Zegt het voort!

blog archief

Extreme Februarimaand

In 1 week tijd van strenge nachtvorst tot bijna zomerse temperaturen. Van sneeuw en ijs tot lentebodes. Ik heb dit echt nooit eerder meegemaakt. Levert wel veel leuke en interessante waarnemingen op.

Vuurgoudhaan (Regulus ignicapillus; foto Frank Oling). Samen met de “gewone” Vuurgoudhaan (Regulus regulus) de kleinste vogeltjes van Europa. Gewicht van een theelepel suiker. Naaldbosbewoners en broedvogels in Nederland (niet in Capelle) en ’s winters rondzwervend en meestal dan ook in Schollebos te zien zoals deze nog in de vorstperiode. De Vuurgoudhaan onderscheidt zich van de Goudhaan vooral door de wit-zwarte oogstreep. In onze omgeving zijn ze vaak te zien in naaldbomen en winterharde groene struiken zoals Hulst.

 

 

 

 

Tafeleend (Aythya ferina, man; archieffoto). Aan het eind van de vorstperiode nog een waarneming van een Tafeleend (Schollebos en Ringvaart). Schaarse broedvogel in Nederland (niet in Capelle) en vooral overwinteraars vanuit Oost-Europa. Bijna elk jaar wel meerdere exemplaren in Capelle maar tot nu toe deze winter slechts 2.

 

 

En dan, na 1 week van strenge vorst en nog steeds midwinter, wordt het ineens lenteweer met aan bijna  zomerse temperaturen! De natuur reageert daar direct op.

18 Februari: het ooievaarspaartje in Hitland (bij ’De Olifant’) had er al zin in. Capels paartje is ook al gesignaleerd op hun nest langs de ’s Gravenweg.

 

Ooievaar (Ciconia ciconia; foto Jet van der Velde). 

 

 

 

 

 

 

 

19 Februari: mijn eerste Hommelkoningin dit jaar op mijn bloeiende Winterhei (heb ik jaren geleden met opzet geplant voor vroege insecten in voorjaar). Niet gelukt om de soort te herkennen. De koningin heeft als enige van haar kolonie de winter overleefd in verlaten muizenholen, spouwmuren, e.d. Alle andere zijn in het najaar gestorven. Na “ontwaking” gaat zij eerst op zoek naar voedsel (nectar) en daarna naar een plek om een nieuwe kolonie te stichten, vaak ondergronds in bijv. verlaten muizenholen, steenhopen,e.d.

20 Februari: eerste Citroenvlinder en Dagpauwoog (waarnemers-appgroep Capelle), beide dagvlinders die als volwassen vlinder overwinteren. Deze komen uit hun winterrust als de temperatuur voldoende hoog is en zijn dan ook de vroegste vlinders.  

Citroenvlinder (Gonepteryx rhamni; foto SNC-archief). Overwintert als volwassen vlinder vooral tussen wintergroene struiken of bomen (Klimop!). Algemeen ook in Capelle. Vorst kunnen ze mede overleven door een antivries-stofje in hun bloed. Pleidooi voor o.a. Klimopbehoud! Klimop is GEEN schadelijke plant voor bomen. Waardplanten (waar rupsen van leven) zijn o.a. Sporkehout en Wegedoorn.

 

 

Dagpauwoog (Aglais io; foto SNC-archief). Overwintert ook als volwassen vlinder, maar in koele plekken (schuren, houtstapels, boomholtes, bunkers, vogelkastjes). Waardplant is de Brandnetel. Pleidooi om niet alle brandnetelvegetatie te bestrijden! Brandnetel is waardplant voor nog 6 andere dagvlindersoorten!

 

 

 

Klein Hoefblad (Tussilago farfara; foto SNC-archief). Van oudsher een lentebode, maar nu al bloeiend in Vlindertuin Schollebos. Een composiet (samengesteldbloemige). Bloeit voor bladvorming begint.

 

 

 

 

21 Februari: op Vlindertuin Schollebos al eerste bloeiend Speenkruid en Draadereprijs.

Speenkruid (Ficaria verna; foto SNC). Voorjaarsbloeier, maar nu erg vroeg.Na de bloei vind je er niets meer van terug, alleen de ondergrondse wortelknolletjes die op tepels (“speen”) lijken blijven over. Hoort tot de Ranonkelfamilie net als boterbloemen. Straks massaal te zien in Schollebos.

