Zegt het voort!

blog archief

Capelse Winter

Het is in de verste verte nog geen ‘Elfstedentocht-winter’ , maar gelukkig is er genoeg te genieten van licht winters weer, wat  mooie winterse plaatjes oplevert. In de wijk Schenkel werd zelfs geschaatst! Bij paddenstoelen denkt men vaak aan herfst, maar paddenstoelen zijn er het hele jaar door, ook ‘s winters. In Schollebos zijn nu typische winterpaddenstoelen te zien:

Gewoon Fluweelpootje

Gewoon Fluweelpootje (Flammulina velupites). Algemeen op stronken en takken van loofbomen, September-Maart. Nu op veel plaatsen te zien. Alleen bij echte langdurige vorst legt ook het fluweelpootje het af. De naam wijst op de steel die fluweelzacht is en donkerbruin gekleurd. Is eetbaar, maar laat ze a.u.b. staan zodat iedereen ervan kan genieten!

 

 

 

Rode Kelkzwam 5

Rode Kelkzwam (Sarcoscypha coccinea). Komt in nawinter tevoorschijn op dode, halfbegraven stammetjes en takken van loofhout in vochtige grond en bedekt met mos. (Vrij) zeldzaam. