Zegt het voort!

blog archief

Middeleeuwse praktijken

Gemeente Capelle aan den IJssel organiseert al jaren het evenement “Dag van het Park” dat in het Schollebos plaats heeft. De laatste jaren is het thema Middeleeuwen met ridders, oude ambachten en middeleeuwse muziek. Voor iedereen een geslaagde dag (nu zelfs 2 dagen) voor jong en oud. Maar nu heeft de gemeente ook roofvogelshows op het programma staan en daar ben niet alleen ik persoonlijk als dierenarts op tegen, maar ook SNC. Roofvogels zijn net als tijgers en leeuwen in circussen geen tamme, gedomesticeerde dieren. Wilde dieren in circussen is nu wel verboden, maar Roofvogelshows helaas (nog) niet. SNC en persoonlijk als dierenarts hebben hiertegen bezwaar gemaakt bij de gemeente. College van Burgemeester en Wethouders volhardt echter per brief in haar standpunt en beweert dat dergelijke shows een “Educatief karakter” hebben. Lulkoek: gewoon een beleid van “Brood-en-Spelen”, inspelen op sensatiezucht en ten koste van die vogels. Er zaten 11 roofvogels (2 arenden en diverse valken) met kettingen geketend op zitstokjes, apathisch of zielig te roepen en proberen om vrijheid te krijgen. Na de films van Harry Potter waren de uilen niet aan te slepen in de al dan niet illegale handel (meestal illegaal). Hoezo “educatief”: ja “hoe ze te kunnen aanschaffen”…De dag voor het evenement krijgt SNC per brief bericht dat ons bezwaar in behandeling zal worden genomen en dat de “Bezwarencommissie ” ons uitnodigt om onze bezwaren toe te lichten over enkele weken (vakantietijd ook nog): Kafka en Macchiavelli, wie verzint dat: ja onze gemeente! Schande, Middeleeuws!! Het enige dat rest is om gemeente te overtuigen dit niet meer te doen!

Zo, ik heb mijn gal gespuid. Nu ook nog leuke dingen.

Drie nieuwe plantensoorten ontdekt in Schollebos: 

Phaselia tanacetifolia. Een exoot uit Californie (VS) maar geen invasieve exoot  In zaaimengsel van gemeente rond gegraven vijvertjes westrand Schollebos achter Capelseweg. Goede nectarplant voor insecten en meerdere exemplaren aanwezig.

 

 

 

 

 

Wilde Radijs (Knopherik, Raphanus raphanistrum). Op zelfde plek als vorige. Een ‘broertje’ van de echte Radijs uit de Supermarkt (Raphanus sativus).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Muizenoor (Hieracium pilosella). Een composiet, familie Asteraceae, vroeger Compositae). Langs wandelpad Spartaterrein Schollebos. De bloemetjes staan op deze foto niet in volle glorie (was te koud en nat). Een typische plant op aangevoerde zandgrond (en daaraan voldoet het wandelpad). 

 

 

 

 

IJsvogel : Eindelijk na bijna 2 weken vandaag weer een “Blauwe Flits” bij hun traditionele broedoever in Schollebos. Broedstatus echter nog niet definitief vastgesteld.

Ooievaars : onze Capelse Ooievaars (langs ’s Gravenweg) hebben weer jongen! Weet nog niet hoeveel, ik zag slechts 1 koppie boven het nest uitsteken en moeders tevreden haar veren poetsen

Ook de ooievaars in Hitland hebben jongen op de ooievaarspaal bij “De Olifant” (foto: Peter Troost).

 

 

 

 

 

 

Knobbelzwaan . Op meerdere plaatsen in Capelle broedende Knobbelzwanen. Hier langs de Lijstersingel een familietafereel. Knobbelzwanen zijn monogaam. Zij verdedigen hun nest en kroost sterk defensief. Veel mensen schrikken daarvan. Maar de angst voor hun verdedigend gedrag is vaak onterecht ingegeven door spookverhalen als zouden zwanen armen en benen kunnen breken met hun vleugels. Onzin. Desalniettemin een verstandig gemeentebeleid om zwanennesten af te schermen: ter bescherming van het zwanennest en de angstgevoelens van de mens.

 

 

Het “sneeuwde” in Schollebos. Is het zaadpluis van de Kraakwilg.

 

 

 

 

 

 

 

 

Laatste nieuws en nieuwtjes

Twee excursies op verzoek gedaan. Een voor “Anders Ouder Worden” (AOW:u snapt de naamgeving!). Met een dikke 20 ouderen op stap door Schollebos. Zo’n 5 deelnemers met rollators werden door mededeelnemers over de ruiterpaden geholpen om ook het mooie voetpad langs de Spartasportvelden te bereiken. Een dankbaar publiek! Ik doe dat graag met verhalen vertellen over de natuur. Het doet mij echter verdriet dat het niet lukt om jongeren te interesseren. 

De 2e excursie was in Hitland en bedoeld voor ex-politici (raadsleden en wethouders) uit Capelle, ook erg leuk. Weerzien (geen weerzin!) met aantal oude bekenden waarmee SNC in het verleden te maken heeft gehad. Geen politiek ditmaal, maar laten zien wat er voor mooie natuur is in onze gemeente en directe omgeving. Medegidsen waren Anton Roeloffzen (bestuurslid SNC) en Liesbeth den Haan van IVN. Recreatiegebied Hitland is een samenwerkingsverband tussen gemeente Capelle en Zuidplas (voorheen Nieuwerkerk). Omdat het aantal deelnemers groot was hebben we ons gesplitst in 2 groepen. Ik had paar dagen ervoor een route vastgesteld en was enthousiast om o.a. de Cettizanger te horen (zien doe je die bijna nooit) en Oranjetipjes te zien. Ook hoopte ik de Grote Karakiet (zeldzaam!) te zien/horen, maar helaas, in door mij geleide groep niets van deze. Maar er was natuurlijk wel veel andere zaken te zien en te horen. Het deed me deugd weer te horen na afloop, dat menigeen voortaan toch weer anders gaat kijken en luisteren als zij gaan wandelen in de natuur. En nogmaals: nu de jeugd nog! 

