Zegt het voort!

blog archief

Lezing Gierzwaluwen, Bomenkap en Kabouter

Afdeling Capelle van de KNNV (Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging) houdt op 16 april een lezing over de Gierzwaluw. Een Capelse broedvogel in het nauw met ongeëvenaarde levenswijze: ze vangen vliegend insecten, ze drinken vliegend, ze slapen vliegend, ze paren vliegend. Alleen om hun nest te maken en hun broed te verzorgen vliegen ze niet altijd. Bij ontij-weer vliegen ze rustig 500 kilometer zuidelijk om te foerageren. Vroeger dacht men dan ook dat ze geen pootjes hadden.  En: de Gierzwaluw is niet eens een echte Zwaluw: hij is eerder verwant aan de kolibri…. Daarnaast ook aandacht voor de andere “echte” zwaluwsoorten in Capelle. Een aanrader voor alle natuurliefhebbers, maar ook voor de gemeente en woningbouwverenigingen om beschermende maatregelen!!

Gierzwaluw (Apus apus; foto Jochem Kühnen). Een werkelijk spectaculaire levenswijze!

Datum/Tijd/Plaats: 16 april 2019, 20.00 uur, Buurtcentrum De Fluiter.

 

 

 

 

 

Schollebos: kap van bomen die mogelijk direct omgevingsgevaar vormen gaat gestaag, maar te langzaam door. Broedtijd van vogels is immers begonnen. Hier en daar wat nevenschade aan belendende bomen en struiken, schade aan bodemflora valt tot nu toe mee. Wel op enkele plaatsen “takkenrillen” die niet voldoen aan de definitie en doelstelling (te hoge opstapeling van stam + takken). Op enkele plaats een Kraakwilg op voet afgezaagd, terwijl afspraak was “uitkleden en toppen”. Op andere plaatsen Populieren volgens afspraak wel “uitgekleed, getopt en geringd”. Op diverse plaatsen ontstaan wel “Bosgaten” die wij als SNC wel willen aanmerken voor herplant (overleg hierover met gemeente). Grondbroeders als Tjiftjaf zijn terug uit Afrika en volop bezig een broedterritorium vast te stellen. Wordt lastig voor hen, want de kapwerkzaamheden duren zeker nog wel 2 weken (werden iets vertraagd door stormweer: dan geen boswerkzaamheden). Kortom: eens met kap, maar oneens vanwege veel te laat tijdstip en toch maar doorgaan.

Canadese Gans (Branta Canadensis). Een exoot afkomstig uit Noord-Amerika en hier uitgezet en verwilderd. Broedt al jaren in het ‘Slagenlandschap‘ tussen ‘s Gravenweg en Rijckevorselweg. Een grote ganzensoort, gelukkig niet echt invasief en soms in Schollebos te zien, zoals afgelopen week. In o.a. Brabant wel sterk toenemend.

Ook de Grote Zilverreiger weer aanwezig en enkele Koperwieken, maar die zullen wel snel verdwijnen naar hun broedgebieden.

 

 

 

Purmerhoek: gemeente heeft bij provincie ontheffing aangevraagd en verkregen om bij renovatiewerkzaamheden eventuele vleermuisverblijfplaatsen doelbewust te mogen vernietigen. Provincie heeft hiermee ingestemd. Vleermuizen waren streng beschermd in de inmiddels niet meer vigerende Flora- en Faunawet (FFW). De FFW is nu geïntegreerd in de nieuwe Natuurwet. In die nieuwe Natuurwet zijn vleermuizen nog steeds beschermd, maar is eigenlijk altijd alles mogelijk voor de overheid “zolang het voortbestaan van de populatie niet in het geding is”. Alleen staat nergens wat men verstaat onder “Populatie”: die van de Purmerhoek en omgeving, die van de wijk waartoe Purmerhoek hoort, die van gemeente Capelle, die van Zuid-Holland, die van Nederland…?? Zo komt elke overheid nu hiermee weg. Normaliter moet men volgens het “Vleermuisprotocol” eerst een jaarlang (!) onderzoek doen voor men overgaat tot zulke ingrepen. Nu TOTAAL NIET DUS: GEWOON GA JE GANG MAAR!! SNC overweegt dus om bij provincie in protest te gaan.

Kabouter (foto Ben Pleij). 

Ben trof dit in Schollebos aan in een oude boomstronk. Mooi toch!?

De tjiftjaf weer terug

We kunnen allemaal wel vaak kankeren op het weer (staan Hollanders bekend om), maar ik zou de seizoenen toch niet willen missen. Altijd spannend wat die wisseling van seizoenen ook weer betekent voor flora en fauna. En ook klimaatinvloeden beginnen echt impact te hebben op flora en fauna. 

