Zegt het voort!

blog archief

beslommeringen en nieuwtjes

Het is volop zomer nu. In onze omgeving mooi en rustig weer. In Zuid Limburg, België en Duitsland een waterramp. Capelle ligt 4-6 meter onder zeeniveau. Een dijkdoorbraak hier zou echt desastreus zijn. Klimaatwetenschappers zijn het ondertussen wel eens met elkaar dat het opwarmende klimaat hier mede oorzaak is. Capelle kan dit probleem uiteraard niet in haar eentje oplossen, maar een klein steentje (oei..steen?) kan wellicht bijdragen middels een structureel milieu- en natuurbeleid. Investeren in de toekomst. Voorkomen is beter dan genezen…!

Afgelopen dinsdag heeft SNC voor actieve vrijwilligers van 2020 een rondvaart georganiseerd door de Biesbosch en centrum van Rotterdam. Dankzij de gemeentelijke vrijwilligerssubsidie beleefden zij een prachtige dag aan boord van de Zilvermeeuw met koffie en gebak, een geweldige lunch en drankjes. Helaas konden niet alle actieve vrijwilligers deelnemen vanwege werk of andere omstandigheden. Start in centrum Rotterdam eindpunt Drimmelen en vandaar met luxe bus terug.

 

Zonnebrand vergeten, dus behoorlijk verbrandde kop…..

 

 

 

 

 

 

 

 

Tijdens de boottocht prachtig beeld van de Biesbosch. Duizenden knobbelzwanen die na de broedtijd aan het ruien zijn (kunnen dan niet vliegen). Helaas geen Zee- of Visarend gezien die daar broeden. Wel veel drijvende rommel afkomstig uit de Maas in rampgebied. Drukte onze neus weer op de feiten…

 

 

 

Gewoon een prachtig plaatje. De boot schakelde enkele keren de motor uit, waardoor de immense stilte gewaar werd op een enkel vogelgeluidje na. Indrukwekkend!

 

 

 

 

 

Een goed initiatief van Judith Kraak, een van de imkers in Capelle, in de wijk Oostgaarde: “Biodiversiteit Oostgaarde”. Doel is om in de wijk Oostgaarde op 1000 m2 gazons een mengsel van 9 soorten inheemse bolplanten te planten om insectenbestand (en daarmee ook vogelbestand) te bevorderen. Het gaat om een crowdfundingproject. Per m2 kost dit 33 euro. U kunt bijdragen via maakcapelle.nl/activityDetails.php?id=1485 . SNC heeft een bijdrage gestort, u ook? Ook als u in een andere wijk woont!?

SNC heeft contact opgenomen met RijksWaterStaat (RWS) met het verzoek om de beverburcht langs de IJssel te beschermen door toegankelijkheid te beperken (er was sprake van een soort kampement vlak op de burcht wat verstoring veroorzaakt). RWS gaat de situatie ter plaatse bekijken wat de mogelijkheden zijn. We houden u op de hoogte van de resultaten.

Nog meer nu bloeiende zomerplanten in Schollebos:

 

Wilde Bertram (Achillea ptarmica). Een vertegenwoordiger van de grote familie Asterachtigen (Asteraceae): deze soort heeft lintbloempjes rondom en buisbloempjes centraal. Een typische oeverplant, maar ook op andere natte gronden. Is waardplant voor diverse micro-nachtvlindertjes. Het tot poeder gemalen droge blad wordt als niespoeder gebruikt (Engelse naam is Sneezewort = Nieskruid; bron Wikipedia).

 

 

 

Harig Wilgenroosje (Epilobium hirsutum). Famililie Onagraceae (Teunisbloemfamilie). Algemeen langs oevers. Waardplant voor meerdere vlindersoorten en een wantssoort.

 

 

 

 

 

Moerasandoorn (Stachys palustris). Familie Lipbloemigen (Lamiaceae of Labiatae). Langs oevers. Net als alle andere soorten uit deze familie: vierkantige stengel en tegenoverstaande bladeren. De plant heeft wortelstokken met aan het einde witte knolletjes die vroeger wel gegeten werden (bron Wikipedia). Een geweldige honingplant voor insecten! Een ’neefje’, de Bosandoorn, komt ook in Schollebos voor, maar is nu al uitgebloeid.

 

 

Brede Wespenorchis (Epicactis helleborine). Algemeen, maar voor 2017 nog  wettelijk beschermd. In Schollebos, maar ook elders in Capelle groeiplaatsen, o.a. in tuinen, parkeerplaats gemeentehuis en Slotpark. Ook in Hitland. De groeiplaatsen in Schollebos staan onder druk door falend maaibeleid (daarover later meer). De naam: “Brede” wijst op de brede bladeren. “Wesp”: de bloem lijkt op een vrouwtjeswesp en produceert ook nog de lokstof van die vrouwtjeswesp, waardoor het een begeerlijk object wordt voor een mannetjeswesp van dezelfde soort (Gewone Wesp en Duitse Wesp) De mannetjeswesp probeert te paren met de bloem en de bloem deponeert zijn stuifmeelhaltertjes op de rug van de wesp. Bij bezoek aan de volgende bloem wordt die bloem bevrucht met dit stuifmeel. De manwesp wordt wel beloond met een flinke dosis bedwelmende nectar!