 

Wateraardbei (Comarum palustre). In het moerasgedeelte van Hitland-Zuid bloeit deze waterplant nu uitbundig (langs vlonderpad). Een ‘Rode-lijstsoort’ (“Gevoelig”) , behorend tot de grote familie Roosachtigen (Rosaceae). Een prachtige bloem (heb hem ook in mijn tuinvijver!).

 

 

 

 

 

Koningsvaren (Osmunda regalis). Een beschermde plant, ook in het moerasdeel van Hitland-Zuid. Varens zijn “primitieve” planten met meerdere families, die geen bloemen hebben als voortplantingsorganen. Het zijn zogenaamde Sporenplanten: zij planten zich voort door het verspreiden van sporen (dus geen zaden!).  Andere sporenplanten zijn Wolfsklauwsoorten (Lycopodiaceae) en Paardenstaartsoorten (Equisetaceae). Van deze laatste familie is er 1 berucht als tuinonkruid: Heermoes (Equisetum arvense), o.a. aanwezig in Schollebos (Sparta-pad) en helaas ook in mijn voortuin. 

 

 

 

 

 

Overige: IJsvogels al 1 week niet meer gezien bij hun oude broedoever in Schollebos. Groene Specht, Boerenzwaluw, Huiszwaluw, Gierzwaluw en Haas weer gezien langs en boven Spartasportvelden.  Aantal Kleine Karekieten in Schollebos geschat op 6 paartjes (op grond van territoriumzang). Koekoek was slechts enkele dagen in Schollebos te horen, maar in Hitland zeker 3 roepende man-koekoeken (alleen man-koekoek roept “Koekoek”). Afname van aantal Kleine Karekieten (rietbeheer!) is mogelijk redenen voor Koekoek om Capelle te verlaten en uit te wijken naar elders? Langs Bermweg-oost een paar Huiszwaluwnesten, maar het dreigt daarbij te blijven (vorig jaar al halvering van 25 naar 12 nesten). 

Ben Brood fotografeerde een Ooievaar op de ooievaarspaal in het Schollebos (foto helaas te slecht, maar wel bewijs). De volkstuinvereniging ‘Tot Nut en Genoegen’ (langs Bermweg-oost en Schollebos) heeft een Treurwilg gekandelaberd (een soort snoei, waarbij alleen de grootste hoofdtakken gespaard blijven), maar daarna op de top een ooievaarskunstnest laten aanbrengen en zowaar werd er in no-time een ooievaar op gezien (maar door mij ook een Nijlgans).

In Schollebos rukken de ongewenste “Invasieve exoten” steeds verder op: Hele velden met voor gezondheid gevaarlijke Reuzenberenklauw (blaren en zweren bij lichamelijk contact en zonlicht), Reuzenbalsemien (verdringt inheemse flora) en op enkele plaatsen de zeer schadelijke Japanse Duizendknoop (deze laatste ook al in diverse wijken vastgesteld). Er wordt wel over gestudeerd door gemeente, maar nog steeds geen gemeentelijk beleid…

We wachten ook nog steeds op het vervolg van overleg over de status van het Schollebos. Ik weet het: ik ben misschien te ongeduldig? Trage molens binnen de gemeente? Apres nous le deluge?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Veel nieuws

Koud, buien en winderig. Nou niet het weer waar broedende vogels met jongen op zitten te wachten (ik ook niet), want ook hun voedselbron (insecten!) vaart daar niet wel bij. Ook het alarmerende nieuws dat de Biodiversiteit wereldwijd in sneltempo afneemt en het mensdom bedreigt. De achteruitgang van onze insectenwereld met 75% was al bekend, maar de gepresenteerde cijfers van 150 wetenschappers die hier 3 jaar mee bezig zijn geweest klinken als een Armageddon. U en ik kunnen dat niet persoonlijk stoppen, maar zelfs een kleine lokale bijdrage is een begin. Daar staat SNC voor! De bosdelen van het Schollebos zijn er slecht aan toe, in de wijken worden weer forse aantallen bomen gekapt en struikplantsoenen kaalgeschoren. Rekening houden met broedseizoen, nee dus. Verkeerd maairegime nekt goede initiatieven van gemeente (Vlindertuin, bloemrijke entrees Schollebos, Natuurlijke Oevers), zonde van het geld: kan net zo goed briefjes van 50 (of meer) euro in de grond stoppen. Natuurinclusief bouwen: er is overleg over geweest, maar kennelijk niet interessant bevonden, terwijl hier een grote slag is te slaan. 

Toch ook wat vrolijker (?) nieuws:

Kleine Karekiet (Acrocephalus scirpaceus; foto: vogeldagboek.nl). Na zijn winterverblijf in Afrika sinds vorige week weer terug. Een echt rietvogeltje. In de laatste 10 jaar in Schollebos achteruitgegaan door rietvraat door de grote schapenkudde die er 4 jaar heeft rondgelopen (populatie gehalveerd!) en te drastisch rietmaai-regime waardoor de populatie zich niet goed heeft weten te herstellen. Het doet me altijd plezier om zijn krakerig zangetje te horen, want zien doe je ze zelden omdat ze voornamelijk onder in het riet zitten (Liedje: “Karakiet, Karekiet, ik hoor je wel, maar ik zie je niet”). Alleen als ze jongen hebben zie je ze heen en weer vliegen om insecten te vangen (en daar gaat het ook weer slecht mee…..). Hoezo eigenlijk “vrolijk nieuws”? Vrolijk maar bezorgd zullen we het maar noemen.