Afgelopen vrijdag de eerste waarnemingen in Schollebos van de Tjiftjaf. In de stromende regen (tja mijn hond moet toch echt uit en ik had niet zoveel zin) zat er 1 hardop te “zingen” in west Schollebos. Dan word ik toch weer blij: waarom ik niet blij en dat net uit verre zuiden gearriveerde minivogeltje wel? Ook Jan van Wensveen spotte die dag 2 “zingende” exemplaren. Normaliter keren Tjiftjafs pas terug eind maart, begin april. Dus nu ook weer erg vroeg. Wat ik altijd zo frappant vind is dat ze dan ook overal tegelijk opduiken: de terugtrek naar het noorden geschiedt waarschijnlijk in grote groepen.

Tjiftjaf (Phylloscopus collybita). Een klein onopvallend zangvogeltje behorend tot het geslacht Phylloscopus (“Boszangers”). Een broedvogel in Capelle. Overwintert in Zuid-Europa en Afrika, maar laatste jaren ook meldingen van overwinterende exemplaren in Nederland (klimaat?).Zang een eentonig herhaald “TjifTjifTjaf” met tussendoor een “Tsrrrr”. Qua uiterlijk moeilijk te onderscheiden van “zusje” Fitis (Phylloscopus trochilus). Belangrijkste uiterlijk kenmerk: Tjiftjaf heeft bijna zwarte pootjes, Fitis licht vleeskleurige pootjes.  Maar qua zang zijn ze totaal verschillend. De Fitis komt meestal zo´n 10 dagen later weer terug dan de Tjiftjaf en komt in Capelle veel minder voor. Ga er toch ook weer op uit om te kijken en luisteren of ook deze Fitis weer terugkomt in Capelle.

 

 

 

Bosanemoon (Anemona nemorosa).

Inheems, maar in Schollebos aangeplant als Stinsenplant. Een prachtig plantje, lid van de familie Ranunculaceae = Boterbloemachtigen of Ranonkelfamilie. Bloeit maart-mei, maar nu al op enkele plek bloeiend in Schollebos.

 

 

 

Vroege Lente

Na de extreem warme periode (in winter!!), verkeren we nu weer in normale temperaturen voor de tijd van het jaar, maar wel met veel regen en wind. De flora ontluikt  desondanks steeds vroeger. Afgelopen week in Schollebos:

Driekantig Look (Allium triquetrum). Op enkele plaatsen in Schollebos. Langs Nieuwerkerkse Tocht nu al bloeiend (normaliter april-mei). Een Stinsenplant (oorspronkelijk uit Middenlandse Zeegebied) behorend tot familie Alliaceae (uiensoorten: “Look”= Ui). Ruikt ook echt lekker naar uien.

 

 

 

 

Dotterbloem (Caltha palustris). Lid van de “Boterbloemachtigen” = Ranunculaceae (Ranonkelfamilie). Een echte moeras-/oeverplant. Nu al bloeiend (ook normaliter pas april-mei). Soms 2e bloei in najaar. Nu bloeiende dotters langs vijvertjes en singel west-schollebos (door SNC uitgeplant als inheemse plantensoort).

 

 

 

 

Vingerhelmbloem (Corydalis solida). Ook een Stinsenplant, lid van de Papaverfamilie. Doet het matig in Schollebos. Bloeit in maart-april, maar nu al vroeg de eerste bloeiende exemplaren.

 

 

 

 

 

Speenkruid (Ficaria verna). Inheemse plant ook behorend tot de “Boterbloemachtigen”. Bloeitijd maart-mei, dus ook hier weer heel vroeg bloeiend. In Schollebos langs paden straks flinke bloeiende velden. Ondergrondse wortelknolletjes lijken op tepeltjes (speentjes).

 

 

 

 

Sleedoorn (Prunus spinosa). Een struik behorend tot de grote Rozenfamilie (Rosaceae) en geslacht Pruim (Prunus).Bloeit ook normaliter in april-mei. Nu in Schollebos langs Spartasportvelden in volle glorie bloeiend.

 

 

 

 

 

Verder:

– impasse met gemeente over herplant Abelenbos in Schollebos. Wij wachten antwoorden van gemeente af.

– SNC blijft tegen een Spraypark in Schollebos. In voorafgaande commissievergadering was geen overeenstemming tussen coalite en oppositie. Een brief van SNC naar alle raadsfracties wordt verzonden.

– SNC overweegt om bezwaar te maken bij de provincie tegen door haar verleende vergunning om DOELBEWUST mogelijke vleermuisverblijven te vernietigen bij renovatie van Purmerhoek.

– het voorstel van SNC voor herplant langs Hitlandselaan in Hitland (na kap van daar nu staande populieren) is door bestuur van Hitland positief ontvangen (oostzijde Knotwilgen, westzijde Zwarte Elzen). Past beter in landschap en is ecologisch veel beter (bijen, vogels). Even afwachten nog of dit ook werkelijk gaat gebeuren. Binnenkort vergadering daarover.

