Zegt het voort!

blog archief

Ruud

Geen 3 maar 4

Vorige week zag ik weer 3 ooievaars vanuit mijn auto langs de Kanaalweg tussen Rijckevorselweg en ’s Gravenweg. Naar huis gereden om fototoestel op te halen (tja, ik heb geen iPhone) en weer terug. Tot mijn grote verrassing bleken er 4 ooievaars te zijn. 

Om ze alle 4 op 1 foto te krijgen kon ik niet teveel inzoomen. Ik blijf het een raadsel vinden waarom de ooievaars ’s winters maar steeds achter de tuin van het aanpalende huis verblijven. Was vorig jaar ook zo. Is het beschutting? Worden ze bijgevoed door de huiseigenaren (gaat heel wat kosten!)?  Daarnaast is de vraag of de 2 “extra” ooievaars mogelijk nog de nakomelingen van afgelopen jaar zijn van het broedpaar dat nu voor de 2e keer met succes 3 jongen heeft grootgebracht, of dat het een ander paartje is. Dit soort zaken kan wetenschappelijk worden uitgezocht door de jongen op het nest te ringen, maar is het niet afdoende te weten dat het goed gaat met onze Capelse Ooievaars? Misschien met gemeente samen met SNC voor een 2e ooievaarspaal langs ’s Gravenweg? Ooievaars zijn geen echte koloniebroeders, maar verkeren wel graag met soortgenoten in hun nabijheid.

 

Het menu van ooievaars is uitgebreid: mollen, muizen, insecten, vis, kikkers, enz.: kortom alles wat dierlijk is en ingeslikt kan worden. Mollen en muizen worden eerst met de snavel doodgespiest: een levende mol moet je om begrijpelijke redenen niet doorslikken! Reigers hebben meer een visdieet, maar mollen en muizen versmaden ze ook zeker niet! Zij verzuipen hun slachtoffers eerst voor ze hen doorslikken om dezelfde redenen.De snavels van ooievaars en reigers zijn dan ook echte legermessen: vlijmscherpe dolkpunten en fijngekartelde snavelranden. Die scherpe snavelranden zijn ervoor om glibberige prooien (vis!) niet te laten ontsnappen. In mijn praktijk als dierenarts ben ik een keer door een reiger (winterslachtoffer) in mijn vinger gehapt (ik was niet snel genoeg) wat resulteerde in 4 flinke japen (4 snavelranden). Dat “snavelgeweld” geldt ook voor veel andere viseters: mijn vrouw was bijna een oog kwijt door (ook winterslachtoffer) een Fuut. Opvallend is dat zulke vogels primair uitvallen naar onze ogen! Vindt u zulke slachtoffers: pak met uw hand de vogel kort onder de kop vast voordat je met eigen hoofd dichterbij komt.

 

De 3 jongen van 2017 op punt van uitvliegen.

Ooievaars zijn strikt monogaam: zolang zij leven vormen ze een hecht broedpaar. Oorspronkelijk een 100% trekvogel: in najaar richting Afrika. Typisch is dat man- en vrouwlief onafhankelijk van elkaar vertrekken, onafhankelijk van elkaar daar verblijven en ook weer onafhankelijk van elkaar in het voorjaar terugkeren op hun eigen nest! Hoe gelukkig het geklepper bij elkaars weerzien!! Waarschijnlijk is dit monogame karakter de verklaring waarom de ooievaar als geluksbrenger voor gezinnen werd gezien. Het vrolijke weerziengeklepper en het begroetingsgeklepper tijdens de broedperiode was mogelijk de bron voor het klepperspel met 2 houtjes (klepperdeklepklepklep).

 De ooievaar was vorige eeuw bijna uitgestorven. Broedstations waren een groot succes om Nederland weer te herbevolken met deze geluksbrengers. De zachte winters en het “pamperen” van de nakomelingen  zijn mogelijke factoren voor die nakomelingen om maar hier te blijven: genoeg voedsel om de winter te overleven. Waarom dan duizenden kilometers heen en weer vliegen met zoveel risico’s? 

 

Liefdespolitiek en toch wat leuke waarnemingen.