 

 

Onze secretaris John spotte deze week in zijn tuin (Oostgaarde) de eerste libellen.

Viervlek (Libellula quadrimaculata). Behoort tot de familie der Korenbouten (Libellulidae) met 26 soorten in Europa. Korenbouten zijn middelgrote libellen: kleiner dan Glazenmakers (Aeshnidae), groter dan Juffers (Zygoptera). Net als alle andere libellen een roofdier: zowel larve (onder water) als volwassene jagen ze op andere insecten. Larven jagen ook op donderkopjes!  Een algemene soort. Het is een vrouwtje: de achterlijfaanhangsels lopen parallel (bij mannetje wijken ze uiteen). Wel een heel vroege waarneming. Omdat het weer erg koud was kon John voorzichtig deze mooie libel op zijn hand nemen en fotograferen. Insecten zijn koudbloedig en bij lage temperaturen inactief.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Grote Roodoogjuffer (Erythromma najas). Een vrouwtje (mannetje heeft echt knalrode ogen). Juffertjes (onderorde Zygoptera) zijn kleine libellensoorten. Als jufffertjes altijd herkenbaar door hun vleugeltjes in rust strak langs hun lichaam gehouden (op 1 uitzondering na: de Houtpantserjuffer). Vliegtijd vanaf begin mei tot half september. 

 

 

 

Ook de rups van de Grote Wintervlinder trof John in zijn tuin.

Rups Grote Wintervlinder (Erannis defoliaria). Lid van de grote familie Spanners (Geometridae). Nachtactieve vlinder, algemeen. Vrouwelijke vlinders kunnen niet vliegen (vleugels gereduceerd tot stompjes) en kruipen tegen de stam van bomen waar ze feromonen (sexgeurstoffen) afscheiden om mannetjes te lokken. Slechts 1 generatie per jaar (oktober-december) en overwintert als eitjes.

 

 

De ooievaars langs de ’s Gravenweg zijn echt aan het broeden. Las vandaag in de krant dat 3 mannen in Overijssel een ooievaar op nest hebben doodgeschoten: welke idioten doen dit en waarom???  De IJsvogels in Schollebos zijn vrijwel zeker ook aan het broeden. Een paar keer een Haas gespot in Schollebos (Spartasportterrein). Buizerdpaartje mogelijk verstoord door duikerwerkzaamheden in Schollebos (ook al weer in broedseizoen!). Je kunt je afvragen of dit soort werkzaamheden in het broedseizoen wellicht net zo erg is als het doodschieten van die ooievaar. We hadden een Flora-en-FaunaWet, nu uitgekleed ge-integreerd in de nieuwe Natuurwet, waarin bijna alles geoorloofd is. 

En sorry, nog een chagrijn:

Gemeente Capelle blijft vasthouden aan het toelaten Roofvogelshows tijdens de “Dag van het Park”. Als SNC hadden wij hiertegen bezwaar aangetekend. Roofvogels zijn geen gedomesticeerde huisdieren, maar nog steeds wilde dieren die worden afgericht (straffen door onthouden van beloning met voedsel), hun primaire levensbehoeftes niet op natuurlijke wijze kunnen vervullen (voortplanting!), e.d. Persoonlijk als dierenarts (in ruste) heb ik ook daar ernstig bezwaar tegen. Voor toeschouwers spectaculair, maar er wordt totaal verkeerde informatie overgebracht. In de handel worden kapitalen betaald voor eieren en jongen van wildgevangen roofvogels! Vogelhandel is een miljardenindustrie vergelijkbaar met drugshandel. Gemeente Capelle: NIET DOEN DUS! Ondersteun ons door ook uw mening te mailen naar burgemeester@capelleaandenijssel.nl

Afgelopen dag met 5 gidsen 60 scholieren (5 VWO-Emmauscollege) geprobeerd wat bij te brengen over de flora in Schollebos. Zij moesten in kader van hun biologiepakket een foto-herbarium maken van tenminste 10 bloeiende planten en 5 bomen/struiken. Was leuk, maar de concentratieboog was niet al te groot. Echte stadskinderen met weinig affiniteit voor de natuur. Tja, daar ga ik met mijn favoriete liedje van Wim Sonneveld (Langs het tuinpad van mijn vader). Ik ben (echt!) een grijze geitenbreier met inderdaad geitenwollen sokken en sandalen… 

Nieuw voorjaarnieuws

 

Wilde Hyacinth (Hyacinthoides non-scripta).

Aangeplant in Schollebos als Stinsenplant. Op veel plaatsen langs voetpaden nu voluit bloeiend. 

 

 

 

 

 

 

IJsvogel (Alcedo atthis; foto: Jan Scheffer).

Jan Scheffer maakte deze prachtige foto langs de IJssel. Locatie is mij bekend, maar in verleden is daar veel verstoring geweest door “Verkeerde” natuurfotografen en dus houden we de locatie mede op verzoek van Jan geheim.