 

 

 

Muntvlindertje (Pyrausta aurata). Een dag-actief nachtvlindertje 1 tot 1,5 cm groot. Vrij algemeen. Waardplanten zijn muntsoorten. Bijna elk jaar zoals nu bij mijn vijver waar ook Watermunt bloeit. Een bontgekleurde schoonheid!

 

 

 

 

 

Tot slot het laatste vogelnieuws: in Schollebos zijn tenminste 3 sperwerjongen uitgevlogen. In westelijk deel van Schollebos laten ze zich horen door hun contactroep. In Hitland een (jonge?) boomvalk in electriciteitsmast. Afgelopen zaterdag: vlak bij ooievaarsnest 2 ooievaars (papa en mama?) op lantaarnpaal langs Rijckevorselweg en 1 ooievaar in weitje van het nest (het enige uitgevlogen jong?). 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waarnemingen voor de liefhebber

Midzomer, veel vogels zijn klaar met broeden en gaan ruien. Tijdens de rui houden ze zich meestal stil omdat ze slecht of niet kunnen vliegen. Sommige soorten maken nog een 2e nest of zelfs meer. Ik heb o.a. Houtduiven en Meerkoeten tot in oktober zien broeden! De aandacht van natuurliefhebbers verschuift dan ook in deze vogelstille zomer vaak naar vlinders, libellen, andere insecten, zomerbloeiers, e.d.

Allereerst een paar leuke zwammen:

 

Gewoon IJsvingertje (Ceratiomyxa fruticulosa; foto Eric Stockx; Schollebos). Een lid van de Slijmzwammen (Myxomyceten). Eigenlijk geen echte schimmel, maar een heel aparte groep die zich onderscheidt van werkelijk alle andere wezens op aarde. De als ijspegeltjes glazige zuiltjes zijn slechts 1 mm hoog en zijn de vruchtlichamen van het plasmodium: een zich voortbewegend plasma-achtige massa dat zich voedt met bacteriën en andere micro-organismen. Is algemeen op dood loofbomenhout op  donkere, vochtige plakken. In Schollebos meerdere soorten Myxomyceten zoals Heksenboter, Bloedweizwam en Boompuist, allemaal griezelige namen, het zijn bijna aliens.

 

 

Waaiertje (Schizophyllum commune; foto Eric Stockx; Schollebos).Heel algemeen, maar voor mij nieuw in Capelle (maar ik ben dan ook geen paddenstoelendeskundige). Maximaal 4 cm doorsnee, grijswit en viltig behaard. Bevat de stof hydrofobine waarmee men een suikerachtige stof – schyzofyllaan – maakt dat gebruikt wordt bij behandeling van baarmoederhalskanker (bron: Wikipedia).

 

Bleke Borstelkurkzwam (Coriolopsis trogii; foto Eric Stockx). Eric ontdekte deze zwam in het Wegelingpark (langs Schenkelse Dreef). Op loofbomen met zacht hout (vooral populier en wilgsoorten). Maximaal 10×4 cm qua oppervlak), vaak in rijen. Algemeen.

 

 

Langs de Nieuwerkerkse Tocht in oostelijk Schollebos heeft gemeente of hoogheemraadschap destijds natuurlijke oevers aangelegd met heuveltjesreliëf en ingezaaid met inheemse bloemzaden. In het begin leverde dat een prachtige bloemenweelde op, maar door slecht onderhoud is het nu erg verruigd met woekeraars en riet. Toch zien we hier en daar toch nog mooie planten die (nog maar net) dit overleefd hebben (voor hoe lang nog?).

 

Poelruit (Thalictrum flavum). Lid van de grote familie Ranonkelachtigen, waartoe o.a. ook boterbloemen en dotterbloemen behoren). Langs natte voedselrijke oevers. Tot nu toe de enige plek in Capelle bekend.

 

 

 

 

 

 

 

 

Hartgespan (Leonurus cardiaca). Lid van grote familie Lipbloemigen (Lamiaceae of Labiatae net als bijv. Witte Dovenetel)). De bloemen staan in schijnkransen rondom de stengel, zijn roze van kleur en behaard. Paar jaar geleden een forse bundel met stelen, nu nog maar 1 steel met bloemen. Werd vroeger medicinaal gebruikt als medicijn voor hart- en spierklachten, waarschijnlijk op grond van de hartvormige voet van onderste bladeren. Bladeren eetbaar (als kruid in erwtensoep) en vroeger ook gebruikt bij bereiden van bier (bron Wikipedia).

 

 

Echte Valeriaan (Valeriana officinalis). Een soort uit de Kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae). Langs waterkanten. Algemeen. In de wortelstokken zitten stoffen die al in de oudheid medicinaal werden ingezet als kalmeringsmiddel (Valium).