Afgelopen week commissievergadering (een soort “voorkookvergadering” voor de Gemeenteraadsvergadering) over het Spraypark “De Watervallei”. Als voorzitter had ik namens SNC aangegeven gebruik te willen maken van het ‘Inspreekrecht’. Tot mijn verbazing mocht het echter niet gaan over mogelijke alternatieve locaties. Nee, het moest gaan om over het tot nu toe gelopen parcours. Dus kon ik mijn verhaal niet meer laten horen. Die alternatieve locatie komt nu pas ter sprake op 4 maart in commissievergadering, dus dan wel weer inspreken… Nog groter wordt mijn verbazing dat het college ronduit toegeeft dat zij in de fout was gegaan, sterker nog: onwettelijk! De topambtenaar spreekt weliswaar tot 5 keer toe zijn “mea culpa” uit, maar de verantwoordelijke wethouder (Ans Hartnagel) blijft wel eindverantwoordelijk. Een onderonsje dus? Nog groter mijn verbazing dat de oppositiepartijen tijdens deze commissievergadering nauwelijks inhoudelijke argumenten inbrachten: eigenlijk achteraf niet zo verbazingwekkend, want die hebben gewoon zitten slapen bij de voorstellen van het college over dit Spraypark!  En tja, dan is het achteraf moeilijk om te vuur en te zwaard dit plan te bestrijden. En laten we wel zijn: met het aanlokkelijke plaatje van zo’n Spraypark zou ik ook een “Like” gegeven hebben. Het wordt nog erger: de attributen voor het Spraypark zijn al aangekocht!! College zal koste wat kost dus vasthouden aan een Spraypark en oppositie zal uit schaamte hier geen verzet tegen plegen (u was het toch eens hiermee?). Zo werkt politiek dus. Slechts 2 leden van de coalitiepartijen zijn nodig om dit plan tegen te houden samen met een vereende oppositie. VVD heeft de meest groene agenda van alle politieke partijen in Capelle: gaat die als coalitiepartij zijn partijprogramma qua groen opofferen om haar macht te behouden? Ik vrees van wel. Tja, zonder substantiele oppositie vanuit de burgerij komt de politiek er altijd mee weg!

Maar goed, nu ook de laatste waarnemingen.

Bever in Hitland (foto: Handhaving Capelle). Een Handhaver van Gemeente Capelle, tevens met boswachteropleiding, trof deze onomstotelijke beveraanwezigheid aan in Hitland.  Bevers – nadat zij in Nederland waren uitgestorven – doen het erg goed na uitzetting van gevangen exemplaren uit Oost- en Noord Europa, zelfs zo goed dat in Limburg zelfs de noodklok wordt geluid vanwege schade. 

 

 

 

Ransuilen (foto SNC). Net als vorige winter, nu ook weer Ransuilen-roestplek in Hitland op zelfde locatie. Buiten het broedseizoen zoeken Ransuilen elkaar vaak op om gezamenlijk te overwinteren. Hun schutkleur is echt overweldigend. Deze foto was van vorige winter. Kenmerkend zijn de “oortjes”: geen echte oortjes, maar veertjes die meehelpen om geluiden op te vangen in de echte oortjes. Bosuil en Steenuil hebben deze “oortjes” niet.

 

 

 

 

Grote Gele Kwikstaart (Motacilla cinerea; foto internet).

Zeldzame broedvogel in Nederland, in onze contreien wintergast of doortrekker. Vrijwel elk jaar winterse waarnemingen in Capelle. Deze keer in Schollebos bij vlindertuin.

 

 

 

 

Grote Zilverreiger (Egretta alba). De Grote Zilverreiger bivakkeert nu al een paar maanden onregelmatig in het Schollebos. In Hitland (steenworpafstand dus) meerdere exemplaren.Werkelijk een schoonheid.

 

 

 

 

Winterakoniet (Eranthis hyemalis). Doet zijn naam eer aan wat “Winter” betreft. Al meer dan 1 week in knop/bloei in Schollebos (Noordoever Nieuwerkerkse Tocht, oostelijk deel). Behoort tot de familie Ranunculaceae (“Boterbloemachtigen”). Bloeitijd is normaliter in februari t/m maart. Destijds door gemeente ingeplant.

 

 

 

 

 

 

Sneeuwklokje (Galanthus nivalis).

Ook dit geliefde tuinplantje doet zijn naam eer aan: bloeit nu ook volop (noordkant Nieuwerkerkse Tocht).

 

 

 

 

 

Sperwer slaat weer toe, nu in Oostgaarde. (foto Peter Troost). Sperwer jaagt heel vaak in stadstuinen op kleine vogels als mus, vink, enz. Hier zo te zien een vink als slachtoffer.

 

 

 

 

Afgelopen middag 31 januari: 3 (!) Ooievaars op de achtertuin (hoek ’s Gravenweg-Kanaalweg-Rijckevorselweg). 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe een ondoordacht plan tonnen belastinggeld kost.

In mijn laatste blog had ik het over het onzalige idee van de gemeente om een “Spraypark” oftewel een betonnen constructie met fonteinen, waterspuwers e.d. aan te leggen in het Schollebos (locatie: of Ravottia, een al bestaande waterontdekplek en nu al reuze geslaagd, of de grote speelweide/evenementeweide).

Nog maar een paar extra’s om dit echt tegen te houden. De onderstaande info is afkomstig van correspondentie tussen Gemeenteraad en antwoorden daarop van College. Zet u schrap!