 

 

 

 

 

 

 

 

Bever (Castor fiber; foto: Jan Scheffer). De bever is het grootste knaagdier van Europa/Azie. Jan maakte ook deze opmerkelijke foto van 2 bevers langs de IJssel. Ook hier wil hij de locatie geheim houden om verstoring te voorkomen. Opmerkelijk omdat bevers voornamelijk  avond-/nachtdieren zijn en hier overdags gefotografeerd zijn (je moet maar geluk hebben!). Verder opmerkelijk is dat de bronsttijd in januari-februari is en de werptijd in april-mei, dus wat deze 2 bevers nu aan het doen waren is mij niet helemaal duidelijk (verjagen van indringer?). Al eerder werd in Hitland door Handhaving sporen aangetroffen van bevers (gevelde boom), zie een vorige blog. De Bever is ook in Rotterdams grondgebied vastgesteld, dus we mogen wel constateren dat die ook hier zich definitief gevestigd heeft. Vroeger veel voorkomend langs rivieren, maar in 1825 uitgestorven (jacht voor beverbont). Na herintroductie van gevangen bevers uit Oost-Europa en Skandinavie explosief succes, wat er zelfs toe geleid heeft tot overwegen van afschot (Zuid Limburg) wegens overlast.

 

 

 

Het allermooiste seizoen.

Afgelopen zaterdag had het IVN een natuurexcursie in het Schollebos ge-organiseerd. Ik ben geen vroege opstaander, maar deze keer wel. Het IVN is een landelijke organisatie met Natuureducatie als belangrijkste doelstelling, niet alleen voor volwassenen, maar ook veel voor kinderen. Maar goed, vroeg opgestaan en om 10.00 uur present. Ik trof daar 3 IVN-ers aan en met mij bleef het daarbij. IVN zou meer moeten doen aan PR! Toch met zijn vieren 2 uur door Schollebos gestruind. We hoorden als nieuwe terugkeerder uit het zuiden de Koekoek. 

Koekoek (Cuculus canorus). Alleen het mannetje roept “Koekoek” om een vrouwtje te lokken, het vrouwtje is meestal geluidloos. Een broedparasiet: legt haar eieren in nesten van andere zangvogels (1 ei per nest). In Schollebos bijna elk jaar aanwezig en parasiteert er op nesten van Kleine Karekiet (in rietstroken langs Nieuwerkerkse Tocht). De koekoekseieren lijken dan ook qua kleur op die van de Kleine Karekiet, maar zijn veel groter. Die arme karekiet accepteert het om ook dat grote ei uit te broeden. Het uitgebroede koekoeksjong kiept direct alle andere karekieteneitjes en jongen het nest uit. Andere Koekoeken parasiteren weer op andere zangvogels, zoals Winterkoning: haar eitjes lijken dan qua kleur en tekening weer op die van die “gastheer”. De koekoeksnakomelingen parasiteren standaard op dezelfde “gastvogels” waardoor ze zelf zijn grootgebracht. Omdat eigen broedzorg ontbreekt, zijn zowel man als vrouw weer heel snel verdwenen naar Zuid-Europa en Afrika. Het vliegbeeld lijkt sterk op die van de sperwer.

Aan de oever van een van de vijvertjes tussen Capelseweg en Volkstuinvereniging troffen we De Moeraswolfsmelk aan.

Moeraswolfsmelk (Euphorbia palustris). Wolfsmelksoorten hebben alle giftig melksap. De Moeraswolfsmelk is de allergrootste wolfmelksoort en kan wel 1,5 meter hoog worden. Is een “Rode Lijstsoort”: kwetsbaar en in onze regio vrij zeldzaam. Naast de Moeraswolfsmelk  komt in Schollebos nog een wolfsmelksoort voor: het Kroontjeskruid (Euphorbia helioscopia), vooral bij ingang volkstuinen langs Bermweg.

 

 

 

 

 

’s Middags nog een rondje Schollebos met onze hond.  Opvallend veel Oranjetipjes en Citroenvlinders. Het IJsvogelpaartje was gelukkig weer uitgebreid aanwezig met vis-cadeautjes van manlief aan vrouwlief. Ik had ze een paar dagen niet meer gezien nadat hun broedoever verstoord werd door bomenkap en het ruwe neerdonderen van stammen en takken bijna pal op hun nestelplaats. Heb gemeente daarover benaderd (bomenkappen in broedseizoen sowieso uit den boze!!).

Werd die avond nog gebeld door Else: ook het Visdiefje is weer terug in Capelle. 

Visdief (Sterna hirundo). Een heel algemene sternsoort. Overwintert vooral in Zuid-Europa. Broedt hier op platte dak van voormalige meubelwinkel langs Rijckevorselweg en op eilandje Golfbaan Hitland. Altijd een genot om ze te zien jagen op visjes: ze dansen boven het water met strak stilstaande en naar beneden gerichte kop. In Capelle ook elk jaar wel een exemplaar dat met soortgelijk jachtgedrag foerageert op Sparta-terrein (Schollebos), maar dan jagend op insecten!

 

 

 

Nieuwe voorjaarsbloeiers:

Schijnaardbei (Potentilla indica).  Massaal groeiend in Schollebos (aangeplant). Oorspronkelijk een plant uit Azie. Lijkt heel veel op inheemse Bosaardbei (Fragaria vesca), zelfde familie (Roos-achtigen = Rosaceae), maar de Bosaardbei heeft witte bloemen. De vruchten (“Aardbeitjes”) lijken als 2 druppels water op elkaar en zijn zogenaamde “Schijnvruchten”: de vrucht is eigenlijk een uit de klauwen gegroeide Bloembodem. De vrucht zelf (de zaadjes) zitten als kleine pitjes op de buitenkant. De aardbeitjes van de Schijnaardbei smaken helemaal nergens naar, zelfd slakken lusten ze niet. Aanplant van de Bosaardbei was beter geweest.