 

 

 

 

 

 

 

 

Vervolg Spraypark

Afgelopen maandagavond naar 2e commissievergadering geweest over het Spraypark. Met plaatsvervangende schaamte geluisterd naar nietszeggende antwoorden op soms kritische vragen van de oppositiepartijen. De arme ambtenaren moesten zoveel als zij daartoe werden “gemaand” door de voorzitster die vragen beantwoorden, want de wethouder zelf had het alleen maar (huilie-huilie) over die zielige kinderen van arme ouders die niet op vakantie kunnen. Ik heb ingesproken namens SNC. Ook hier geen enkele inhoudelijke reactie dan een beetje “jijbatten” door de wethouder (wat maakt die kap van 400 bomen in Schollebos nou uit??). Wat mij ook erg tegen viel is dat de VVD (coalitieparter) voorstander blijft, terwijl het groenprogramma van de VVD het meest vooruitstrevende is van alle partijen: toch een papieren tijger dus? Tja zei Leon Anink (fractievoorzitter VVD) tegen mij persoonlijk, het is nu eenmaal een coalitieakkoord. Er is slechts 1 positief nootje: gezien de verdeeldheid onder de partijen (coalitie-oppositie) wordt dit item geen hamerstuk voor de komende Raadsvergadering. Daar gaat SNC dus weer inspreken. Ondertussen beramen we ons op andere mogelijkheden om dit Spraypark in het Schollebos te voorkomen. Wordt vervolgd. U kunt de hele commissievergadering terugluisteren via de website van de gemeente.

Dan de bomenkap in het Schollebos. Na 1 dag kappen (vorige week donderdag) daarna gestopt. Reden onbekend (wacht nog op toegezegd antwoord van gemeente daarover). Grootscheepse kap normaliter niet meer na 15 maart en het gaat zeker nog meer dan 2 weken duren voordat de kap klaar is. Gemeente heeft wel al aangegeven dat er GEEN HERPLANT geschiedt. Afgelopen avond ook bij topambtenaar Buitenruimte navraag gedaan over herplant van gekapt Abelenbos: voor de zoveelste keer ontwijkend antwoord (oh ja, we zijn ermee bezig). Hebben hem gezegd dat wij dan als SNC overwegen om dit zelf te gaan doen (dankzij onze vrijwillige donaties kunnen we dit samen met vrijwilligers die de handen uit de mouwen steken). We gaan dit serieus bestuderen. Wordt vervolgd.

Tja, wel (inmiddels) 700.000 euro voor een spraypark, maar NOG NIET 1 CENT voor herstel van bosbestand! Sterker nog: het beheer/onderhoud van het spraypark gaat voor een deel weer ten koste van het groenonderhoud in Schollebos.

Nou ja, toch maar weer afsluiten met paar leuke dingetjes:

Maarts Viooltje (Viola odorata). Een inheemse viooltjessoort op voedselrijke grond, meestal in (Half-)Schaduw. In Schollebos op meerdere plaatsen, maar nu nog niet bloeiend. Wel in mijn voortuin (spontaan!) al sinds 1 week. Verspreiding vooral via mieren: op de zaadjes zit een “Mierenbroodje” , een eiwitrijkpropje waar mieren dol op zijn. De mieren nemen de zaadjes mee onder de grond, consumeren het mierenbroodje en laten het zaadje achter, dat daarna weer ontkiemt. 

 

 

 

Groenling (Carduelis chloris. Foto: Arianne Burgers). Een standvogel (hele jaar hierblijvend), een van de vele vinkensoorten. Prachtig groen met geel. De roep is heel kenmerkend: een beetje chagrijnend “dzjeee” of een kanarielijkend rollertje. Algemeen, maar in Capelle vooral in en om Volkstuincomplex Nut en Genoegen. Vroeger (en nu nog??) illegaal gevangen door kanariekwekers om te kruisen.

 

 

 

 

Het ooievaarspaar weer samen op het nest eind februari (foto: Ben Pleij). Zo te zien houden ze nog steeds van elkaar… Ze zijn dan ook strikt monogaam en gaan nooit vreemd. Andere streeknamen: Uiver, Eiber en Stork (dit voor de kruiswoordpuzzelaars).

 

 

 

 

 

 

Rechtzetting en waarnemingen.

In de IJsel en Lekstreek deze week op de voorpagina een groots uitgemeten artikel over de kap van paar honderd bomen in het Schollebos. Stond ook in de Telegraaf. Het is juist dat Stichting Natuurvrienden Capelle (SNC) het eens is met de noodzaak om deze bomen te kappen: het betreft dode of zieke bomen en bomen die mogelijk gevaar opleveren (omvallen, takbreuk, e.d.). De gemeente moet hierin zeker haar verantwoordelijkheid nemen. Toch even het een en ander rechtzetten/aanvullen. Gemeente heeft samen met SNC 2x een inspectieronde gemaakt: de eerste om de reden voor kap te beoordelen, de tweede (afgelopen week) om te beoordelen in hoeverre voldaan moet worden aan de Flora en Faunawet (bestaat niet meer als zodanig, maar is opgenomen in de nieuwe Natuurwet). Bomen met horsten en nesten zijn keurig door gemeente gelabeld (niet kappen dus). SNC heeft verder in goed overleg een aantal zaken afgesproken: 

1. Kapschema i.v.m. mogelijke Buizerdbroed: beginnen oostelijk van Schollevaarseweg.

2. Bomen die geen direct omgevingsgevaar opleveren nu niet kappen, maar in volgende winterkapseizoen.

3. Dode bomen die eerder “getopt” waren en al dood zijn laten staan indien geen omgevingsgevaar (veel oude spechtenholen!)

4. Populieren en hoge kraakwilgen niet aan de voet kappen, maar “toppen” op 5-6 meter hoogte en “ringen”. Ringen = schors aan de voet verwijderen, waardoor het restant van de boom afsterft. Doel:spechten hebben voorkeur voor zacht hout om hun broedholtes te maken.

5. Populieren en andere hoge bomen zover noodzakelijk “uitkleden”: dus niet laag omzagen, maar van bovenaf stuksgewijs afzagen (vergt klimwerk door uitvoerder). Dit om nevenschade aan andere bomen zoveel mogelijk te voorkomen.

6. Uitermate voorzichtigheid betrachten t.a.v. de bermflora. De stinsenflora (daslook, driekantig look, wilde hyacinth, vogelmelk, bosanemoon, enz.) schiet nu de grond uit met deze extreem hoge temperaturen. Schade aan deze unieke flora is wel onze grootste zorg. Ook voortijdig broedende vogels kunnen verstoord worden: inspectie vooraf wordt uitgevoerd voor men tot kap overgaat (maar dit laatste is vaak een wassen neus). 

7. Gekapte stammen worden in rillen opgeslagen enkele meters achter de paden. Reden: rillen vormen voedsel-, schuil- en broedgelegenheid voor o.a. Roodborst, Winterkoning, Heggenmus. De mosvorming op de dode stammen is een bron voor nestbekleding. Paddenstoelen floreren op dood hout, diverse kevers leggen hun eitjes in dood hout, enz.

Verder heeft SNC de wens uitgesproken om liever het hele program uit te stellen tot volgend winterkapseizoen, wat dus niet is gehonoreerd. Het punt is eigenlijk te reduceren tot iets heel eenvoudigs: reden voor deze kap is oke, maar erg laat in het kapseizoen (normaliter tot 15 maart) zeker gezien de extreem vroege lente. Gemeente heeft daarnaast ter kennis gegeven geen herplant te doen. SNC snapt best wel dat herplant van eenzelfde aantal als het aantal gekapte bomen geen noodzaak is, maar pleit wel degelijk voor een gedeeltelijke herplant van gekapte solitaire bomen en gekapte essen (ivm essentaksterfte). Als dit niet gebeurt verpaupert het Schollebos steeds verder! Wordt vervolgd.

Afgelopen donderdag is men begonnen met kappen in oostelijke deel van het Schollebos. Op zich netjes gedaan, maar de rillen zijn niet enkele meters achter de paden parallel aan die paden aangelegd, maar haaks tot aan de paden toe. Was niet de bedoeling: geeft mogelijke problemen bij maaien van de bermen, brengt toch schade aan bermflora en weerhoudt honden niet uit het bosgedeelte. Gebeld met gemeente: maandag reactie.

Verder wat vrolijker nieuws:

IJsvogel al 2x gezien vlak bij zijn broedoever in Schollebos. IJsvogel ook langs Capelseweg langs sportpark Schenkel met “social call”, wat wijst op een paartje! Zouden ze weer gaan broeden?

Buizerds op terugkeer naar het noorden: Arianne Burgers zag er 10 tegelijk (!) ik afgelopen donderdagmiddag 4. Buizerds trekken overdags, gebruikmakend van de thermiek (die met deze extreem warme wintermaanden fiks aanwezig was).

Groene Specht (Picus viridus. Foto: Ben Pleij). Deze grote spechtensoort doet het goed in Capelle. In Schollebos al jarenlang een broed- en standvogel (“Standvogel”: trekt ’s winters niet weg). Ook elders in Capelle regelmatig waarnemingen (Wegelingpark, Slotpark-omgeving, Groenendijk en Golfbaan). Oorspronkelijk een naaldbosbewoner met als hoofdmenu mieren (Mierenhopen!). Hier heeft die zich succesvol aangepast op andere mierensoorten en insecten. Foerageert vooral op kort gras en is bijna dagelijk te zien op Spartasportvelden in Schollebos. Ben Pleij maakte deze mooie foto afgelopen week van een paartje aldaar. Ze zijn erg schuw en bij minste geringste “gevoel” dat naar ze wordt gekeken zijn ze verdwenen. Hun aanwezigheid wordt zeker in dit vroege lenteseizoen vaker verraden door hun “hinnekend gelach”. Op de foto is rechts het mannetje: de “bakkebaardstreep” heeft een rode tint (bij vrouwtje puur zwart). 

 

Vuurwants (Pyrrhocoris apterus). Afgelopen week in mijn tuin (niet deze foto).