Aanvankelijk was de bedoeling dit Spraypark aan te leggen langs de Groenendijk (ter hoogte van restaurant “Het Hooghe Water”). Voordat alle vergunningen rond waren, heeft gemeente al allerlei grondwerkzaamheden daartoe gerealiseerd en niet-water-gerelateerde speeltoestellen aangelegd. Na protesten en rechtsgang van omwonenden heeft gemeente zelf de stekker eruit getrokken en is op zoek gegaan voor andere locatie (hoe volhardend wil je zijn??). Op vragen van oppositiepartijen komen de volgende antwoorden van het college:

  • kosten gemaakt voor aanleg Groenendijk (zonder alle vergunningen) : 71.000 euro
  • extra kosten voor verplaatsing naar andere locatie: 20.000 euro
  • kosten van onderzoeken door bureau Tauw worden in collegeantwoorden niet opgevoerd: Bodemonderzoek, Luchtkwaliteit, Geluid, Natuurwet. Per onderzoek kost dit naar schatting minstens 20.000 euro.

Dit betekent dus dat ongeveer twee ton (200.000 euro!! gemeente bevestigt dit ook!!) uit belastinggeld weggegooid geld is. Erger nog: als men in Schollebos of Sportpark Schenkel  dit ideetje van het college toch wil realiseren, dan praten we niet alleen over die verplaatsingskosten van 20.000 euro! Men verzwijgt gewoon dat ook voor die locaties zulke onderzoeken (circa 100.00 euro!) ook moeten gebeuren. Wordt dus al 300.000 euro zonder dat er ook maar iets is gerealiseerd! 

Verder vraag ik mij af: Calisthenics al gerealiseerd achter gemeentehuis en plannen voor Sportcomplex Schenkel (voormalig wethouder Meuldijk). Nu ook nog in Schollebos?? De trimtoestellen die op de Evenementenweide staan worden al zelden gebruikt, net als de Skatebaan en de klimboulder. Let wel: ik kom elke dag in het Schollebos dus ik weet echt wel waarover ik praat.

Stuur uw mening gewoon op naar gemeente@capelleaandenijssel.nl 

En die vrolijke berichten houdt u echt nog tegoed.

Schollebos in de uitverkoop? Oproep!

Gemeente is voornemens om een kostbare waterspeelplek te creëren in het Schollebos a raison van 650.000 euro uit het potje “Kwaliteitsimpuls Buitenruimte”. Het gaat liefst om een 150 m2 betonnen constructie met fonteinen, watersproeiers, e.d. Daaromheen nog een 2,5 meter verharding.

Er zijn voor gemeente 2 mogelijke locaties: de “Grote Speelweide” of de al bestaande “Natuurwaterspeelplaats Ravottia”. In het laatste geval moet het wilgendoolhof verdwijnen en ook nog bomen gekapt worden. Het wilgendoolhof is destijds mede aangelegd met vrijwilligers van SNC en HVC.

Wij als SNC zijn hier pertinent op tegen. Niet omdat wij tegen recreatieve elementen zijn, maar omdat deze zogenaamde Watervallei teveel schade berokkent aan natuur, geluidsoverlast en serieuze risico’s betekent voor volksgezondheid. Sanitaire voorzieningen ontbreken, controle op Legionellabacterieen ontbreekt (wettelijke richtlijnen!), omkleedvoorzieningen ontbreken (tja, toch voer voor pedofielen?).

Onderhoud zou moeten gebeuren tegelijkertijd met het “Reguliere Onderhoud” van het Schollebos. Laat me niet lachen! Dat “Reguliere Onderhoud” van het Schollebos is sowieso al een farce. Kortom, weer een zoveelst aardig ideetje zonder alle implicaties te overzien, weggegooid (belasting-!)geld dus. Dit geld kan beter besteed worden aan echt onderhoud van het Schollebos.

En dan nog een venijnige opmerking: gemeente streeft naar duurzaamheid. Burgers: in je tuin stenen eruit en plant erin. Gemeente: 150 m2 beton is nou niet het goede voorbeeld! De ondergrondse watervoorziening met leidingwater zal ook de nodige milieuimpact hebben. Voor de politici: dit project is niet vrij van structurele kosten! Wettelijke frekwente monstering van waterkwaliteit (Legionella), schoonhouden (blubber, bladafval, vogelpoep, zwerfvuil, e.d.).

Ook heeft de gemeente kennelijk al besloten om op het westelijke deel van de “Grote Speelweide” een “Calisthenics Park” aan te leggen (nergens officieel door gemeente gepubliceerd!). Zijn sportattributen. 