 

 

 

Bonte Gele Dovenetel (Lamiastrum galeobdolon argentatum). Aangeplant bij aanleg Schollebos. Woekert behoorlijk, maar een zeer goede honingplant voor hommels en bijen in het voorjaar. Lid van de grote familie der Lipbloemigen (Lamiaceae) zo genoemd omdat de bloemen een boven- en een onderlip hebben. Ook de “gewone” Gele Dovenetel (Lamiatum galeobdolon galeobdolon) komt in Schollebos voor: de bladeren zijn bij deze zonder witte vlekken. Daarnaast ook uiteraard de Witte Dovenetel (Lamium album) en de Paarse Dovenetel (Lamium purpureum) nu uitbundig bloeiend.

 

 

Meidoorn (Eenstijlige Meidoorn: Crataegus monogyna). Op veel plaatsen begint de Meidoorn volop te bloeien. De bloesems ruiken heerlijk zoet. Lid van de grote Rozenfamilie (Rosaceae). De rode bessen zijn in het najaar een delicatesse voor veel vogels.

 

 

 

 

Look-zonder-Look (Alliaria petiolata). Een van de belangrijke waardplanten van het Oranjetipje. “Look” = Ui, maar Look-zonder-Look is geen ui: het blad ruikt (na kneuzing) alleen maar naar ui. Lid van de heel grote familie Brassicaceae (Koolsoorten), vroeger Cruciferae genoemd = Kruisbloemigen.

 

 

 

 

Raapzaad (Brassica rapa). Ook lid van deze familie. Uitbundige bloei in ruwe gazons langs singels. Een feest om te zien. Waardplant voor Koolwitjes en Oranjetipjes.

 

 

 

 

 

Ook het Fluitenkruid bloeit volop.

Fluitenkruid (Anthriscus sylvestris). Lid van de Schermbloemenfamilie (Apiaceae. Voorheen “Umbelliferae”). Door Jac.P. Thijsse (oprichter van Natuurmonumenten en begenadigd schrijver over de natuur, Verkadealbums!) ook wel “Hollands Kant” genoemd: velden van Fluitenkruid tonen een fijnmazig geheel van witte bloemetjes, lijkend op kant. Belangrijke voedselplant voor o.a. zweefvliegensoorten en Soldaatjes (een rood kevertje). Van de holle stengel kan men een fluitje maken. 

 

 

 

Else zag afgelopen donderdag op Spartaterrein Schollebos een hazenpaartje paren. Het Buizerdpaartje is permanent aanwezig, maar nog geen broed. 

Afgelopen zondag trof ik in Schollebos ook nog een oude bekende aan, die ik de laatste jaren niet meer gezien had:

Kapjesmorielje (Morchella semilibera). Een voorjaarspaddenstoel, niet zeldzaam, maar nu pas voor derde keer een waarneming in Capelle. Is eetbaar, maar laat hem maar staan a.u.b. Overigens: alle paddenstoelen zijn eetbaar, alleen sommige soorten maar 1 keer…..

 

 

JoJo-weer

Had ik het in mijn vorige blog over schitterend lenteweer (zonder jas het Schollebos in), nu weer ijskoud. Afgelopen dag 7-8 graden met een gevoelstemperatuur van hooguit 4 graden door de harde gure wind. Sneeuw in Noord-Nederland, hagelbuien in Capelle. Met deze temperaturen geen of weinig vlinders of andere insecten: om als koudbloedige diertjes hun verbrandingsmotortje op gang te houden hebben ze echt wat meer nodig. Toch eergisteren (donderdag) nog een enkel Oranjetipje gezien toen we samen met egelopvang-Papendrecht 3 egeltjes aan het uitzetten waren. 

De vogelvoorjaarstrek is ook nog niet ten einde. In Capelle wachten we nog bijv. op Huiszwaluw, Gierzwaluw en Visdiefje. Verder werden afgelopen week nog soorten gespot in Schollebos vanuit het zuiden komend op weg naar hun broedgebieden:

Beflijster (Turdus torquatus; foto: Peter Troost). Peter Troost spotte deze lijstersoort deze week op het Spartasportterrein (vorig jaar zelfs 2 exemplaren daar). Een broedvogel van berggebieden en hoogvenen in Skandinavie en Zuid-Oost Europa en in Nederland slechts doortrekker naar Skandinavie. Is eigenlijk bijna een Merel (Turdus merula) maar met een brede witte bef op de voorborst.

 

 

 

Graspieper (Anthus pratensis; foto: Peter Troost). Peter maakte ook deze foto toen hij een stief kwartiertje op Spartaterrein was gaan zitten observeren. Geen broedvogel in Capelle, maar wel eerste Capelse waarneming als doortrekker. Als broedvogel algemeen in Nederland en Noord en Noord-Oost Europa. Broedvogel van open terreinen. Peter zag meerdere exemplaren op het Spartaterrein-Schollebos.

 

Wat mij betreft nu op naar de lente met wat aangenamer weer! Het loopt snotverdorie langzaam richting zomer… Niet alleen voor mij natuurlijk, maar ook voor al die vogels, andere dieren en planten die daarmee gebaat zijn! Veel bloeiende planten->veel insecten->veel voedsel voor vogels-> enz. En oja: laat deze koudeperiode geen reden zijn voor Klimaatontkenners om hun gelijk te beweren: er is echt wat aan de hand!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wat een geweldige dag!

Wat een Zondag! Fantastisch voorjaarsweer, zonder jas naar buiten! En zoveel te zien!!