 

 

 

Draadereprijs (Veronica filiformis; foto SNC). Typisch plantje in grasgazons. Hoe vaker men maait, des te meer breiden ze zich uit. In intensief gemaaide gazons vaak hele blauwe velden. Bloeit normaliter in april/mei.

 

 

 

 

Andere betrapte dieren met foto afgelopen week in Schollebos:

Grote Zilverreiger (Egretta alba; foto Rob van Dorland). Succesvolle broedvogel in Oostvaardersplassen. ’s Winters verspreid door heel Nederland en vaak ook in Capelle.

 

 

 

 

Konijn; foto Rob van Dorland). Een zoekplaatje! Jaren geleden vele konijnen (vaak gedumpte huisdieren) in Schollebos, maar ook in Middelwatering. Nu vrijwel verdwenen, waarschijnlijk door predatoren als Vos en Bunzing. Ook langs taludgazons langs Algera- en Brieneroordbrug waren ze talrijk aanwezig, alwaar zij door hun holengraverij het talud verzwakten. Jaren geleden werd het konijn daar bestreden dmv “Fretteren” = jagen met afgerichte fretten. Het is mij niet bekend hoe het met de konijnenpopulatie daar nu gaat.

 

 

 

 

 

 

Winterpret en Winterleed

Eindelijk hadden we weer een beetje echte winter. Mensen haalden massaal de schaatsen en sleetjes van zolder. Zelfs een eenzame langlaufer zag ik in het Schollebos. Veel winterpret dus. Echter niet voor veel dieren. Bevroren vijvers, bevroren bodem en een pak sneeuw belemmeren veel vogels het vinden van voedsel in het water of in de bodem. Door honger gedreven verliezen ze vaak hun schuwheid op zoek naar voedsel in wakken of onder opeengestapelde houtrillen. Vogelspotters beleefden mooie tijden door waarnemingen die ze anders in Capelle niet zo snel zouden doen. Na dit weekeind treedt weer flinke dooi op, hopelijk op tijd voor veel dieren.

Waarnemingen en foto’s van deze vorstperiode: 

Zoekplaatje: Houtsnip (Scolopax rusticola;foto Rob van Dorland). In deze vorstperiode worden in Schollebos bijna elke dag Houtsnippen gezien. Meestal vliegen ze op bij het voorbijlopen, maar Rob spotte deze tussen het struweel. Zoeken hun voedsel in zompige bosbodems. Nederlandse broed- en standvogel en doortrekker. Geen broedvogel Capelle. Heeft het moeilijk als de bodem bevroren is. 

 

 

Watersnip (Gallinago gallinago; foto Rob van Dorland). Een andere snippensoort wordt nu ook af en toe in Schollebos gezien. Is de meest voorkomende snipsoort in Nederland, broed- en standvogel, maar niet in Capelle. Rob spotte ook deze in Schollebos. Belangrijkste verschil met andere snippen is de allerlangste snavel, waarmee ook hij zijn voedsel zoekt in drassige bodems.

 

 

 

Dodaars (Tachybaptus ruficollis; foto Rob van Dorland). Rob (ja hij is erg bezig geweeest) betrapte ook deze in Schollebos. Onze kleinste futensoort, die zich hier dreigde te verslikken met een voor zijn doen grote vis. Nederlandse broed- en standvogel (niet in Capelle) die ’s winters rondzwerft. En nogmaals, de naam Dodaars is enkelvoud en verwijst naar de witte staartpluim (dod) aan zijn achtereind (aars).

 

 

 

Witgat (Tringa ochropus, foto Rob van Dorland). Een broedvogel uit Skandinavie en Oost Europa (in drassige bosgebieden), maar toch hele jaar wel aangetroffen in Nederland, ook ’s winters dus bij zoet water. In Schollebos slechts paar keer eerder waargenomen. Zoekt zijn voedsel ook in drassige bodem. Lange poten (stelten) en lange spitse snavel wijzen daar al op net als bij de snippen). Zulke vogels worden daarom ook wel aangeduid als Steltlopers of Waadvogels. Wegvliegend zien we een donkere bovenkant met een witte stuit.

 

 

Waterral (Rallus aquaticus, foto Rob van Dorland). Dit is wel een broedvogel van het Schollebos, maar is zeer schuw. Ook een waadvogel die langs oevers door rietkragen sluipt. Bij vorstperiodes vaker te zien op zoek naar voedsel. Buiten die vorstperiodes nauwelijks te zien, maar wel te horen door het geluid van een schreeuwend speenvarken.