 

 

 

 

Zegekruid (Nicandra physalodes). Lid van de Nachtschadefamilie (Solanaceae), allemaal planten met giftige eigenschappen. Een ingeburgerde exoot uit Zuid-Amerika en ook als tuinplant te koop.

 

 

 

 

 

 

 

 

Gewone Engelwortel (Angelica sylvestris). Lid van de grote familie Schermbloemigen (Apiaceae of vroeger Umbelliferae). Voor de leek vaak moeilijk te onderscheiden soorten. Andere standplaatsen mij niet bekend.

 

 

 

 

 

 

 

 

Tuinradijs (Raphanus sativus). Lid van de zeer grote familie Kruisbloemigen (Brassicaceae). Verwilderde tuin-/akkerplant (Radijs!). Direct aan de voet van de bruggen tussen Schollebos en Schollevaar waarschijnlijk via daar opgebrachte grond van elders na laatste werkzaamheden aan die bruggen.

 

 

 

 

 

 

Toch nog wel enkele leuke vogelwaarnemingen:

Jagende Boomvalk in Schollebos. Bijna elk jaar na de broedtijd jagende boomvalk(-en) in Schollebos en elders in Capelle. Broedt hier niet, waarschijnlijk wel in Hitland. 

Op Sparta-sportveld 3 Groene Spechten op een kluitje. Duidelijk een goed broedresultaat!

Het enige ooievaarsjong is waarschijnlijk uitgevlogen (niet meer op nest te zien).

 

 

 

 

Correctie

In mijn vorige blog was melding van de Rechte Koraalzwam. Dit bleek niet juist. Dankzij Eric Stockx wordt dit gecorrigeerd naar Kroontjesknotszwam (lijkt wel een naam uit Harry Potter). Mijn zoon Martijn heeft op mijn verzoek betere foto’s ervan gemaakt.

 

Kroontjesknotszwam (Artomyces pyxidatus: foto Martijn Sterk). De 2 soorten lijken erg veel op elkaar, zeker zonder leesbril. Het belangrijkste verschil: de vertakkingen van de kroontjesknotszwam eindigen als miniatuur kommetjes met op de komrandjes puntige uitsteekseltjes. Van de Rechte Koraalzwam eindigen de vertakkingen ’gewoon’ direct in tandjesachtige uitstekeltjes. 

 

Kroontjesknotszwam (foto Martijn Sterk). Op deze detailfoto zijn de komvormige uiteinden duidelijk te zien en doorslaggevend voor de determinatie. De Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) omschrijft deze soort als ’vrij algemeen’ , Wikipedia (DE digitale encyclopedie) omschrijft hem als ’zeer zeldzaam’. Ik houd de visie van NMV maar aan. Maar toch: in Capelle wel zeldzaam! Op dode stammen en stronken van loofhout, vooral Populier.

 

 

 

 

 

Zomerflora. Langs de bosranden nu als vanouds brede stroken met Groot Heksenkruid en Klein Springzaad.

Groot Heksenkruid (Circea lutetiana). Een onheilspellende naam. Circe is een mythologische tovenares (heks) op het eiland Aeaea (spreek uit als ee-ee-a) waar Odysseus op zijn terugtocht na het verslaan van Troje terecht kwam. Zijn bemanning werd door haar omgetoverd in varkens. In ruil voor een geforceerde liefdesrelatie van 10 jaar verkreeg Odysseus zijn vrijheid terug met zijn teruggetoverde bemanning. Lutetia is de Latijnse naam voor Parijs, dat in de middeleeuwen ook bekend stond als heksenstad. Een overlevering vertelt dat als je deze plant tegen kwam in het bos, je zou verdwalen. Het is een typische bosplant uit de Teunisbloemfamilie (Onograceae) met ijle bloemtrosjes van witte bloemetjes. In Noord en Zuid Holland vrij algemeen, elders in Nederland zeldzaam.

 

Klein Springzaad (Impatiens parviflora). Een echte inheemse bosplant van loofbos. Het kleine broertje van de invasieve exoot, de Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera), hoewel het Klein Springzaad oorspronkelijk afkomstig is uit Azie. Maar dat is onze “inheemse” Fazant ook!! Het zijn ’ingeburgerde soorten’. 

 

 

 

 

Zwammen over Zwammen

Veel mensen denken dat er alleen in de herfst paddenstoelen zijn te zien. Fout! Paddenstoelen zijn er het hele jaar door. In Nederland alleen al zijn er zo’n 6000 soorten paddenstoelen met allerlei vormen, van de paddenstoelen met steel en hoed tot de meest bizarre vormen. Uiteraard zijn er soorten die je alleen maar in de herfsttijd kunt zien, maar ook in voorjaar, zomer en zelfs winter zijn er soorten te zien. Deze afgelopen week:

Zwavelzwammen (Laetiporus sulphureus). Op levende bomen of stronken. Naam “zwavel” verwijst naar de kleur: zwavelgeel aan onderkant; bovenkant ook zwavelgeel tot meer oranjeachtig. Is parasitair: levende bomen sneuvelen op den duur. Eetbaar (maar laat maar lekker staan!). Algemeen en bijna elk jaar wel ergens te vinden.