Wantsen zijn een onderorde (Heteroptera) van de enorm grote insectenwereld. Belangrijkste gemeenschappelijke kenmerk is de zuigsnuit (Rostrum) waarmee sappen uit planten of andere insecten worden opgezogen. Verder een min of meer afgeplat lichaam. Duizenden soorten op land en op/onder water. De Vuurwants komt vooral voor bij lindebomen als voedselplant (blad en zaden) en vaak in grote groepen zoals op deze foto. De Vuurwants is een vrij algemene soort. Pyrrhocoris = rood insect, apterus = zonder vleugels. Dit laatste klopt niet helemaal: er zijn zgn ’Lang-’ en ’Kortvleugelige’ Vuurwantsen. De kortvleugelen kunnen niet vliegen, de langvleugelen vliegen zelden. Wantsen kennen een “Onvolledige Gedaantewisseling”: uit het eitje verschijnt een mini-uitgave van het volwassen exemplaar (Nymfe) die na een aantal vervellingen uiteindelijk een volwassen exemplaar wordt. Op de foto zijn naast volwassen exemplaren ook bijna volwassen nymf-exemplaren te zien (geen of onduidelijke zwarte stippen). Veel wantsensoorten scheiden bij bedreiging afweerstoffen af, stinkend, vies smakend. De afscheidingsstof van de Vuurwants bevat zo’n 40 verschillende stoffen waaronder de stof Pyrrhocorine, een mogelijk antibioticum tegen de MRSA-bacterie, een beruchte multiresistente (MR) ziekenhuisbacterie, Staphylococcus Aureus (SA). Tja, zomaar in mijn tuin (met Lindebomen), geweldig!

 

Groene specht Groenling Ooievaars Vuurwants

Verwarring

In vorige blog had ik het over “Winter of Lente”, maar het weer is nóg extremer geworden: het zijn bijna zomerse temperaturen! De natuur reageert hier op.

Aardhommel (Bombus terrestris). Vorige week zag ik de eerste hommelkoninginnen in mijn tuin en vandaag nog meerdere. In najaar sterven alle hommels, behalve de koningin:die overwintert in oude muizenholen, spouwmuren, e.d. In najaar is de koningin al bevrucht. Zodra de temperatuur in het voorjaar het toelaat verlaat zij haar schuilplek en gaat zij op zoek naar eten om daarna een plek te zoeken om haar eitjes te leggen om een nieuwe kolonie te stichten. Hommelkoninginnen zijn eerder te zien dan bijen vanwege haar dichte borstelharen die haar beschermen tegen koude. Met de huidige extreme temperaturen (17-18 graden!) zijn er nog niet voldoende bloeiende planten als voedselbron (nectar). Vandaag een koningin uit mijn vijver gevist die dreigde te verdrinken. En toch ook mijn eerste honingbij tijdens een wandeling op de Veluwe dit weekeind zonder ook maar 1 bloeiende plant in de nabijheid… Wat zou er in die kleine hersentjes omgaan als zij geen bloeiende planten vinden met deze temperaturen? Ik zou in paniek raken… Een bizarre vorm van een Hongerwinter.

Ook dit weekeind de eerste vlinders. Zij hebben hetzelfde probleem als de hommel: nog te weinig bloeiende planten. Het zijn de soorten die als volwassen vlinders overwinteren die in het voorjaar als eerste weer uitvliegen:

Citroenvlinder (Gonepteryx rhamni). Overwintert in dichte begroeiing. Is een van de eerste vliegende vlinders te zien in voorjaar, maar nu dus al in de winter! (ik herinner me nog dat een elfstedentocht eind februari is gereden!!). Zag ze vandaag in mijn tuin en in weekeind op de Veluwe.   

 

 

 

 

 

Dagpauwoog (Aglais io). Overwintert in oude spechtenholtes, schuurtjes, e.d. Afgelopen maandag in mijn achtertuin.

 

 

 

 

 

 

 

Kleine Vos (Aglais urticae). Overwintert als volwassen vlinder net als de dagpauwoog in schuren, huizen, holtes. Zag er 2 op de Veluwe afgelopen weekeind.

 

 

 

 

 

 

 

 

Klein Hoefblad (Tussilago farfara). Een echte lentebode. afgelopen maandag de eerste paar bloeiende exemplaren (Spartaterrein Schollebos). Nog niet zo uitbundig als op deze oude foto, maar slechts 2 bloemetjes. 

 

 

 

 

 

 

Bastaardkikker (Pelophylax kl. esculentus). Een van de “Groene Kikkersoorten”. Overwintert in de modder van sloten en vijvers. Afgelopen maandag op vijverkant in mijn tuin, maar sprong natuurlijk snel weer de vijver in. Ook weer erg vroeg in het jaar.

 

 

 

 

Scholekster (Haematopus ostralegus).

Deze oorspronkelijke kustvogel broedt al langere tijd ook in binnenland- en zelfs stedelijk gebied. In Capelle op platte daken (o.a. Schenkelflats). Trekt ’s winters weg. Nu dus weer vroeg terug. Foerageert o.a. in Schollebos (Spartaterrein, achter boerderij Bermweg) en in slagenlandschap tussen ’s Gravenweg en Rijckevorselweg.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                       

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Winter of al Lente?