 

 

 

 

Koperwiek (Turdus iliacus, foto Eric Stockx). Er zijn al meerdere foto’s van deze wintergast verschenen in mijn blogs, de IJssel en Lekstreek en op facebook. Een lid van de lijsterfamilie. Eet bessen, wormen en andere grondbeestjes.  Toch deze triestaandoende foto, want het toont hier de vorstmalaise duidelijk.

 

 

 

IJsvogel (Alcedo atthis, foto Rob van Dorland). Capelse broed– en standvogel (Schollebos). IJsvogels hebben het in vorstperiodes echt heel moeilijk, want voor 100% afhankelijk van geschikt viswater. In langere vorstperiodes kan wel 75% van de Nederlandse populatie sterven. 1 Dag zonder eten kan al fataal zijn! Er zijn nog enkele open waterstukjes zoals bij sluisjes. Daar probeert de ijsvogel nog zijn dagelijkse visjes te vangen en slaagt daar nog wel in gelukkig. Op de foto een vrouwtje (lichtrode ondersnavel) ineengedoken vanwege de kou en loerend op een visje.

 

Wintertaling, man (Anas crecca, foto Rob van Dorland). Voor Capelle echte wintergast, maar wel broed− en standvogel in Nederland en wintergast uit Noord− en Oost Europa. Een van de mooiste eendensoorten, althans als mannetje. Na het grotendeels dichtvriezen van de meeste wateren snel vertrokken naar ander open water.

 

 

Alle bovenstaande waarnemingen betroffen het Schollebos en zijn slechts een fractie van meer algemene soorten die er voorkomen. Een bewijs dat het Schollebos ook een regionale ecologische functie heeft. Dan is het wel vreemd dat de gemeente in haar toekomstvisie weigerde het Schollebos op te nemen als Ecologische Hoofdzone!! 

Nog 2 Hitlandnieuwtjes

 

Ransuil (Asio otus, foto SNC−archief). Opnieuw zijn er Ransuilen in hun winterse roestplek in Hitland−Zuid. Deze foto paar jaar geleden zelf gemaakt toen er 9 exemplaren zaten. Algemene broedvogel van Nederland. Enkele keren ’s winters in Schollebos en 1x in wijk Oostgaarde gespot.

 

 

 

 

In Hitland−Zuid zijn knaagsporen van Bever ontdekt.

 

 

 

 

 

Appelvink en meer

Appelvink (Coccothraustes coccothraustes; foto Vogeldagboek.nl). Frank Oling ontdekte deze vinkensoort langs de Nieuwerkerkse Tocht (oost Schollebos). Slechts een enkele keer eerder in Capelle waargenomen en JA ,ook in de winter in mijn achtertuin!! Het is een van de grootste vinkensoorten (Fringillidae). Een Nederlandse broed- en standvogel, maar tot op heden niet in onze omgeving, terwijl het Schollebos er wel geschikt voor is (voorkeur voor loofbossen, gebieden met verspreide bomen, grote tuinen en boomgaarden). Opvallend is de grote blauwe kegelvormige snavel (zaadeter!) waarmee ze zelfs kersenpitten mee kraken! Probeer dat zelf maar liever niet om een spoedbezoek aan uw tandarts te voorkomen…..

 

Boomkruiper (Certhia brachydactyla; foto Rob van Dorland). Veel vogels zijn al druk bezig om hun broedterritorium af te bakenen met gezang, zo ook de Boomkruiper. Rob maakte deze foto deze week in het Schollebos. Een stand- en broedvogel in Capelle. Maakt het liefst een nest achter loslatende boomschors, maar ook onder dakpannen. In de winter kruipen ze soms met tot wel 10 exemplaren bij elkaar om te overnachten, elkaar zo beschermend tegen de kou. Met zijn gekromd, fijn snaveltje peutert hij zijn voedsel uit de groeven van boomschors (mini-insecten, spinnetjes en hun eitjes). Is vooral te zien op stammen van wilgen, populieren en eiken. Hij kan alleen maar omhoog klimmen langs de stammen. Hij begint zijn voedseltocht dan ook onderaan de boom; eenmaal boven, vliegt hij weer naar onderaan de volgende boom. De zang is een vrolijk kort deuntje.

Al enkele weken regelmatig een Grote Zilverreiger in Schollebos en omgeving.