De IJsvogeltjes in het Schollebos waren weer zeer actief. Ik zag ze zelfs paren! Een voor mij onbekende vrouw sprak mij aan en vertelde dat zij vanuit haar woning aan de Rigoletto recentelijk ook regelmatig 2 IJsvogels had gezien: een 2e broedpaar?? Heb gevraagd om me op de hoogte te houden.

Tijdens mijn dagelijkse rondgang vandaag (zondag) ook 2 Oranjetipjes, meerdere Citroenvlinders, Witjes, Dagpauwogen en 1 Gehakkelde Aurelia. De dag ervoor tijdens onze lente-excursie ook de eerste bloeiende Pinksterbloem, een belangrijke waardplant van het Oranjetipje. Mooi afgestemd!

Pinksterbloem (Cardamine pratense). Lid van de grote familie Brassicaceae = Koolsoorten (vroeger “Cruciferae” = “Kruisbloemigen”: 4 kroonblaadjes staan als een Kruis tegenover elkaar. Ik vind deze naam nog steeds beter, maar goed, ik ben geen “Taxonoom”). En tja: eerst komt Pasen, dus waarom “Pinksterbloem”? Dat komt door de ’Kleine IJstijd’ van een paar eeuwen geleden: toen bloeide deze bloem rondom Pinksteren. Nu zouden we hem “Paasbloem” moeten noemen.

 

 

 

Gehakkelde Aurelia (Polygonia c-album). Zeer algemeen in Europa. In onze omgeving 2 generaties per seizoen. Overwintert als volwassen vlinder in dichte vegetatie. Waardplanten o.a. Brandnetel. “Aurelia” = sierlijk, van goud gemaakt. “Polygonia” = Gehakkeld, veelhoekig naar de ’gehakkelde’ randen van de vleugels.

 

 

 

 

Om de Buizerds in de gaten gehouden maakte ik vandaag ook een rondje langs het ruiterpad ten oosten van de Capelse Manege, want daar zijn ze de laatste tijd vaak aanwezig. Ik zag in het populierenbosje – dacht ik – een Buizerd zitten. Toch maar even met de verrekijker gekeken: geen Buizerd, maar een HAVIK!!

Havik (Accipiter gentilis; foto: vogeldagboek.nl). Even dacht ik nog een vrouw-Sperwer (broedt daar ook vaak in de buurt en beide hebben horizontale streping op borst/buik). Maar de oogkleur (oranjegeel), de grootte en de vlucht toen hij wegvloog: echt de Havik. Pas eerder 2x eerder in Schollebos gezien. Kennelijk waardeerde hij mijn gespied niet ondanks de respectabele afstand. Hij vloog op, maakte een paar cirkels en verdween richting Hitland. De Havik is een echte jager in bossen op andere vogels. Hij manouvreert als een acrobaat tussen de bomen om zijn prooi te vangen. Langs het ruiterpad lagen restanten van vermoedelijk een geslagen kraai. De Buizerd presteert dat niet. Toch kreeg ik vandaag info over een Buizerdnest aldaar: vaker langs gaan dus.

 

Boerenzwaluw (Hirundo rustica; foto Internet)

Tijdens mijn rondje Schollebos hoorde ik opeens langs de Nieuwerkerkse Tocht ter hoogte van de Capelse Manege een nieuw voorjaarsgeluid : 3 vliegende Boerenzwaluwen samen (spelen? jacht op vrouwtje?). De Boerenzwaluw broedt met meerdere paartjes op de Capelse Manege in stallen. Het is de vroegst terugkerende zwaluwsoort (overwintert in Afrika). Een echte insecteneter: vliegen genoeg bij de manege!

 

 

Wederom is bij mijn buren een Boomkruiper aan het nestelen onder een dakpan. De boomkruiper heeft een voorkeur om te nestelen in spleten, bijvoorbeeld onder loslatende schors van boomstammen. Het Schollebos is daar echter nog niet oud genoeg voor. Toch doet de Boomkruiper het in Capelle goed, mogelijk door aanpassing (“baksteen- of Dakpankruiper”). 

 

 

 

 

 

 

Al 2x eerder broedde een Boomkruiper hier onder een dakpan van mijn buren. Komt aanvliegen, landt op de bakstenen muur, kruipt dan naar boven om onder de dakpan te verdwijnen. Nu dus weer.

 

 

 

 

 

 

Driekantig Look (Allium triquetum) of Armbloemig Look (Allium paradoxum)? Eric Stockx was aanwezig tijdens onze Lente-excursie. Wij scholden dit uit als Driekantig Look, maar Eric kwam hierop terug: volgens hem is het Armbloemig Look en hij kan best wel eens gelijk hebben (hij is lid van KNNV: Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, die in Capelle ook actief is). We gaan dit verder uitzoeken.

 

 

 

 

Leuke waarnemingen, opvangcentra en nieuws

Geschiedenis van de geringde Buizerd (zie vorige blog) is achterhaald na speurwerk van Adri de Groot en zijn netwerk van “Vogeldagboek.nl”. De vogel is door een dierenambulance opgevangen bij Hitlandse Laan (Hitland-Noord) en naar vogelopvangcentrum “Vogelklas Karel Schot” in Rotterdam-Zuid gebracht. Daar hebben ze hem opgeknapt en geringd en daarna weer losgelaten op 18 maart in het Oude Land van Strijen. Verbazend dat hij weer heel snel op zijn oude plekkie was teruggekeerd. Van duiven weten we dat (duivensport), maar meer vogelsoorten hebben een precisie-instrument om hun eigen plek weer terug te vinden. Herkenning op zicht, maan- en zonnestand, aardmagnetisme: men weet het nog steeds niet zeker hoe vogels dit presteren. Vogelklas Karel Schot doet al jarenlang enorm goed werk bij opvangen van gewonde/zieke vogels. Voor meer info: vogelklas.nl

 

 

Het egeltje dat ondervoed in Schollebos door Anthira van Wensveen werd meegenomen naar het Egelopvangcentrum Papendrecht doet het goed (zie vorige blog). In het opvangcentrum zijn veel egels opgenomen. Nu de winter voorbij is met SNC afgesproken om weer 3 gezonde egels uit te zetten in het Schollebos. Gaat 11 april gebeuren.