16 Februari. Eigenlijk midwinter. Meeste Elfstedentochten zijn in februari gereden! Nu 15 graden BOVEN nul. Mensen heerlijk op terrassen een drankje nemend of wat eten. Ook onze jaarlijkse winterexcursie. WINTER-excursie??  Volop zingende zangvogels als Kool- en Pimpelmees, Zanglijster, Heggenmus, Winterkoning, Groenling, Boomkruiper, Roodborst. Baltsende Futenpaartjes. Een Groene Spechtpaartje is heel actief op en om het Spartasportterrein, de eerste roffels van Grote Bonte Spechten heb ik al gehoord. Hormonen gieren door hun lijfjes. De merelmannen wachten kennelijk nog af en snoepen nog volop van de Klimopbessen. Volop bloeiende Sneeuwklokjes en Winterakonietjes. Ook de eerste Krokussen bloeien al. Vlierstruiken en Struikkamperfoelie beginnen al met blad uit te lopen. Daslook, Driekantig Look, Speenkruid, Vogelmelk en andere voorjaarsbloeiers spruiten met hun groen de grond uit. Het is ‘Fenologisch’ eigenlijk gewoon lente. Mens, dier en flora genieten ervan (maar owee als er  toch nog een flinke vorst komt..). Wat mij verontrust is dat de voorgenomen kap van honderden bomen in het Schollebos broedvoornemens van vogels gaat verstoren gezien de extreem vroege Lente. Kappen in bos doet men in de winter, maar deze winter is geen echte winter meer.

Toch zijn er nog een aantal wintergasten aanwezig. Afgelopen week nog groepen Koperwieken in het Schollebos, een echte wintergast uit Noord en Oost Europa. Daarnaast ook zwervende wintergasten uit ons eigen land: Goudhaantje, Vuurgoudhaantje (beide naaldbosbroeders), Grote Zilverreiger (Oostvaardersplassen), Wintertaling, Tafeleend, Slobeend. Ook melding van Grote Gele Kwikstaart. Na de winter keren deze weer terug naar hun broedgebieden.

Mijn leukste waarnemingen deze week:

Rietgors (Emberiza schoeniclus; foto: vogeldagboek.nl). Afgelopen vrijdag 2 mannetjes en gisteren mannetje+vrouwtje  samen in rietkragen langs Nieuwerkerkse Tocht. Algemene soort, maar in Schollebos zelf ooit slechts 1x jaren geleden gezien. Waarschijnlijk doortrekkers, maar wie weet met behoorlijk rietbeheer…? Het paartje zat heerlijk te smullen van de rietzaden.

 

 

 

 

 

 

 

 

Vuurgoudhaantje (Regulus ignicapillus). Er zijn deze winter veel gewone Goudhaantjes in Schollebos. Lastig te onderscheiden van het Vuurgoudhaantje. Belangrijkste verschil is de duidelijk witte wenkbrouwstreep bij het vuurgoudhaantje die ontbreekt bij het “gewone” Goudhaantje.

 

 

 

Verder nog 1 melding van overvliegende Houtsnip en 1 Stormmeeuw, beide in Schollebos.

 

Geen 3 maar 4

Vorige week zag ik weer 3 ooievaars vanuit mijn auto langs de Kanaalweg tussen Rijckevorselweg en ’s Gravenweg. Naar huis gereden om fototoestel op te halen (tja, ik heb geen iPhone) en weer terug. Tot mijn grote verrassing bleken er 4 ooievaars te zijn. 

Om ze alle 4 op 1 foto te krijgen kon ik niet teveel inzoomen. Ik blijf het een raadsel vinden waarom de ooievaars ’s winters maar steeds achter de tuin van het aanpalende huis verblijven. Was vorig jaar ook zo. Is het beschutting? Worden ze bijgevoed door de huiseigenaren (gaat heel wat kosten!)?  Daarnaast is de vraag of de 2 “extra” ooievaars mogelijk nog de nakomelingen van afgelopen jaar zijn van het broedpaar dat nu voor de 2e keer met succes 3 jongen heeft grootgebracht, of dat het een ander paartje is. Dit soort zaken kan wetenschappelijk worden uitgezocht door de jongen op het nest te ringen, maar is het niet afdoende te weten dat het goed gaat met onze Capelse Ooievaars? Misschien met gemeente samen met SNC voor een 2e ooievaarspaal langs ’s Gravenweg? Ooievaars zijn geen echte koloniebroeders, maar verkeren wel graag met soortgenoten in hun nabijheid.