Het Schollebos heeft al een Natuurwaterontdek- en speelplek (Ravottia), een Fietscrossbaan, een Skatebaan, een Peuterspeelplek, een bolderklimtoestel, een klimtouwconstructie, een hangplekvoorziening voor jeugd, ruiterpaden, trimpaden. Een vorige wethouder wilde zelfs dat de Grote Vijver verdubbeld werd tot aan de Capelseweg (daar huizen slopen) met zwemstrand en liefst 3 sterrenrestaurant, want Pannenkoekenhuis was toch echt niks. Nou, regelmatig hebben wij en gemeente gezellig koppie koffie gedronken in Pannenkoekenhuis, niks mis mee en oerhollands.

Oproep: 

1) Aan gemeente

  • Bezint eer ge begint.
  • Maak eerst een Kosten-Batenanalyse (er zijn wel degelijk structurele kosten aan verbonden!!)
  • Onderzoek of de aanleg van zo’n project echt een meerwaarde heeft. Tot nu toe “koude-tenen-gevoel”.

2) Aan mijn lezers: indien eens, stuur dit naar mij: ik stuur dit weer naar gemeente. Het staat u natuurlijk ook vrij om direct uw mening naar gemeente te versturen. 

 

Volgende blog over leuke waarnemingen (Bevers, Ooievaars, Spechten, e.a.).

 

Omschakelen, beslommeringen

U zult als lezer zich wellicht afgevraagd hebben wanneer er eindelijk weer een blog van mij zou verschijnen.  Reden: ben 1 maand weggeweest naar Nieuw Zeeland voor bezoek aan oudste zoon, schoondochter en kleinkinderen. Daar volop zomer, alhoewel het daar soms ook 11-12 graden was en met harde wind een nog lagere gevoelstemperatuur (zuiden van Zuidereiland!). Nu weer terug in koud, nat en grijs kikkerland met een jetlag van 12 uur (het maximale tijdsverschil op aarde). Onze hond opgehaald (die het prima naar haar zin had bij goede vrienden), post doornemen, krantenkoppen snellen, tijdschriften lezen, vakantiefoto´s uploaden en rubriceren, bridgecompetities weer oppakken. Het is wel weer even omschakelen.

Kort na thuiskomst met hond weer het Schollebos in. Wat een troosteloos beeld na de prachtige berglandschappen met uitbundige bloemenpracht… Niet eerlijk natuurlijk, want hier is alles in winterse rust. Over een half jaar is het in Nieuw Zeeland weer winter en zitten we hier volop in het groen. Alhoewel: “volop”?? In het regioblad IJssel en Lekstreek stonden weer kap-aankondigingen van honderden bomen i.v.m. allerlei werkzaamheden en bouwlocaties. Word ik niet vrolijk van, ook al wordt herplant door gemeente toegezegd: er gaat desondanks toch weer veel kroonvolume verloren: voordat die herplante bomen een beetje boom zijn geworden, gaat er wel weer 15-20 jaar voorbij. Langs de noord-oever van de Nieuwerkerkse Tocht heeft gemeente struiken laten snoeien tot vaak op teenhoogte met eveneens een kaalslag tot gevolg: juist een groenstrook achter de huizen met dicht vogelbestand. Ook al weer niet vrolijk stemmend.

 

 

Morgenavond naar “inspraakavond” over locatie van door gemeente voorgenomen aanleg van een nieuwe Waterspeelplek. 3 Locaties worden voorgesteld, waarvan 2 in Schollebos en 1 op sportpark Schenkel. Afgezien van locatiekeuze heeft SNC vragen van technische aard, over duurzaamheid en volksgezondheid.

A.s. zaterdag organiseert gemeente voor haar politici een rondje Schollebos om een beeld te krijgen wat de huidige toestand van het parkbos is en wat we voor de toekomst willen. SNC is mede uitgenodigd en uiteraard zijn wij van de partij en zullen we onze visie overbrengen.

Toch nog leuke dingen? Uiteraard is er altijd wel iets leuk te zien.

Gewone Hazelaar (Corylus avellana). De meeste hazelaars staan volop in bloei. De katjes zijn de mannelijke bloemetjes die veel stuifmeel produceren. De vrouwelijke bloempjes zijn zeer klein en bevinden zich in dezelfde struik (“eenhuizig”: mannelijke en vrouwelijke bloemen samen op zelfde plant/boom). De zeer vroege bloei is een overlevingsstrategie: de bestuiving geschiedt door de wind. Omdat er nog geen bladeren zijn heeft het stuifmeel meer kans om de vrouwelijke bloempjes te bereiken. Ook andere windbestuivers bloeien vroeg zoals Wilgensoorten en Els.

Op het takje het kleine vrouwelijke bloempje met de rode stijlen.

Vroeger pas bloeiend in februari of iets later, nu al vaak in december! Klimaat?

 

 

 

 

 

 

 

 

Rode Kelkzwam (Sarcoscypha coccinea). Al jaren aanwezig in Schollebos, maar wel steeds minder. Deze stond vandaag in alle glorie te pronken tussen het struikgewas en was de grootste die ik in al die jaren heb gezien (circa 5-6 cm). Groeit op (half) verteerd loofhout (vaak half in grond verzonken dode stammetjes). De meest recente gids spreekt over groeitijd in februari-april, maar in Schollebos nu al jaren al in januari (klimaat?).

