foto Vogeldagboek.nl). Frank had eigen foto ervan, maar deze laat beter de schoonheid van deze futensoort zien. Een schaarse broedvogel in Nederland vooral in duingebied. ’s Winters soms ook verder inlands rondzwervend. Zelf op Tenellaplas (Oost Voorne) ooit gezien.

 

 

 

 

 

 

 

Visdief (Sterna hirundo; foto internet). Algemene sternsoort. Weer terug van hun overwinteringsgebieden. Broedt op eilandje op golfbaan Hitland en op platte dak langs Rijckevorsselweg (voormalig gebouw BouwmanMeubelen). In Schollebos alleen foeragerend, dansend als een ballerina boven de vijvers en singels.

 

 

 

Ook de Zwartkop (Sylvia atricapilla; foto internet) is weer teruggekeerd in Capelle. Het sonore gezang van het mannetje is luid en duidelijk te horen in Schollebos. Mannetje heeft een zwart petje, het vrouwtje een lichtbruin petje. Overwintert in Zuid-Europa/Afrika, maar soms ook hier.

 

 

 

 

In Schollebos een zeldzaamheid: een bijna geheel zwarte Wilde Eend (Anas platyrhynchos). Het is een kleurafwijking (Melanisme), waarbij het zwartpigment overheerst. Het is hier een mannetje (“Woerd”) wat te zien was aan de nog doorschemerende groene kleur van kop en hals. Zelfs de snavel  is zwart. Helaas geen betere foto kunnen maken met mijn iphone. Melanisme komt meer voor in de dierenwereld, denk bijv. aan Zwarte Panter.

 

 

 

 

Afgelopen dinsdag mijn eerste Gehakkelde Aurelia en Klein Koolwitje van dit jaar. 

Gehakkelde Aurelia (Polygonia aurelia; foto SNC-archief). Algemeen, maar in Capelse contreien duidelijk afnemend. De duiding “gehakkeld” slaat op de gekartelde vleugelranden. Overwintert als volwassen vlinder op beschutte plaatsen. Meerdere waardplanten waar de eitjes op afgezet worden, waaronder vooral de Grote Brandnetel. 

 

 

 

Langs de noordoever van de Nieuwerkerkse Tocht (oostelijk deel) staan vele planten in bloei, waaronder ook diverse Stinseplanten zoals Armbloemig Look en Middelste Sneeuwroem.

Armbloemig Look (Allium paradoxum; foto SNC). Op 1 plek zich gestaag uitbreidend. Oorspronkelijk afkomstig uit ZW-Azië, en zoals de naam aangeeft een uiensoort (“Look” = Ui), net als Daslook, Driekantig Look en Kraailook, die allemaal in Schollebos voorkomen. Zou zeer zeldzaam zijn volgens Heukels Flora (de standaard Flora van Nederland).

 

 

 

 

 

 

Middelste Sneeuwroem (Scilla luciliae; foto internet). Stinsenplant, afkomstig uit Azie. Destijds uitgeplant door gemeente?