 

 

 

 

 

 

Zadelzwam (Polyporus squamatus). Algemeen en groot deel van het jaar te zien in Schollebos. Kan wel tot 60 cm doorsnee worden. Op bomen en stronken. De naam: de vorm lijkt vaak op die van een tractorzadel.

 

 

 

 

 

 

Rechte Koraalzwam (Ramaria stricta). Ook hier zegt de naam iets over de vorm: lijkt op koraal. Er zijn 18 soorten koraalzwammen in Nederland. Deze Rechte Koraalzwam is vrij algemeen, maar niet vaak in Schollebos gezien. Nu op 1 boomstronk prachtige bundels die maximaal 10 cm hoog zijn.

 

 

 

 

Bloedweizwam (Lycogala epidendrum), ook wel “Blote-Billetjeszwam” genoemd, vruchtlichamen van een slijmzwam (myxomyceet). Slijmzwammen zijn rare wezens. Als “schimmel” zijn ze een ’Plasmodium’: een voortbewegend soort plasma: één geheel als een soort giga reuzencel (dus geen aparte cellen). Deze massa kruipt over takken, boomstronken e.d. en consumeert bacterien, schimmelsporen. De vruchtlichamen zijn nu te vinden als Blote-Billetjes (deze benaming spreekt voor zich) op rottend hout,3-15 mm groot.

 

Plasmodium van Bloedweizwam “Slijmzwam” is ook weer een treffende naam: het plasmodium is inderdaad een slijmerig geheel.

 

 

 

Genoeg gezwamd. Heb ook oog voor het kleine. Levert vaak leuke momenten op:

Kiekeboe (foto Martijn Sterk, jawel mijn zoon). Foto in zijn achtertuin, grenzend aan Schollebos. Mier rechts op bloem van Voederwikke: verrast dat de bloem hier ophoudt of gewoon even kijken?

 

 

 

 

 

 

 

 

Bonte Brandnetelmot (Anania hortulata). In mijn huiskamer tegen raam van achtertuin (grenst aan Schollebos). Een werkelijk prachtig nachtvlindertje dat ook overdag actief is. Nooit eerder gezien. Zo’n 2,5 cm groot. Waardplanten (waar eitjes op afgezet worden en rupsen daarna van eten) zijn naast Brandnetel ook Bosandoorn en Muntsoorten: van die laatste 2 soorten volop in mijn tuin.

 

 

 

 

 

Altijd wat te beleven

Vogelnieuws in Capelle: geen echt bijzondere waarnemingen voor de echte vogelaars. De Roek blijkt achteraf geen unicum voor Capelle: uit betrouwbare bron vernam ik dat die al eerder meerdere broednesten had in de populieren langs de “Chinese Muur” (Schermer-,Purmer-, Wormerhoekflats), maar die populieren zijn vorig jaar gekapt. Kennelijk is een enkele Roek nu uitgeweken naar Algeraweg. Woningbouwvereniging dreigt momenteel broedende Gierzwaluwen te verstoren: is VERBODEN, maar wie te hulp roepen voor wetshandhaving? Handhaving, Politie, Dierenpolitie? In dit soort gevallen worden verantwoordelijkheden graag doorgeschoven. Is een acuut probleem en wordt aan gewerkt. Wel symptomen dat er niet serieus wordt gelet op de Flora en Faunawet (nu geïntegreerd in de nieuwe Natuurwet).

Vlindertuin: na 1 jaar intensief onderhoud door vrijwilligers van SNC al redelijke vooruitgang te zien. SNC heeft een meerjarenplan opgesteld om uiteindelijk te komen tot een echte vlindertuin. Grootste probleem is het Riet dat in aanvang bijna alles had overwoekerd. Dit riet wordt deels bestreden door selectief maaien en snoeien, maar ook door het uitzaaien van Grote Ratelaar, een halfparasiet van grassen (dus ook Riet!) en een goede honingplant voor insecten en nu volop in bloei.

Grote Ratelaar (Rhinanthus angustifolius). Een soort van de Bremraapfamilie (Orobanchaceae). Langs de zuidberm van oostelijk Rijckevorselweg enkele jaren geleden uitgezaaid door gemeente om gras- en rietgroei tegen te gaan.