 

 

 

 

 

 

In de schors van deze Kraakwilg groeien miniatuurpaddenstoeltjes. De hoedjes zijn 2-3 millimeter groot. De naam is mij onbekend (Mycena hiemalis?). Je loopt er zomaar aan voorbij…..

 

 

 

 

 

 

Geweizwammetje (Xylaria hypoxylon). Ook weer zo´n onopvallende schoonheid. Groeit op dood hout, vooral boomstobbes. De naam wijst uiteraard op de gewei-vormige vertakkingen.

 

 

 

 

 

Meldingen en eigen waarnemingen:

  • 2 IJsvogels in directe nabijheid van traditionele broedoever (1-2 weken geleden). Vorig jaar voor het eerst geen broedpaar in Schollebos, maar wel waarnemingen van IJsvogel.
  • de Grote Zilverreiger heeft wekenlang gebivakkeerd in Schollebos, maar is nu al zeker 2 weken verdwenen.
  • Ooievaarspaartje nu regelmatig te zien in achtertuin woning op hoek ´s Gravenweg-Kanaalweg-Rijckevorselweg. Veel ooievaars trekken niet meer weg om in Afrika te overwinteren.
  • 4 Wintertalingen Nieuwerkerkse Tocht
  • Buizerd, Groene Specht, Grote Bonte Specht, zingende Koolmezen met voorjaar in hun hoofd, Goudhaantjes
  • Aardige mensen die ik op mijn rondje Schollebos bijna dagelijks tegenkom. Tja, ook belangrijk….

 

 

Kap populieren Hitlandselaan?

Directeur Recreatieschap Hitland is voornemens om 230 Populieren langs Hitlandselaan te kappen met als argument dat het asfalt van de Hitlandselaan “dringend” vervangen moet worden vanwege slechte staat (scheuren, e.d.). Vervanging van asfalt zou niet zonder die kap van de populieren kunnen.  Het siert directie dat SNC van dit voornemen vroeg op de hoogte is gesteld. Maar SNC blijft met vragen zitten. Afgelopen donderdag samen met Josien van Cappelle (bestuurslid Recreatieschap Hitland) een inspectieronde gedaan langs deze laan.

Onze gezamenlijke bevindingen en SNC-’s mogelijke alternatieven:

  • het asfalt van de Hitlandselaan is echt niet slecht. Hier en daar zijn wat scheurtjes (vergelijkbaar met vele asfaltwegen in Capelle)
  • het laantje is erg smal en meestal niet passeerbaar voor 2 tegenoverkomende auto’s.
  • er zijn enkele passeerinhammetjes, maar van slechte kwaliteit
  • voor zo’n  smal laantje  zijn de begeleidende  hoge populieren behoorlijk disproportioneel
  • de vitaliteitstatus van de populieren is nu in december moeilijk te beoordelen
  • populieren op goede standplaats kunnen 80 jaar of ouder worden. Is hier geen sprake van. De populieren zijn al meer dan 40 jaar oud en hebben een zeer beperkte standplaats.
  • kappen van de populieren met herplant van Knotwilgen is een alternatief (past in landschapsbeeld, geen last van wortelopdruk, goede nectar-bron in vroege voorjaar voor (solitaire) bijen, mogelijke terugkeer van Steenuil.
  • aanleg van fietspad overzijde sloot: verhoogt verkeersveiligheid. De ruimte is er voor.
  • langs Hitlandselaan zelf wat meer echte passeerhaventjes.

Kortom: hier valt nog veel te overleggen. Niet alleen maar mooie plaatjes…

Herfstgedicht

Ik heb in mijn studententijd in Utrecht destijds een boekje gekocht voor 1 gulden. “Samen de Natuur in” door dr. W.E. de Mol (1921, drukkerij Jacob van Campen). Een geweldig geschreven boekje a la J. Thijsse. Aan het einde van zijn boek schrijft hij ook enkele van zijn gedichten. Een hiervan over de herfst (1907):

DE IEPEBOOM

’t windje waait en ’t wirrewarrelt

daalt en dwarrelt

om den ruwen stam in ’t rond,

van tak op twijg

van twijg op tak

door ’t geel, groen, bruine blarendak,

dat volgt en valt terstond.

 

Ras is ’t weg, ’t laatste loover,

plomp en poover

zie ’k uw naakte stamme staan,

van goot in gras

van gras in goot

zoo zwerft uw tooisel dorre en dood

tot ’t àl gansch is vergaan.

 

Grof gerimpte, ruwe vlagen

kermend klagen

door uw kruine, kil en koud.