 

Nog steeds Cetti’s Zanger aanwezig langs Nieuwerkerkse Tocht in oost Schollebos (foto van Rob van Dorland). Voor de geïnteresseerden hierbij ook nog een Filmpje geplaatst door Vroege Vogels op YouTube.

 

 

 

Ook nog steeds groepen Koperwieken.

SNC heeft in Schollebos bomen gemerkt (“Blessen”) die vanwege omgevingsgevaar gekapt moeten worden (oranje tekens) of waarvan gevaarlijke takken of zijstammen moeten worden gesnoeid (witte merkstrepen). De werkzaamheden zijn inmiddels begonnen. Een foto-moment met wethouder Marc Wilson afgelopen dag bijgewoond in druilregen waarbij SNC een korte uitleg heeft gegeven. Wethouder was in informeel gesprek zeer te spreken over het huidige overleg met SNC. Een mogelijke samenwerking werd door de wethouder geopperd m.b.t de bosplantsoenen achter de Rondelen. Uiteraard heeft SNC haar medewerking aangeboden. Oorspronkelijk ingericht als een heemtuin, maar ook sterk verwaarloosd en alleen maar een hondenuitlaatplek. Het overleg tussen SNC en gemeente is sterk verbeterd en de aanstelling van Matheo Mourik als Stadsecoloog is een extra stimulans daartoe. 

 

 

 

Waarnemingen en Werkzaamheden Schollebos

Drukke tijden.

Overleg met gemeente over revitalisatie van het Schollebos en over  het kappen van gevaarlijke bomen langs paden. Het grote revitalisatieproject wordt uitgesteld tot volgende winter: ook gemeente vindt  dat het nu hiervoor te laat is gezien het vroeg intredende voorjaar. De bomen die langs de paden omgevingsgevaarlijk zijn worden nu nog wel gekapt. SNC heeft met gemeente en uitvoerder (fa.Reijm) uitgebreide inspectie gedaan. Na ruggenspraak met gemeente heeft SNC ook zelf bomen gemerkt waarvan zij van mening is dat ze echt gevaar opleveren, maar ook welke gespaard moeten blijven.  Ook zijn duidelijke afspraken gemaakt over o.a. de bescherming van de voorjaarsflora langs de bermen. Het kappen begint deze maandag in het oostelijk deel van het Schollebos (vanaf de Schollevaartseweg).

A.s. dinsdag een digitale vergadering met gemeente en andere “Schollebos-stakeholders” over de door gemeente gewenste oprichting van een “Stichting Vrienden van het Schollebos”. SNC is daar pertinent op tegen en zal dit ook duidelijk te kennen geven. Gemeente wil hiermee een soort feedback-overlegorgaan creēren om de wensen van belangengroepen aan te horen. Nou, SNC heeft in haar statuten 3 peilers: 1) Natuurbescherming en -ontwikkeling, 2) Natuureducatie en 3) Natuurvriendelijke Recreatie. Wat wil je nog meer? Wat gemeente nu voorstelt is dat een SNC-bestuurslid nu ook als bestuurslid in deze stichting moet gaan zitten: wat een onzin en bureaucratie in het kwadraat! NB: SNC is in het verleden onder die naam begonnen!! Laten we het omdraaien: SNC zou een extra bestuurslid verwelkomen die oog heeft voor door gemeente gewenste feedback zonder deze Kafkaeske ideeën. SNC is qua overleg constructief, maar niet manipuleerbaar. Het pseudo-idee dat deze nieuw op te richten stichting extra overheidssubsidies zou kunnen krijgen voor weet-ik-wat is niet valide: dat kan via SNC toch ook? Sterker nog: SNC staat niet alleen voor de natuur in Schollebos, maar voor heel Capelle! Kwestie van vertrouwen en wens tot samenwerking.

Aanleg nieuwe “Fruitpluk-plek“. In oostelijk deel van het Schollebos werden de eerste 14 van de 15 laagstamfruitbomen (5 appels, 5 peren en 5 stoofperen) geplant. De 15e mag wethouder Marc Wilson a.s. woensdag symbolisch planten. Onder de bezielende leiding van de recent ge-installeerde “stadsecoloog” (waarvoor SNC al jaren heeft gepleit) komen er nog een aantal hoogstamfruitbomen bij en struiken met eetbare bessen langs de rand van de nabijgelegen bosplantsoenen. Voor de gazons waarin deze bomen en struiken worden geplant wordt tevens een ecologisch maairegime vastgesteld (tijdstip van maaien en afvoer van maaisel). Als alles naar wens verloopt, wordt dit gebiedje een klein oerhollands landschapselement: fruitbomen, fruitstruiken en kruidenrijke gazons met als blikvangers Fluitenkruid en Raapzaad.  Het geheel draagt bij aan de biodiversiteit in Capelle. Prima initiatief!