Ook nu volop in bloei in Vlindertuin: Margriet, Voederwikke, Duizendblad, Rode Klaver, Witte Klaver, Kleine Klaver, Rolklaver, Zilverschoon. Op de steenheuveltjes Klaproos, Zwarte Mosterd, Agrimonie, Slangenkruid e.a. Helaas nog veel riet. Binnenkort weer met vrijwilligers weer wegsnoeien. Als u mee wilt werken: meldt u aan bij SNC-secretaris@natuurvriendencapelle.nl

Aanslag op Schollebos: op de hoek Bermweg-Oost/Capelseweg is nieuwbouw gepland (grondgebonden woningen en een appartementengebouw). Het huidige terrein bestaat uit een onbewoonbaar en verlaten 2-onder-1-kap woning, diverse bedrijvengebouwen en een flink parkeerterrein, vrijwel alles verhard. Op zich heeft SNC daar geen probleem mee: de ene verharding wordt vervangen door een andere verharding met waarschijnlijk zelfs minder verharding (ruimte voor tuinen!). In de laatste vergadering tussen Gemeente en stakeholders “Vrienden van het Schollebos” liet beleidsambtenaar weten dat er 40 m2 aan wateropvangcompensatie diende te worden gedaan. SNC had al heel snel daar een oplossing voor. Maar kort daarna werd dit 145 m2 en nu 150 m2!! Een soort omgekeerde salamitactiek. Wat is hier aan de hand?? Zo’n compensatie van 150 m2 gaat ten koste van een bosplantsoen van het Schollebos: moet gekapt worden. In strijd met Bestemmingsplan Schollebos en met de Boswet (nu geïntegreerd in nieuwe Natuurwet). Hoogheemraadschap Schieland eist voor elke m2 EXTRA verharding 5% compensatie aan wateropvang. Dat zou betekenen dat er 3000 m2 extra verhardingen zouden komen in dit nieuwbouwproject: is godsonmogelijk! SNC heeft dan ook het sterke vermoeden dat gemeente (afdeling Stadsontwikkeling) een akkoordje probeert te sluiten met de projectontwikkelaar. Wordt vervolgd. SNC stapt zonodig naar de rechter!

Nog wat leuke waarnemingen:

Distelvlinder (Vanessa cardui). Gespot door Jan van Wensveen. Zou niets bijzonders hoeven te zijn, maar het gaat erg slecht met deze soort (net als met meerdere vlindersoorten). Ik heb ze tot nu toe dit jaar nog niet gezien. Is een trekvlinder: vertrekt in najaar naar Noord-Afrika en hun nakomelingen komen in volgend voorjaar weer hierheen.

 

 

 

De Bever is zwemmend in de IJssel langs de gemeentewerf gefilmd door onze stadsecoloog. Dus nu officieel een Capelse zoogdiersoort.

 

 

 

 

 

 

Zomer is begonnen

De meteorologische zomer is al begonnen (1 juni), de astronomische zomer pas op 21 juni, Waarom altijd zo moeilijk doen? In ieder geval, de zomer komt eraan! Eerst maar wat leuke waarnemingen:

 

Kardinaalsmutsstippelmot (Yponomeuta cognagella). Te lang woord voor scrabble. Stippelmotten zijn nachtvlindertjes. Hun rupsen zijn allemaal gestippeld met zwarte stippeltjes. Er zijn meerdere soorten die ieder een eigen struik hebben om hun eitjes te leggen. In Schollebos heerst dus nu de Kardinaalsmutsstippelmot, die haar eitjes afzet op de Kardinaalsmuts. De rupsen vormen een gemeenschappelijk web en vreten de struik vrijwel helemaal kaal, waardoor er een Halloweenachtig beeld ontstaat. De struik overleeft het gelukkig altijd: nadat de rupsen in poppen en vlindertjes zijn getransformeerd begint de struik ongeveer met SintJan (24 juni) weer nieuwe bladeren te maken: “Sintjansloten”, vernoemd naar de christelijke feestdag, de geboortedag van Johannes de Doper.

 

De rupsen en het motje.

 

 

 

 

 

 

De Koekoek is een van de laatste terugkomers van hun winterverblijfplaatsen in Afrika. De roep “Koekoek” is die van het mannetje, die daarmee een vrouwlief probeert te lokken om te paren. In Schollebos kan men hem vooral horen langs waterpartijen met riet. Het vrouwtje is doorgaans zwijgzaam, maar voor het eerst in mijn leven heb ik vorige week ook de roep gehoord van een vrouwtje terwijl die overvloog. 

Koekoek (Cuculus canorus; foto Vogeldagboek.nl). Een broedparasiet: het vrouwtje legt haar eieren in nesten van andere vogels, 1 ei per nest. In Schollebos is de Kleine Karekiet de sigaar (rietbroeder!). Elke koekoek is gespecialiseerd in zijn gastheer: een “kleine karekiet-koekoek” legt haar eieren uitsluitend in nesten van Kleine Karekiet. Haar nakomelingen idem! De koekoekseieren hebben dezelfde kleur en tekening als die van zijn gastvrouw, maar zijn natuurlijk wel een stuk groter, wat kennelijk aantrekkelijk is voor de gastouders. Zo heb je bijvoorbeeld ook “Winterkoning-koekoeken”. Het uitgekomen koekoeksjong flikkert alle andere jongen en eieren het nest uit, waarna het gastgezin zich uitslooft om het koekoeksjong te voeden, een hels karwei.

Kleine Karekiet voert haar koekoeksjong (foto Vogeldagboek.nl : je kan je gratis abonneren op de nieuwsbrieven van Vogeldagboek.nl : altijd schitterende foto’s!).