 

Het menu van ooievaars is uitgebreid: mollen, muizen, insecten, vis, kikkers, enz.: kortom alles wat dierlijk is en ingeslikt kan worden. Mollen en muizen worden eerst met de snavel doodgespiest: een levende mol moet je om begrijpelijke redenen niet doorslikken! Reigers hebben meer een visdieet, maar mollen en muizen versmaden ze ook zeker niet! Zij verzuipen hun slachtoffers eerst voor ze hen doorslikken om dezelfde redenen.De snavels van ooievaars en reigers zijn dan ook echte legermessen: vlijmscherpe dolkpunten en fijngekartelde snavelranden. Die scherpe snavelranden zijn ervoor om glibberige prooien (vis!) niet te laten ontsnappen. In mijn praktijk als dierenarts ben ik een keer door een reiger (winterslachtoffer) in mijn vinger gehapt (ik was niet snel genoeg) wat resulteerde in 4 flinke japen (4 snavelranden). Dat “snavelgeweld” geldt ook voor veel andere viseters: mijn vrouw was bijna een oog kwijt door (ook winterslachtoffer) een Fuut. Opvallend is dat zulke vogels primair uitvallen naar onze ogen! Vindt u zulke slachtoffers: pak met uw hand de vogel kort onder de kop vast voordat je met eigen hoofd dichterbij komt.

 

De 3 jongen van 2017 op punt van uitvliegen.

Ooievaars zijn strikt monogaam: zolang zij leven vormen ze een hecht broedpaar. Oorspronkelijk een 100% trekvogel: in najaar richting Afrika. Typisch is dat man- en vrouwlief onafhankelijk van elkaar vertrekken, onafhankelijk van elkaar daar verblijven en ook weer onafhankelijk van elkaar in het voorjaar terugkeren op hun eigen nest! Hoe gelukkig het geklepper bij elkaars weerzien!! Waarschijnlijk is dit monogame karakter de verklaring waarom de ooievaar als geluksbrenger voor gezinnen werd gezien. Het vrolijke weerziengeklepper en het begroetingsgeklepper tijdens de broedperiode was mogelijk de bron voor het klepperspel met 2 houtjes (klepperdeklepklepklep).

 De ooievaar was vorige eeuw bijna uitgestorven. Broedstations waren een groot succes om Nederland weer te herbevolken met deze geluksbrengers. De zachte winters en het “pamperen” van de nakomelingen  zijn mogelijke factoren voor die nakomelingen om maar hier te blijven: genoeg voedsel om de winter te overleven. Waarom dan duizenden kilometers heen en weer vliegen met zoveel risico’s? 

 

Liefdespolitiek en toch wat leuke waarnemingen.

Afgelopen week commissievergadering (een soort “voorkookvergadering” voor de Gemeenteraadsvergadering) over het Spraypark “De Watervallei”. Als voorzitter had ik namens SNC aangegeven gebruik te willen maken van het ‘Inspreekrecht’. Tot mijn verbazing mocht het echter niet gaan over mogelijke alternatieve locaties. Nee, het moest gaan om over het tot nu toe gelopen parcours. Dus kon ik mijn verhaal niet meer laten horen. Die alternatieve locatie komt nu pas ter sprake op 4 maart in commissievergadering, dus dan wel weer inspreken… Nog groter wordt mijn verbazing dat het college ronduit toegeeft dat zij in de fout was gegaan, sterker nog: onwettelijk! De topambtenaar spreekt weliswaar tot 5 keer toe zijn “mea culpa” uit, maar de verantwoordelijke wethouder (Ans Hartnagel) blijft wel eindverantwoordelijk. Een onderonsje dus? Nog groter mijn verbazing dat de oppositiepartijen tijdens deze commissievergadering nauwelijks inhoudelijke argumenten inbrachten: eigenlijk achteraf niet zo verbazingwekkend, want die hebben gewoon zitten slapen bij de voorstellen van het college over dit Spraypark!  En tja, dan is het achteraf moeilijk om te vuur en te zwaard dit plan te bestrijden. En laten we wel zijn: met het aanlokkelijke plaatje van zo’n Spraypark zou ik ook een “Like” gegeven hebben. Het wordt nog erger: de attributen voor het Spraypark zijn al aangekocht!! College zal koste wat kost dus vasthouden aan een Spraypark en oppositie zal uit schaamte hier geen verzet tegen plegen (u was het toch eens hiermee?). Zo werkt politiek dus. Slechts 2 leden van de coalitiepartijen zijn nodig om dit plan tegen te houden samen met een vereende oppositie. VVD heeft de meest groene agenda van alle politieke partijen in Capelle: gaat die als coalitiepartij zijn partijprogramma qua groen opofferen om haar macht te behouden? Ik vrees van wel. Tja, zonder substantiele oppositie vanuit de burgerij komt de politiek er altijd mee weg!

Maar goed, nu ook de laatste waarnemingen.

Bever in Hitland (foto: Handhaving Capelle). Een Handhaver van Gemeente Capelle, tevens met boswachteropleiding, trof deze onomstotelijke beveraanwezigheid aan in Hitland.  Bevers – nadat zij in Nederland waren uitgestorven – doen het erg goed na uitzetting van gevangen exemplaren uit Oost- en Noord Europa, zelfs zo goed dat in Limburg zelfs de noodklok wordt geluid vanwege schade. 