Mét vliegt een vlok, nóg een, nog véél ….

een wit gewaad bedekt geheel

uw schijndood hout.

 

Schollebos: Hoop?

De verhoudingen tussen SNC en Gemeente zijn niet altijd even goed geweest. In het verleden heeft Gemeente zelfs een keer aangifte gedaan tegen SNC voor het “Beschadigen van bomen” in het Schollebos (aanbrengen van merktekens op bomen die wij als SNC juist wilden behoeden voor kap bij dunningswerkzaamheden). Kafkaesk gedoe. Gelukkig klaart de hemel nu weer wat op.

Populier met ernstige bastschade en ‘geblest’ met rode verf voor kap.

Gemeente heeft nu een deskundig extern bedrijf (Bomenwacht) in de arm genomen om de bomen in het Schollebos te inspecteren op vitaliteit en omgevingsgevaar. Dit resulteerde in 435 te kappen bomen die met rode of gifgroene merktekens zijn “geblest”. Best veel dus. SNC heeft Gemeente verzocht om dit nader via inspectieronde te bekijken, wat dus afgelopen middag is gebeurd: samen met 2 bestuursleden van SNC, 3 vertegenwoordigers van Gemeente en de inspecteur van de Bomenwacht in druilende regen het Schollebos in, na een voorbespreking met bakkie koffie. Wij hadden als SNC al tevoren aangegeven het voor 90% eens te zijn met de te kappen bomen. Veel van de te kappen bomen zijn al dood, veel bijna dood (Essentaksterfte!). Ook zijn er veel 2- of meerstammige bomen met “plakoksel”: als deze een bepaalde norm overschrijdt en langs voet-, fiets- of ruiterpaden staan levert dat omgevingsgevaar op.

 

Dode Esdoorn met grote schorssterfte.

Naast de Essentaksterfte (bijna alle essen zijn aangetast) heeft SNC de Gemeente ook haar zorgen geuit over de staat van het Esdoornbestand: mogelijk is dit ook aangetast door een ziekte? Dit zal nader worden onderzocht.

 

 

 

 

De deskundigen van Bomenwacht en Gemeente konden deze middag ook aantonen dat van de overige 10% zeker 9% ook terecht gekapt moesten worden. Ook heeft SNC deze middag nog 2 bomen aangewezen die ook echt gekapt moeten worden en over het hoofd waren gezien. Zo eerlijk is SNC ook weer…. Maar zowel Gemeente als SNC werden er niet vrolijk van dat zoveel bomen echt gekapt moeten worden.

De belangrijkste oorzaak van al deze zieke, dode en verzwakte bomen is waarschijnlijk de permanent te natte grond met hoge grondwaterstand. Schollebos is oorspronkelijk een veenweide geweest, maar er is bij de aanleg een dikke kleisoort (Zavel) opgelegd afkomstig uit de Zevenhuizerplas: klei verhindert regenwater om snel weg te zakken naar het grondwater. De meeste bomen houden er niet van om met hun wortels in het water te staan! De boomkeuze bij de aanleg van het Schollebos is dan ook niet overal de juiste geweest.

Men ging akkoord met de wens van SNC dat de te kappen echt hoge bomen  “Uitgekleed” worden (niet op teenhoogte omzagen, maar van bovenaf voorzichtig de boom tak voor tak verwijderen -vereist klimacties) , dit om nevenschade te vermijden en verder om van populieren (na eerst “uitgekleed” te zijn) een stam van 5-6 meter te laten staan en aan de voet te “Ringen” (= schors rondom wegzagen, waardoor resterende boomstam afsterft en daardoor juist nog jaren geschikt blijft voor nestelende spechten). Ook dat het hout niet volledig wordt afgevoerd, maar deels ook met stammen en dikke takken in “Rillen” wordt gelegd langs de paden (ecologisch van groot belang: voedsel-, nest- en schuilplaatsen voor kleine zoogdieren en aantal vogelsoorten, mosvorming en paddenstoelen).

Uiteraard heeft SNC daarnaast deze middag ook weer aandacht gevraagd voor het maaibeleid, oeverbeheer, e.d.

Het gezelschap was unaniem het eens over het feit dat het Schollebos behoorlijk is verloederd. Niet alleen qua bosbestanden, maar ook qua gazons en oevers. Vroegere afspraken over maaibeheer waren niet meer bekend. Wat bomenbestand betreft wil Gemeente nu om de 3 jaar een update (uitgangspunt = Plan Silve, een bosbeheerplan van tig jaar geleden). SNC zal betrokken worden bij herinrichting, herplant, maaibeleid. Het is nog toekomstmuziek, maar na vandaag het beste wat SNC is toegezegd! SNC heeft al een uitvoerig herplantingsplan ingediend voor het kaalgekapte “Abelenbos” en vooorstellen voor kap en herplant in kader van de Essentaksterfte. Daarnaast doet SNC samen met Wijknatuurteam Alexander ook zelf al herplant van bomen en struiken (mag officieel niet, maar dat deert ons niet).