Omdat noch man-, noch vrouwkoekoek verder enige bemoeienis hebben met het zorgen voor hun nageslacht, zijn ze ook weer heel snel vertrokken naar hun overwinteringsgebieden (vanaf juli al!). Tja, wat heet ouderliefde…? Ach nee, geen antropomorf gedoe…Kan ook zeggen “slim gedaan!”

 

Amandelwilgroest (Melampsora amygdalinae). Een Roest is een soort schimmel. Deze roest komt alleen voor op Amandelwilg (Salix triandra), in Schollebos op enkele plek aanwezig. Zou ’zeer zeldzaam’ zijn in Nederland. Mijn vraag: zijn er zeldzaam geregistreerde waarnemingen of is de soort echt zeer zeldzaam. Weet het niet, maar in Schollebos is ie er!! Is al meerdere jaren aanwezig, dus de wilg lijdt er niet onder.

 

 

 

 

 

Zwarte Ooievaar (Ciconia nigra; foto internet). Vorige week gespot net ten oosten van Hitland-Noord. Een doortrekker die bijna elk jaar wel in Nederland wordt gezien. Een broedvogel van vooral Oost-Europa. In verre verleden ook broedvogel in Nederland in ’Ooibossen’: bossen langs rivieren. De hoop bestaat dat deze prachtige vogel zich weer opnieuw zal vestigen (Gelderse Poort?).

 

 

 

Verder:

Volgende week zal gemeente beginnen met maaien van ruige gazons. Tussen gemeente, SNC en uitvoerder (fa. Reijm) zijn duidelijke afspraken gemaakt. Bos- en oeverranden worden nu gespaard net als groeiplaatsen van Brede Wespenorchis. Spannend of nu echt ecologisch maaibeheer vorm krijgt.

Komende donderdag een “zoomvergadering” met gemeente over door Hoogheemraadschap Schieland vereiste wateropvangdispensatie voor voorgenomen woningbouw Capelseweg/Bermweg. Hoogheemraadschap staat hierarchisch boven de gemeente en eist voor elke vierkante meter extra verharding 5-10% compensatie voor wateropvang.  SNC heeft haar voorstellen ingediend: de 2 vijvertjes achter Capelseweg met elkaar verbinden: goedkoop, geen problemen met boven- of ondergrondse infrastructuur en een verrijking van waterbiodiversiteit. Het voorstel van gemeente/projectontwikkelaar gaat ten koste van bosplantsoen: niet dus!

De voortgang in het re-designingproject van het Schollebos, gekaderd in door gemeente opgelegd “overlegstructuur Vrienden van het Schollebos” stagneert. SNC is daar mogelijk mede debet aan omdat zij stevige kritiek heeft geuit waar SNC tot op heden ondanks aandringen geen antwoord heeft gekregen en gemeente daarmee in haar maag zit? 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Waar zijn de Soldaatjes??

In heel Capelle – en in Schollebos massaal – staat het Fluitenkruid in bloei.

Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris). Vroeger wemelde het van Soldaatjes op deze bloemen, kleine rode langwerpige kevertjes, vaak parend. Nu op deze duizenden bloemen NIET EEN!  Geen flauw idee wat de oorzaak is, zo extreem zijn de klimaatsveranderingen nog niet is mijn idee. Het is wel een koude maand geweest, maar nooit meer die hoeveelheden als vroeger. Ga het navragen bij entomologische vereniging (insectenkunde).

 

 

 

Kleine Rode Weekschildkever (Rhagonycha fulva). Het meest voorkomende “Soldaatje” (familie Weekschildkevers = Cantharidae) dat op Fluitenkruid vroeger massaal te zien was. Nu nergens gezien… Eet nectar, maar ook  insectjes. 

 

 

 

 

 

Wel nu te vinden is de Roodkopvuurkever (Pyrochroa serraticornis). Lijkt veel op een “soldaatje”, maar behoort tot andere familie (Pyrochroidae = Vuurkevers). Ook de Zwartkkopvuurkever (Pyrochroa coccineae) komt voor in Schollebos en zoals de naam al zegt, het verschil zit hem in zijn koppiekleur. Leven van larven van andere kevers in vermolmend hout, echte roofkevers dus. Hoe schitterend is zo’n micro-ecologisch systeem en hoe belangrijk hierbij zijn de aangelegde houtrillen van gekapte bomen! Vroeger werd gekapt hout altijd afgevoerd: verlies van biodiversiteit en vastgelegd CO2. 

 

De laatste opvallende vogelwaarnemingen:

– Een derde Roek langs Algeraweg: begin van een kolonie? Zie vorige blogs.

– Diverse waarnemingen van Tuinfluiter in en rond Schollebos.

Tuinfluiter (Sylvia borin; foto Vogeldagboek.nl). Een onopvallend gekleurd vogeltje behorend tot de Grasmussen (Sylvia). Zijn luide zang is wel opvallend: het klinkt als een sterk versnelde merelzang dat verward kan worden met de zang van de Zwartkop. Als zomergast in Nederland broedend en voornamelijk overwinterend in Afrika. In Capelle slechts spaarzame waarnemingen.