 

Recente waarnemingen:

Gewone Zwavelkop (Psilocybe fascicularis). Dit is echt de meest fraaie verzameling ooit in het Schollebos. Eigenlijk een herfstpaddenstoel, maar tja met zo’n zachte winters… Voor liefhebbers: zoek in NW-Schollebos.

 

 

 

 

 

Het ooievaarspaartje langs de ’s Gravenweg werd na tijdje afwezigheid weer gezien op hun nest waar ze al 3x gebroed hebben. Volgend broedsel staat vrijwel zeker vast! (foto Rob van Dorland).

 

 

 

 

 

 

De Cetti’s Zanger (zie vorige recente blogs) werd weer zingend waargenomen in Schollebos langs de Nieuwerkerkse Tocht (oostelijk Schollebos). Nou nog een vrouwlief voor een nieuwe broedvogel in Capelle..

 

 

Klimaat en Natuurbeheer Schollebos/Capelle

 Yvonne Commijs maakte vorige week deze foto’s van een paartje Zwartkop (Sylvia atricapilla) vanuit haar woonkamer. De Zwartkop is een trekvogel: broedt hier in voorjaar/zomer, maar vertrekt in najaar naar het Zuid-Europa of Afrika om te overwinteren. De laatste jaren steeds meer winterwaarnemingen, ook in Capelle. Klimaat? Mannetje heeft een zwarte  kruin,vrouwtje een bruine.  Heel bijzonder dat het hier om een paartje ging!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In dezelfde week spotte Rob Van Dorland in Schollebos een Tjiftjaf (Phylloscopus collybita; niet deze foto), ook normaliter een trekvogel, maar ook steeds meer winterwaarnemingen. Even dacht hij aan de zeldzame ondersoort uit Noord- en Oost Europa, maar hij hield het toch maar op de “gewone” Tjiftjaf. De naam ’Tjiftjaf’ is een zogenaamde Onomatopee: vernoemd naar het geluid van zijn zang (tjiftjiftjaf-tjiftjiftjaf), vergelijk met Koekoek, Kievit, Grutto, e.a. 

 

 

 

In Schollebos nog veel paddenstoelen te zien, meestal in bundels/groepen op boomstobben en aan de voet van loofbomen. Rob van Dorland fotografeerde deze wat oude verzameling van Gewone Zwavelkop (Psilocybe fascicularis). Geen winterpaddenstoel, maar ook hier weer de vraag “Klimaat?”.

 

 

 

Dit weekeind ook – heel vroeg voor het jaar – de eerste roffels van de Grote Bonte Specht te horen in Schollebos. Het mannetje bakent daarmee zijn territorium af en probeert daarmee tevens een vrouwtje te lokken. De zang van Zanglijster, Kool- en Pimpelmees en zelfs die van de Boomkruiper is al paar weken te horen om dezelfde redenen.

 

Winterakoniet (foto SNC-archief), een stinseplant, bloeit al langs Nieuwerkerkse Tocht, net als enkele Sneeuwklokjes langs de Capelseweg (ook een stinseplant). In Schollebos zelfs al een Speenkruid in de knop!  De bladeren van Daslook, Wilde Hyacinth en andere stinseplanten schieten als paddenstoelen uit de grond.

 

 

 

Waarom deze bloemlezing? Wel: het grote renovatieplan Schollebos van de gemeente loopt aanzienlijke vertraging op, mede door de Coronacrisis. Eigenlijk had men in december al moeten beginnen, maar tot nu toe nog geen enkele activiteit te bespeuren. Boswerkzaamheden moeten in wintertijd plaatsvinden: bomen en planten zijn dan in rustfase en men verstoort dan geen broedende vogels. Het ziet er naar uit dat gemeente zelfs niet voor half februari kan beginnen. Met de huidige klimaatontwikkelingen (die veel sneller gaan dan men aanvankelijk gedacht had) is ons advies aan gemeente: dit jaar geen grootschalige ingrepen meer; een jaartje uitstel maakt niets uit. Spaar de fauna en flora! Beter goed beslagen ten ijs in winter 2021-2022. In onderling overleg Gemeente-SNC zullen we dit bepleiten.