De beleidsambtenaren organiseren in januari een rondleiding in het Schollebos voor de raadsleden om zichtbaar te maken wat er allemaal speelt en wat nodig is voor een meer ecologisch beheer van het Schollebos. SNC wordt daarbij betrokken.  Met onveranderd beleid verwordt Schollebos tot een ecologische, maar ook esthetische ruine en dus geen “Natuurparel” meer. Het raadsbesluit destijds dat groenonderhoud-/beheer slechts “Basis” moet blijven zal niet bijdragen tot een echte kwaliteitsverbetering.

Het was een positieve dag! Elkaars expertises en mogelijkheden waarderen en samen nieuwe toekomstvisie ontwikkelen voor onze grootste natuurparel: het Schollebos (100 hectare!!).

Laatste leuke waarnemingen: de Grote Zilverreiger is nu al meer dan 2 weken aanwezig. Paar keer overvliegende Sperwer, Grote Gele Kwikstaart, minstens 2 Buizerden, enkele Slobeend, Ijsvogel (achter Manege Bermweg), Goudhaantjes, overvliegende Houtsnip, Oesterzwam.


Gewone Oesterzwam (Pleurotis ostreatus). Foto’s: Louis Weterings. Algemeen op dood en levend hout, herfst en winter. Erg variabel in kleur. Een een fotogenieke constellatie! Hier in Schollebos op houtril.

 

 

Sterrenschot of Heksensnot

Tja geen Halloweengrap. Het was een lange discussie nadat ik van Rob van Dorland deze foto via email doorkreeg: wat is dit??

Rob dacht zelf eerst Witte Trilzwam (zeldzaam). Foto doorgestuurd naar Anneke (onze penningmeester en Paddenstoelenexpert): die zei “Klontjestrilzwam” (algemeen). Rob verder zoeken op internet: het is Sterrenschot (= Heksensnot). Ik weer: kan niet, want dat is braaksel van roofdieren die vrouwtjeskikker hebben opgegeten. De kikkereitjes zwellen op en veroorzaken maag-overvulling, waardoor zij als een gelatineuze massa worden uitgebraakt. En nu geen kikkers met kikkereitjes, dus moet het iets anders zijn? Rob weer verder zoeken op internet: zelfs in winter hebben vrouwtjeskikkers al premature kikkereitjes in zich, maar nog niet bevrucht. Rob bracht de substantie bij mij thuis in een emmertje ter definitieve determinatie. Ik weer emmertje naar Anneke gebracht. Het definitieve oordeel: 

Sterrenschot, ook wel Heksensnot genoemd! (foto: Rob van Dorland). Kikkers zijn prooidieren van diverse predatoren: Reiger, Bunzing, Wezel, Kraai, e.a. De (al dan niet bevruchte) kikkereitjes van vrouwtjes zijn gelatineus en zwellen op in de maag. Daardoor ontstaat een maag-overvulling en een braakreflex. Het braaksel is een gelatineuze klonter en lijkt verduveld veel op een trilzwam. Alleen: een trilzwam zit vast aan hout. Deze klodder zat nergens aan vast en was ook veel “wateriger” dan een trilzwam. Op een foto is onderscheid nauwelijks te maken. Weer wat geleerd: niet alles dat lijkt is ook juist! De naamgeving berust op eeuwenoude geschiedenis: men was toen helemaal onbekend met wat dit moest voorstellen. Google voor meer info op deze namen: leuk en leerzaam.

Verder deze week in Schollebos: nog steeds Grote Zilverreiger (vandaag langs “IJsvogelvijver”), Sperwer, Buizerd, Groene Specht, Wintertaling, Goudhaantje, Smient, enz. En wat mij altijd een emotionele ‘thril’ geeft: overtrekkende ganzen in v-formaties. Een jeugdherinnering aan de Dordtse Biesbosch waar duizenden ganzen overwinterden. Met een dikke trui en twee kranten eronder met winterjas lag ik in de bevroren sneeuw achter een binnendijkje dit schouwspel te bekijken. Tja, daarna bijna nooit meer zulke winters meegemaakt. Beetje “Tuinpad van mijn vader gevoel”. Ook het laatste nieuws van vogelbescherming stemt me melancholisch: tientallen soorten bedreigd met uitsterven in Nederland. Maar voor stadsvogels als Huismus, Gierzwaluw, Huiszwaluw e.a. kunnen we ook als gemeente Capelle iets betekenen: natuur-inclusief bouwen (en renoveren), meer ecologisch groen, minder betegelde tuinen, groene daken, gevelgroen, enz. Het wiel daarvoor hoeft niet weer opnieuw te worden uitgevonden: dat is al uitgevonden! Maar zolang de gemeente het groenonderhoud vastgesteld als “Sober” blijft houden, zal het Capels Groen alleen maar achteruitgaan: je kan nu eenmaal niet voor een dubbeltje op de eerste rang zitten!