 

 

 

 

 

Zomertaling (Spatula querquedula) in Hitland. Net als vorig jaar spotte Frank Oling  deze nu ook weer in Hitland-Zuid. Een in Nederland zeldzame broedvogel.Tot nu toe geen broedresultaten vastgesteld in Hitland en mogelijk slechts een doortrekker, maar Hitland zou als broedgebied zeker geschikt zijn. Zomergast en overwinterend in Afrika.

 

 

Langs Spartasportvelden o.a. bloeiende Gelderse Roos , Mispel Egelantier Meidoorn. Genieten.

Tot slot: in Schollebos nieuwe plant ontdekt:

Franjekelk (Tellima grandiflora). Een verwilderde tuinplant met neiging tot invasiviteit. Toch maar verwijderen?

 

Hondenbezitters en Schollebos

SNC zit als “stakeholder” in een overlegstructuur met gemeente (“Vrienden van het Schollebos”; is niet een initiatief van SNC, maar van gemeente). In dit “vriendenclubje” onder regie van gemeente zitten o.a. SNC, Volkstuinvereniging Tot nut en Genoegen, Pannenkoekenhuis, Capelse Manege, Sportief Capelle b.v., Natuur en milieueducatiecentrum Hooiberg, Bomenstichting en paar WOP’s. Kortom een breed veld. Wat echter ontbreekt is de STEM VAN HONDENEIGENAREN! En voor hen dreigen indringende beperkingen (aanlijngebod voor grote delen van Schollebos en een verplaatsing van Hondenstrandje naar een onhygienische plaats zonder waterdoorstroming). Gemeente heeft dan ook in alle vrijheid al een eerste concept “Hondenbeleidsplan” gemaakt zonder inspraak van hondeneigenaren. Wel inspraak van paardeneigenaren (terwijl de voet en fietspaden vol liggen van paardenpoep en het aantal hondeneigenaren dat van paardeneigenaren ver overschrijdt)? Lekker makkelijk. Hondeneigenaren betalen een fors bedrag aan hondenbelasting, paardeneigenaren worden in de watten gelegd met brede ruiterpaden die door gemeente worden onderhouden. 

Bij deze dan ook mijn OPROEP: wie is als hondeneigenaar bereid het voortouw te nemen om als vertegenwoordiger van hondeneigenaren deel te nemen in “Vrienden van het Schollebos”?? Compromissen moeten mogelijk zijn (niet overal zijn honden welkom). Kom op voor uw belangen. U weet mij te vinden en als dierenarts in ruste bereid om als adviseur bij te staan.

sfeerbeelden en waarnemingen

Schollebos is nu op zijn lentemooist.  Op de ’Ruige Gazons’ een zee van Fluitenkruid en Raapzaad, langs de bosranden velden vol met Daslook en Look-zonder-Look. De Meidoorns staan in volle bloei en verspreiden een heerlijk zoete geur.

Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris), door J.P. Thijsse (oprichter Natuurmonumenten, Verkade-albums!) ook wel ’Hollands Kant’ genoemd vanwege het fijnmazige witte beeld als van Brussels Kant. Bloeiwijze een scherm van witte bloemetjes (familie Schermbloemigen = Apiaceae). Een echte plant van de Hollandse polders langs bermen. Kinderen maakten vroeger een fluitje van de holle stengel. Tussen het Fluitenkruid ook veel Raapzaad , wat een mooi contrast geeft. Hier langs Nieuwerkerkse Tocht

 

 

 

Eenstijlige Meidoorn (Crataegus monogyna). Behoort tot de rozenfamilie (Rosaceae). Aangeplant en inheems. De zoetweeïge geur komt je tegemoet en bedwelmt je.

 

 

 

 

 

 

Mooie weerspiegeling in water. Langs overstaande oever Raapzaad in bloei. Rechts de Volkstuinvereniging Tot Nut en Genoegen. Verbaas me vaak over hoeveel mensen hieraan voorbijlopen zonder zulks moois te zien. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Daslook (Allium ursinum). Een echte bosplant in loofbossen, maar hier aangeplant als Stinsenplant. Massaal aanwezig in Schollebos (maar ook elders in Capelle zoals Slotpark). Verspreidt een heerlijke, frisse uienlucht. Rukt steeds verde de bosplantsoenen in. Snel nog genieten, want begint uitgebloeid te raken. Eenmaal uitgebloeid verdwijnt de gehele plant, behalve de ondergrondse uitjes en wortels die na de zomerrust komend voorjaar weer zorgen voor uitbundig “uienbos”.

 

 

 

Gewone Vogelmelk (Ornithogalum umbellatum). Op enkele plaatsen in Schollebos nu in bloei. Aspergefamilie (Asparagaceae). Aangeplant, maar wel inheems. “Gewoon”, want er bestaat ook de Knikkende Vogelmelk (zeldzaam en niet hier in Capelle). Heb hem in mijn tuin, een schitterende bloem.