 

Nog steeds kwakkelwinter

Afgelopen  zaterdag heeft het een paar uurtjes gemotsneeuwd. Was al weer gauw over. Geen knerpende voetstappen in verse sneeuw. De grond werd niet eens volledig bedekt. Desalniettemin trok de sneeuw massa’s bezoekers in Schollebos, zelfs papa met kindje op slee, arme papa… Geen sneeuwpoppen, alhoewel ik een inventief jongetje tegenkwam met een heus en kunstig miniatuursneeuwpoppetje in zijn hand. Overigens is het in deze Coronatijd sowieso al veel drukker in Schollebos met gezins- en familie-uitjes. Zondag weer flinke dooi, oplopend in komende week tot wel 9 graden. Kwakkelen dus. De voorjaars-stinseflora loopt al uit en op sommige plaatsen staan de loten al 7-8 cm boven de grond. Ook weinig wintergasten in Capelle.

Wel nog steeds groepen Koperwieken. Vaak hoog in de boomkruinen, maar ook op de grond, voedsel zoekend in de bosplantsoenen. Rob van Dorland maakte deze foto afgelopen week in Schollebos. 

 

 

 

 

Smient (Anas penelope). Slechts enkele Smienten langs Rijckevorselweg en in Nieuwerkerkse Tocht.Verder heel incidenteel een Slobeend (jaren geleden vele tientallen), geen Wintertalingen, geen Tafeleenden, slechts 1x een Dodaars. 

 

 

 

Opnieuw verse knaagsporen van Bever op grens van Capelle en Nieuwerkerk buitendijks langs de IJssel (foto Martin den Boer). Wordt een blijvertje. Ook de IJsvogel broedt in dat gebied en paar jaar geleden een flinke kolonie Oeverzwaluwen aldaar. Moet eigenlijk een beschermd gebiedje worden! Gebied valt onder RijksWaterStaat.

 

 

 

Vorige week een prachtige dubbele regenboog te zien vanuit Schollebos. Het was laat in de middag: de zon stond erg laag en dat geeft juist de hoogste regenbogen omdat de zon zijn licht dan “omhoog” projecteert. Een dubbele regenboog ontstaat doordat het zonlicht na breking door een voorste bui nog eens gebroken wordt door een 2e bui daarachter; de 2e regenboog wordt daardoor omgekeerd qua kleurenvolgorde zoals op deze foto vaag is te zien. De dubbele boog was vanaf de evenementenweide in Schollebos als een volle halve cirkel te zien. Mijn iphone kon dat niet behappen. In principe is een regenboog een volledige cirkel, maar alleen van uit de lucht als zodanig te zien. De goudpot niet gevonden helaas, maar iedereen genoot ervan.

 

 

 

 

Nieuwjaar 2021

Allereerst alle volgers van SNC een gezond 2021 toegewenst! 

Wat die gezondheid betreft: ik hoop dat met het vaccinatieprogramma tegen het Coronavirus we snel van de ellende af zullen zijn en de dagelijkse draad weer kunnen oppakken. Maar vergis u niet: virussen trekken hun eigen plan met mutaties en aanpassingen! Vergelijk het met echte Griepvirussen: elk jaar moet een nieuw vaccin worden samengesteld afhankelijk van welke varianten in de wereld in omloop zijn en niet gevaccineerde mensen kunnen best nog  goed ziek zijn en zelfs eraan overlijden. Het Coronavirus is echter niet een “Griepvirusje”, het is een wispelturig virus qua symptomen, maar de ernstigste symptomen zijn veel erger dan die van een “gewoon Griepvirus” waardoor er veel meer mensen aan overlijden! Virusontkenners zouden eigenlijk verplicht een dag mee moeten lopen op een Intensive Care waar Coronapatiënten liggen of anders de vraag moeten beantwoorden of zij dat aan zouden durven zonder beschermende maskers/kleding. Hun provocerend gedrag (niet hun mening!) als minderheid neemt de meerderheid van hun medeburgers in gijzeling en is asociaal! Goed, dat wou ik effe kwijt.

Grote Zilverreiger (Egretta alba).