Herfst, altijd spannend.

Het is natuurlijk nog geen winter, maar de vogeltrek is al volop in gang en levert weer leuke waarnemingen op. En na de langdurige droogte zijn nu na wat regen ook weer meer paddenstoelen te zien.

Roodborst (Erythacus rubecula).

Nu zingende roodborstjes zijn noord-europese gasten die hun voedselterritorium afbakenen. Zowel man- als vrouwroodborst zingen. Onze eigen roodborstjes zijn naar het zuiden vertrokken. Voor ons klinkt dat liedje als een lieflijk prevelen, maar voor de Roodborst allerminst! Bij territoriumconflicten wordt vaak letterlijk op leven en dood gevochten. Ik heb het ’n keer meegemaakt midden op een voetpad in Schollebos. Ik kon het vechtende stel tot op 2 meter benaderen voordat ze oog hadden voor mij als mogelijke bedreiger.

En oja: dat “tikken tegen het raam”: heb ik ook meegemaakt. Het vogeltje zoekt in de kieren van ramen naar voedsel als spinneneitjes, e.d.

 

Grote Zilverreiger (Egretta alba). Een spierwitte grote reigersoort. Broedt met succes in Oostvaardersplassen en verspreidt zich steeds verder. Buiten broedseizoen steeds meer te zien in rest van Nederland, vooral in herfst en winter. In Schollebos nu 1 week 1 exemplaar  (Grote Vijver en Vijvertje Openluchttheater). Is voorgaande jaren vaker in Schollebos gezien. In Hitland ook in (na-)zomer.

 

 

 

Grote Gele Kwikstaart (Motacilla cinerea).

Steevast waarnemingen van overwinteraars in Capelle. Al in vorige blog een melding, maar nu ook in mijn eigen  achtertuin. Vrolijk vogeltje! De grootste van de kwikstaartsoorten. Insecteneter in nabijheid van water (als zeldzame broedvogel langs snelstromende beken ook in Nederland).

 

 

 

 

Dodaars (Tachybaptus ruficollis)

De kleinste futensoort. Een Nederlandse broedvogel, maar in Capelle alleen in herfst en winter spaarzaam te zien. Deze week 2x gezien  in Schollebos (meest westelijke singel achter Capelseweg). Toch maar weer de naamuitleg: het is Dod-Aars en niet Do-daars. Dod = pluim, Aars= achterwerk: een (witte) pluim met veren aan de achterkant dus. Erg schuw en onder water meestal foeragerend langs oevers in nabijheid van riet.

 

 


Goudhaan (Regulus regulus).

Een Nederlandse broedvogel van vooral naaldbossen. Na de broedtijd zwermen ze uit op voedseljacht, vaak samen met mezengroepen. Nu al zo’n 2 weken in Schollebos met meerdere exemplaren. Is echt (samen met het nauw verwante Vuurgoudhaantje, die ook incidenteel in Schollebos is waargenomen) het allerkleinste vogeltje van Europa: net een paar millimeter kleiner dan het Winterkoninkje. Niet schuw: met een beetje geduld en geluk tot op 2 meter te zien! Het “Goud” slaat op de gele mohikaanse streep op de kop (bij vuurgoudhaan oranje-achtig).

 

 

 

 

Grote Stinkzwam (Phallus impudicus).

Tijdens onze herfstexcursie vorige week o.a. meerdere exemplaren van deze paddenstoel. Zij “ontspruiten” uit een “Duivels-ei”, die ook te zien was.  Je kan ze wel op 20 meter afstand ruiken, want ze verspreiden een lijkenlucht. Daar komen vliegen op af. Op de top bevinden zich de sporen als een zwarte, kleverige massa. De vliegen verspreiden die sporen. De wetenschappelijke naamgeving was voor die tijd ook wel gewaagd: phallus = penis, impudicus = onbeschaamd. Geen verdere uitleg nodig…

 

Kleine Stinkzwam (Mutinus caninus).

Op dezelfde plaats als de Grote Stinkzwam. Onder paddenstoelendeskundigen ook wel “Hondenlulletje” genoemd (Muto = penis, Canis = hond).  Algemeen, maar spaarzaam in Schollebos. Ook hier verspreiding van de sporen door vliegen die op lijkenlucht afkomen.

 

 

Koperwieken (zie vorige blogs) zijn er nog steeds langs Sparta-sportvelden in Schollebos. Op de “IJsvogelvijver” zo’n 50 Smienten. Beide soorten “echte wintergasten”.  Ook het aantal Krak- en Kuifeenden neemt sterk toe: Nederlandse broedvogels, maar in najaar en winter veel talrijker in Schollebos.