 

 

 

Ransuilen (foto SNC). Net als vorige winter, nu ook weer Ransuilen-roestplek in Hitland op zelfde locatie. Buiten het broedseizoen zoeken Ransuilen elkaar vaak op om gezamenlijk te overwinteren. Hun schutkleur is echt overweldigend. Deze foto was van vorige winter. Kenmerkend zijn de “oortjes”: geen echte oortjes, maar veertjes die meehelpen om geluiden op te vangen in de echte oortjes. Bosuil en Steenuil hebben deze “oortjes” niet.

 

 

 

 

Grote Gele Kwikstaart (Motacilla cinerea; foto internet).

Zeldzame broedvogel in Nederland, in onze contreien wintergast of doortrekker. Vrijwel elk jaar winterse waarnemingen in Capelle. Deze keer in Schollebos bij vlindertuin.

 

 

 

 

Grote Zilverreiger (Egretta alba). De Grote Zilverreiger bivakkeert nu al een paar maanden onregelmatig in het Schollebos. In Hitland (steenworpafstand dus) meerdere exemplaren.Werkelijk een schoonheid.

 

 

 

 

Winterakoniet (Eranthis hyemalis). Doet zijn naam eer aan wat “Winter” betreft. Al meer dan 1 week in knop/bloei in Schollebos (Noordoever Nieuwerkerkse Tocht, oostelijk deel). Behoort tot de familie Ranunculaceae (“Boterbloemachtigen”). Bloeitijd is normaliter in februari t/m maart. Destijds door gemeente ingeplant.

 

 

 

 

 

 

Sneeuwklokje (Galanthus nivalis).

Ook dit geliefde tuinplantje doet zijn naam eer aan: bloeit nu ook volop (noordkant Nieuwerkerkse Tocht).

 

 

 

 

 

Sperwer slaat weer toe, nu in Oostgaarde. (foto Peter Troost). Sperwer jaagt heel vaak in stadstuinen op kleine vogels als mus, vink, enz. Hier zo te zien een vink als slachtoffer.

 

 

 

 

Afgelopen middag 31 januari: 3 (!) Ooievaars op de achtertuin (hoek ’s Gravenweg-Kanaalweg-Rijckevorselweg). 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe een ondoordacht plan tonnen belastinggeld kost.

In mijn laatste blog had ik het over het onzalige idee van de gemeente om een “Spraypark” oftewel een betonnen constructie met fonteinen, waterspuwers e.d. aan te leggen in het Schollebos (locatie: of Ravottia, een al bestaande waterontdekplek en nu al reuze geslaagd, of de grote speelweide/evenementeweide).

Nog maar een paar extra’s om dit echt tegen te houden. De onderstaande info is afkomstig van correspondentie tussen Gemeenteraad en antwoorden daarop van College. Zet u schrap!

Aanvankelijk was de bedoeling dit Spraypark aan te leggen langs de Groenendijk (ter hoogte van restaurant “Het Hooghe Water”). Voordat alle vergunningen rond waren, heeft gemeente al allerlei grondwerkzaamheden daartoe gerealiseerd en niet-water-gerelateerde speeltoestellen aangelegd. Na protesten en rechtsgang van omwonenden heeft gemeente zelf de stekker eruit getrokken en is op zoek gegaan voor andere locatie (hoe volhardend wil je zijn??). Op vragen van oppositiepartijen komen de volgende antwoorden van het college:

  • kosten gemaakt voor aanleg Groenendijk (zonder alle vergunningen) : 71.000 euro
  • extra kosten voor verplaatsing naar andere locatie: 20.000 euro
  • kosten van onderzoeken door bureau Tauw worden in collegeantwoorden niet opgevoerd: Bodemonderzoek, Luchtkwaliteit, Geluid, Natuurwet. Per onderzoek kost dit naar schatting minstens 20.000 euro.

Dit betekent dus dat ongeveer twee ton (200.000 euro!! gemeente bevestigt dit ook!!) uit belastinggeld weggegooid geld is. Erger nog: als men in Schollebos of Sportpark Schenkel  dit ideetje van het college toch wil realiseren, dan praten we niet alleen over die verplaatsingskosten van 20.000 euro! Men verzwijgt gewoon dat ook voor die locaties zulke onderzoeken (circa 100.00 euro!) ook moeten gebeuren. Wordt dus al 300.000 euro zonder dat er ook maar iets is gerealiseerd! 

Verder vraag ik mij af: Calisthenics al gerealiseerd achter gemeentehuis en plannen voor Sportcomplex Schenkel (voormalig wethouder Meuldijk). Nu ook nog in Schollebos?? De trimtoestellen die op de Evenementenweide staan worden al zelden gebruikt, net als de Skatebaan en de klimboulder. Let wel: ik kom elke dag in het Schollebos dus ik weet echt wel waarover ik praat.

Stuur uw mening gewoon op naar gemeente@capelleaandenijssel.nl 

En die vrolijke berichten houdt u echt nog tegoed.