Al zo’n 2 weken bivakkeert er een Grote Zilverreiger in het Schollebos (niet op deze foto). In jaren 70 vorige eeuw voor het eerst in Nederland broedend (Oostvaarders Plassen), maar nu vrij algemeen. In wintertijd overal in polders en vaak ook wel eens in Schollebos te zien. Een grote reigersoort, maar er zijn meerdere waarnemingen van ruzies met de Blauwe Reiger waarbij de zilverreiger het onderspit delft. 

 

Echt Judasoor (Hirneola auricula-judae).

Een vertegenwoordiger van de Trilzwammen, zo genoemd vanwege hun gelatineuze vruchtlichamen: ze voelen aan als een drilpudding. Normaliter niet een echte winterpaddenstoel, maar nu op meerdere plaatsen in Schollebos te bewonderen. De vruchtlichamen zwellen op na een aanhoudende natte periode. Bij droogte verschrompelen ze weer tot kleine hoornachtige puistjes die niet meer opvallen.  In Schollebos vrijwel uitsluitend op Vlierstammen en -takken. In Schollebos meerdere vertegenwoordigers van Trilzwammen, o.a. Gele Trilzwam die ik afgelopen dag ook aantrof.   

 

 

 

Gele Trilzwam (Tremella mesenterica; archieffoto SNC). Op takken van loofbomen, vooral Vlier. Algemeen.

 

 

 

 

 

 

 

Dodaars (Tachybaptus ruficollis). In singel achter Capelseweg (niet deze foto) afgelopen weekeind. Een kleine fuutsoort, Nederlandse broedvogel maar niet in Capelle, maar wel ’s winters bijna elk jaar in Schollebos te zien.Wel erg schuw: zwemt meestal langs oevers in beschermende rietvegetaties. 

 

                              

 

 

En alweer een bijzondere waarneming

Noordse Kauw (Corvus monedula monedula;foto Rob van Dorland). Rob spotte deze in de wijk Schenkel. Is een ondersoort (subspecies) van het ons zo bekende “gewone” Kauwtje en als wintergast in Nederland regelmatig aanwezig, maar in onze contreien vrij zeldzaam. Zoals de naam zegt, afkomstig uit het hoge noorden. Maar ook hier geldt een Shakespeareaans gezegde: “what’s in a Name”. Er is nog een ondersoort, de Russische Kauw met vaak onduidelijke verschillen. Kruisingen tussen deze ondersoorten komen ook nog voor. Een ding is duidelijk bij deze waarneming van Rob: niet ons inheems kauwtje! Kenmerkend is de witte halskraag en de meer wittig gekleurde wang. Het blijft bijzonder!

Tuinvogeltelling 2021. De Vogelbescherming organiseert een Nationale Tuinvogeltelling (29,30 en 31 Januari). In aanloop daarvan organiseert de plaatselijke afdeling van de KNNV en SNC een digitale cursus voor herkenning van tuinvogels. Zie voor inschrijving voor deze cursus en voor deelname aan de tuinvogeltelling  op onze website “Excursies en Activiteiten”.

Binnenkort meer informatie over het Schollebosproject. SNC is druk in overleg met gemeente hierover.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Winter (?)

Het is een beetje stil met interessant winternieuws over onze Capelse natuur. Toch wel paar weetjes gepaard met vraagtekentjes:

Cetti’s Zanger (Cettia cetti; foto Rob van Dorland in Schollebos genomen!). Het gaat er op lijken dat de Cetti’s Zanger langs de Nieuwerkerkse Tocht (oostelijk deel Schollebos) een blijvertje zou kunnen worden als nieuwe broedvogel voor Capelle. Afgelopen weekeind hoorde ik hem zingen naast de brug in het riet nabij het fietscrossbaantje. Het geluid is heel specifiek en kan niet met andere soorten verward worden. Oorspronkelijk een mediterrane soort, maar in enkele jaren sterk noordwaarts opgerukt (klimaatopwarming!). Is al wekenlang aanwezig. Is een ’Standvogel’: blijft hele jaar (geen Trekvogel dus). Overigens verwacht ik van meeste vogels niet dat ze zingen in wintertijd (behalve van Winterkoninkje). Maar:

Zanglijster (Turdus philomelos) Tot mijn grote verrassing hoorde ik vorige week  zanglijsters zingen op volkstuincomplex Tot Nut en Genoegen en langs Spartasportvelden. Trekt gedeeltelijk ’s winters naar het zuiden, maar overwintert ook. Ook als wintergast uit Noord en Oost Europa. Maar ZINGEND in deze tijd? Is bizar. Van slag af door hoge temperaturen? Overigens betekent Philomelos “Zangliefhebber”.