Voor meer info: dierenbescherming.nl/wildopvang/egelopvang-papendrecht .

 

IJsvogel (foto: Ben Pleij). Er zijn sterke aanwijzingen dat er na 1 jaar afwezigheid weer een paartje IJsvogels gaat broeden op de bekende broedoever in het Schollebos. De laatste 3 dagen constant aanwezig. Afgelopen woensdag 1 ijsvogel die wel 7-8 keer een bad nam (wijst op graven van een nestpijp in de oever: daar worden ze vies van), donderdag een paartje dat samen op een tak zat en vrijdag betrapte Ben Pleij daar dit vrouwtje (ondersnavel roodachtig; mannetje zwart). Het zou kunnen dat het paartje de tegenoverliggende oever kiest als nestplaats, we houden het in de gaten. Omdat er langs de oever nog een grote Berk gekapt moet worden, heb ik met gemeente contact opgenomen: die gaat dus niet nu gekapt worden om het nestelende paar niet te verstoren. 

 

Oranjetipje (Anthocharis cardamines; foto: Ben Pleij). Ben ontdekte ook de eerste Oranjetipjes in het Schollebos. Beschermde soort, heel traag een kleine populatie vormend in Schollebos. Waardplanten zijn vooral Pinksterbloem, maar ook andere “Kruisbloemigen”= Cruciferae zoals Raapzaad (nu volop bloeiend) en Look-zonder-Look (een late lentebloeier). Deze dagvlindersoort kent slechts 1 generatie per jaar en legt steeds 1 eitje per waardplant in de bloeiende bloem. De rupsen eten van de bloemen en overwinteren als pop.

 

 

 

Na overleg met gemeente, gaat gemeente vaker Handhaving laten controleren in Schollebos op verboden oogsten van Daslook (zie vorige blog) en op auto’s die het Schollebos inrijden (meestal om met groot gezelschap te gaan barbecuen op de evenementeweide). 

Verder afgelopen vrijdag:  o.a. Witte kwikstaart (op schapenweitje boerderij Bermweg) en 2 paartjes Slobeenden op de “IJsvogelvijver”. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zwartkop ook terug

Lente blijft voor mij het mooiste seizoen. Het ontluikende groen van bomen en struiken, de voorjaarsbloeiers, de bloesems, de terugkeer van broedvogels die in Afrika overwinteren, de laatste wintergasten. 

Zwartkop (Sylvia atricapilla; foto: Louis Weterings).

Sinds vorige week is weer de melodieuze zang van de Zwartkop hoorbaar in Schollebos. Lid van het geslacht Grasmussen (Sylvia=’Bos’), familie Zangers (Sylviidae = Boszangers). Overwintert in Zuid-Europa en Afrika, maar steeds meer winterwaarnemingen (zelfs in mijn eigen tuin!). Man heeft zwart kapje, vrouw bruin kapje. Tja, kennelijk is de naamgeving seksistisch? Atritas = latijn voor “Zwartheid”, Capillatus = “Hoofdhaar”. De zang lijkt qua ritmiek op die van de Heggenmus, maar is veel meer sonoor, die van de Heggenmus meer krakend en “Bacchiaans”. Wel veel lijkend op zang van Tuinfluiter die af en toe ook in Schollebos voorkomt: de zang van de Tuinfluiter is echter langer aanhoudend en lijkt op een versnelde afdraai van de merelzang. Voor zang van deze vogels: Vogeldagboek.nl

 

 

Bloeiende Sleedoorn (Prunus spinosa) in Schollebos. Lid van geslacht Kers (Prunus) en Rozenfamilie (Rosaceae). Nu volop in bloei, hier langs voetpad langs Sparta-sportvelden. Voor meer info over Sleedoorn: zie op onze website het artikel van SNC in de IJssel- en Lekstreek. Klik hier voor openen van dat artikel

 

 

 

 

 

Kriek = Zoete Kers (Prunus avium; foto: internet). Een aangeplante boom in Schollebos, nu in volle bloei. Je moet wel bij sommige bomen ver omhoog kijken (bloei in de kruinen tot 20 meter hoog!). De vruchten zijn kleine kersen, meer pit dan vruchtvlees, maar bij diverse vogels geliefd. Ook voor de mens eetbaar.

 

 

 

 

 

 

 

Buizerd (Buteo buteo). Louis Weterings maakte deze foto vorige week in Hitland. Deze buizerd had aan beide poten een ring. We proberen via experts te achterhalen waar deze buizerd geringd is. In Schollebos is steeds een buizerdpaartje te zien, dit jaar vaak net ten oosten van Capelse Manege. Hopelijk ook dit jaar weer broedsucces.

 

 

 

 

 

 

 

Egel (Erinaceus europaeus; foto: Anthira van Wensveen).