 

 

 

 

Dood hout leeft! In deze dode restant van een populier een prachtige verzameling van Zwavelzwammen (Laetiporus sulphureus) en daarboven een bewoond nest van Grote Bonte Specht. SNC heeft in het verleden de gemeente weten te overtuigen om bij ’Dunningen’ van bosbestanden populieren (zijn “wijkers” die plaats moeten maken voor “Blijvers”=duurzame bomen) niet op teenhoogte te kappen, maar te “toppen”: kappen op paar meter hoogte, dit voor o.a. Spechten die in dit dode, zachte hout graag hun nesten uithouwen.

 

 

 

 

Ooievaars langs de ’s Gravenweg hebben weer jongen: ik zag afgelopen week een wankel koppie boven de nestrand uitsteken. Nog niet te vroeg juichen, want vorig jaar was broedsel mislukt.

Dan nog een aantal incidentele, maar voor Capelle en directe omgeving wel bijzondere waarnemingen:

Bonte Vliegenvanger. Sandrine Reid spotte dit vogeltje in haar achtertuin. Een doortrekker (broedt hier niet, wel in oostelijk Nederland).

Nachtegaal en Spotvogel in Hitland-Zuid. Spotvogel daar al eens eerder gespot (what’tain’tin a name), Nachtegaal voor zover ik weet nog niet eerder.


Veenmol (Gryllotalpa gryllotalpa), een krekelsoort die ondergronds leeft van vooral plantenwortels in voornamelijk veenweidegebieden. Het Schollebos was vroeger zo’n veenweide. Ook eten ze larven van andere schadelijke insecten als Ritnaald (larve van Kniptor) en Emelt ( larve van Langpootmug). Een schadelijk en nuttig insect tegelijk dus. Tot een paar jaar geleden wel een beschermde soort omdat die vrij zeldzaam was. Is 4-5 cm groot en daarmee een van de grootste europese insecten. Hun voorpoten lijken op die van een mol waardoor ze goed kunnen graven. Ondanks hun voornamelijk ondergronds bestaan kunnen ze echt wel vliegen; dat doen ze in de voortplantingstijd. Men ziet ze zelden, maar hun geluid wordt vaker gehoord: meestal ’s avonds een lang aangehouden scherp snorrend geluid dat ze maken om een vrouwtje te lokken vanuit hun gegraven holletje dat als klankbekken werkt.

 

 

 

 

 

 

 

Nieuwkomer

Een nieuwkomer voor Capelle, de Roek (Corvus frugilegus).  Ontdekt door Dick Hoek langs Reviusrondeel en gefotografeerd door Eric Stockx.  Op foto voedseloverdracht door man aan vrouw (?) vlak bij het nest (ontbijt op bed?). De Roek behoort tot de kraaiachtigen en onderscheidt zich van de andere zwarte kraaiachtigen vooral door het ontbreken van veertjes bij de snavelbasis waardoor daar een mot-achtig beeld ontstaat. Op zich een algemene soort in Nederland, maar nooit eerder in Capelle waargenomen, zeker niet als broedvogel! 

De Roek broedt vrijwel altijd in kolonieverband, dus dit is echt een bijzondere waarneming. Misschien het begin van een kolonie in Capelle? Vaak zie ik kolonies langs autosnelwegen, vooral in de buurt van benzinestations of wegrestaurants waar zij voedsel vinden in berm of afvalbakken. Het zijn echte cultuurvolgers. Het is een standvogel (hele jaar aanwezig, geen trekvogel).

 

 

 

In Hitland-Zuid ook weer interessante waarnemingen. Een paartje Krooneend (Netta rufina; foto Eric Stockx). In Nederland schaarse broedvogel. Vaak ook ontsnapte sierwatervogels, maar in Zevenhuizerplas al jaren een broedvogel. Aangezien dit een paartje is, mogelijk broedresultaat!? Het is per slot van rekening broedseizoen…

 

 

Roodwangschildpad (Trachemys scripta elegans; foto Eric Stockx) ook in Hitland-Zuid. Een exoot uit Noord-Amerika en als huisdier geïmporteerd en – als ze te groot werden – ook weer gedumpt in de natuur. Zou zich hier niet voortplanten, maar in Nederland vrijwel overal in sloten, singels en vijvers. Ook in Schollebos aanwezig. Misschien toch voortplanting door klimaatverandering? Schade aan inheemse fauna en flora lijkt vooralsnog gering, maar de handel, import en kweek zijn in de EU verboden en deze schildpad met ondersoorten zijn nu bestempeld als ’Invasieve Exoot’ die dus bestreden moet worden.

 

Tot slot een prachtige foto van Rob van Dorland van het Oranjetipje in Schollebos. Een van mijn lievelingsvlinders. Hier mooi te zien: de oranje vlekken op bovenkant voorvleugels en de groene marmering onderkant vleugels. Het is een mannetje (het oranje ontbreekt bij de vrouwtjes). Nu – bij een beetje lenteweer – in Schollebos en Hitland te zien. Waardplanten zijn Pinksterbloem, Look-zonder-Look, Raapzaad en andere leden van de Kruisbloemigen.