 

 

 

 

Koolmees (Parus major). Ook de Koolmees hoorde ik al zingen. Ook erg vroeg. Nu waren de temperaturen erg hoog voor de tijd van het jaar. Normale dagtemperatuur is zo’n 6 graden en nu het dubbele! De zang van vogels beurt mij altijd op, maar is dit in wintertijd een goed teken? Het ene warmterecord na het andere wordt gebroken. Vogels en natuur raken in de war?

 

 

 

 

Overigens: houd u van klassieke muziek? Zoek eens op Song of the Birds van Pau Casals…..

Qua echte wintergasten is het (nog?) erg mager. Alleen vaak troepen Koperwieken in Schollebos, in afgelopen weekeind zelfs een troep van 150-200 langs Spartavelden.

Een typische winterpaddenstoel is nu wel te bewonderen op verschillende plaatsen in Schollebos: Gewoon Fluweelpootje (Flammulina velutipes). Algemeen in bundels op stammen, stobben van loofbomen (els, es, vlier, populier). De naam: onderkant steel is donkerbruin en fluweelachtig. Alleen bij aanhoudende vorst legt ie het loodje.

 

 

Maar ook nog niet-winterse paddenstoelen:

Gewone Glimmerinktzwam (Coprinus micaceus). Algemeen op dode stronken in voor- en najaar.

 

 

 

 

 

SNC heeft intensief overleg met gemeente over de uitvoering van het Schollebosproject. Binnenkort wordt hierover gepubliceerd door gemeente en SNC. Tot nu toe is er grote overeenstemming hierover. Het zal een “harde-heelmeester-project” worden en voor de Capellenaren in het eerste jaar schrikken worden. Wij informeren u binnenkort hierover.

Tot slot: fijne feestdagen ondanks alle corona-gedoe!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vlindertuin

Afgelopen zaterdag is er keihard gewerkt op de vlindertuin (Schollebos tussen Sparta en Manege). 

Met 9 man ’s middags gras gemaaid, gemaaid riet afgevoerd, 100 vaste planten en enkele honderden bloembollen geplant. Kan niet wachten op het voorjaar om het resultaat te zien. Overigens worden in het voorjaar weer 100 vaste planten geplant en nog een en ander aan zaden gezaaid. Meneer Piet was al naar huis en ontbreekt op de foto helaas. Ook Michael staat er niet op, want die maakte de foto. 

Dus maakte hij deze selfie…

Grappig was dat SNC via gemeente 100 (ja een bescheiden honderd) bloembollen hadden besteld. We kregen er echter 5000 (ja vijfduizend!). We hebben enkele honderden geplant en alle vrijwilligers konden wat meenemen voor hun eigen tuin. Een extra hoeveelheid werd meegenomen voor een basisschooltuin. De gemeente heeft vast en zeker plekken waar de overige paar duizend bollen geplant kunnen worden (via de WOP’s, schooltuinen, heemtuin, bermen?).

 

Eric Stockx was op paddenstoelenjacht in Capelle West:

Witte Kluifzwam (Helvella crispa; foto Eric Stockx). Ziet er vreemd uit en inderdaad als een beenkluif waar een hond lekker heeft aan liggen kluiven. Op voedselrijke grond in bossen en bosranden (’Bodemsoort’). Deze in Capelle West (omgeving Schönberglaan). Ook in Schollebos.

 

 

 

 

 

 

Gekraagde Aardster (Geastrium triplex; foto Eric Stockx). Behoort tot de Buikzwammen (Gasteromycetes). In het bolvormige lichaam (de “Buik”) worden de sporen gevormd. Als die rijp zijn vormt zich een opening waardoor de sporen kunnen worden “uitgespuwd” bij aanraking van bijv. regendruppels. Vrij algemeen. Ook deze in Capelle West (omgeving Bernsteinstraat) en een ’bodemsoort’.

 

 

 

 

 

Stinkparasolzwam (Lepiota cristata; foto Eric Stockx). Op dezelfde plek als de vorige. Een Plaatjeszwam (Hoed met aan onderzijde plaatjes waar de sporen worden gevormd en Steel), algemeen op voedselrijke bodem. Geur is vies scherp.

 

 

 

In weekeind was de Cetti’s Zanger weer gehoord (zie vorige blog).