Familie Van Wensveen trof overdags in Schollebos een egeltje aan: vroeg uit winterslaap, te licht, slap en ondervoed. Toevallig was Anthira (dochter van Jan, een van onze SNC-vrijwilligers) erbij en die was weer als vrijwilligster werkzaam bij Egelopvangcentrum Papendrecht. Dit egeltje heeft echt geluk gehad! Maakt het inmiddels goed en vreet zich een ongeluk aan meelwormen. Wordt uiteraard na opknappen weer teruggezet in Schollebos.De egel heeft het niet makkelijk. Tuinen worden steeds meer betegeld en met ondoorlaatbare schuttingen afgeschermd, steeds meer wegen met grote kans om doodgereden te worden. Help ze: groene tuinen, doorlaatbare afgrenzingen (hagen of anders onderste plank van schuttingen verwijderen). Het zijn heel nuttige dieren, die de slakkenplaag in uw tuin effectief aanpakken! En…: nooit melk geven! 

 

Ander nieuws:

IJsvogel weer aantal keren gesignaleerd (o.a. met 2 exemplaren tegelijk, dus hoopvol voor nieuw broedsucces; vorig jaar geen broed).

– afgelopen week 4x mensen aangesproken in Schollebos die massaal Daslook aan het “oogsten” waren, boodschappentassen vol! Drie keer Chinese Nederlanders, 1x een oost-europese Nederlander. Het MAG GEWOON NIET en ontneemt andere capellenaren een deel van hun genot van binnenkort volop bloeiende Daslook. Daslook is sinds dit jaar niet meer een ‘Beschermde soort’ (Flora en Faunawet), maar de in het Schollebos nog steeds geldende Boswet verbiedt dit nog steeds! Paar jaar geleden met politie hierover overlegd: bel dan 114-red-een-dier was het advies. Tja 2 boa’s in regio Rijnmond, die gaan dus niet komen voor een heterdaadje, en het gaat hier om planten en geen dieren. In het verleden had de gemeente een Parkwachter voor het Schollebos die paar keer per dag inspecteerde. Sinds zijn overlijden is de post wegbezuinigd….

Overleg “Toekomst Schollebos”: Gemeente, SNC en andere partijen zijn bezig met structureel overleg over de toekomst van het Schollebos. Het eerste informele overleg verliep positief. Krijgt vervolg. Inhoud van dit eerste overleg is voorlopig op verzoek van gemeente onder embargo.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Voorjaar en Overleg

Het voorjaar schrijdt voort. De kruidenlaag staat al volop in bloei, of staat op het punt te gaan bloeien. Struiken beginnen allemaal uit te lopen onder nog kale bomen, wat een pointilistisch aanblik geeft, alsof een schilder met duizenden groene stipjes dit probeert weer te geven. Ook enkele bomen beginnen blad te vormen, maar nog sporadisch. Dat is de volgorde in de lente: eerst kruiden, dan struiken, dan bomen: zo wordt maximaal geprofiteerd van het zonlicht in het voorjaar: als de volgorde andersom zou zijn, dan geen/weinig struiken en kruiden/planten. In het najaar is die volgorde juist wel andersom: het verdwijnen van blad begint bij hoge bomen, daarna lagebomen en struiken en dan de kruiden en planten: ook dan profiteren die struiken en kruiden nog maximaal van het zonlicht. 

Nieuwe voorjaarsbloeiers:

Ongevlekt Longkruid (Pulmonaria obscura). Een vertegenwoordiger van de familie Ruwbladigen (Boraginaceae) waartoe ook soorten behoren als Smeerwortel en Vergeetmijnietsoorten. De bladeren van deze familie zijn ruw behaard. Waarschijnlijk als stinsenplant aangeplant.Ook het Gevlekt Longkruid (Pulmonaria officinalis) komt in Schollebos op een enkele plek voor: de bladeren vertonen wit-achtige vlekken. Het is wel goed opletten, want je loopt er zomaar voorbij. De naam Pulmonaria (=Long) wijst op de gelijkenis van de bladeren met die van de menselijke longkwabben; vanwege die gelijkenis werden er – net als bij vele andere kruiden en planten – medicinale krachten aan toegekend, in dit geval voor allerlei longziektes. De soortnaam “officinalis” wijst altijd op (vroeger) medicinaal gebruik.

 

 

 

 

Groot Hoefblad (Petasites hybridus). Een majestueuze plant, vooral door hun tot halve meter brede bladeren. Die bladeren verschijnen echter pas na de bloei, net als bij het Klein Hoefblad. Beide behoren tot de enorme familie der Composieten=Asterachtigen (Asteraceae=Compositae), maar niet tot zelfde geslacht. Terwijl het Klein Hoefblad (Tussilago farfara) bloeit als solitaire bloem, doet het Groot Hoefblad het anders met vele bloemen  in een soort kegel (en elke “bloem” bestaat ook hier weer uit vele kleine bloemetjes: zo val je echt op voor insecten om bestoven te worden!). De plant is “Tweehuizig”: aparte mannelijke en vrouwelijke planten, die vaak niet op nabije afstand staan. 

 

 

Deze zondagavond intern vergaderd met SNC-bestuur over komend overleg met gemeente a.s. dinsdag: “Toekomst van Schollebos”. Onze voorstellen zullen worden ingebracht. Maandagavond bijeenkomst Hitlandbestuur over herplant Hitlandselaan: door SNC ingebrachte voorstellen zijn waarschijnlijk in goede aarde gevallen: na kap van al redelijk oude populieren (zijn helaas geen echt lang leven beschoren) herplant met knotwilgen en elzen: passend in landschap en landschapshistorie. Wordt vervolgd. Wel weer knudde dat Duits elftal in de laatste minuut de overwinning behaalt, maar tja, dat heeft niets met SNC te maken.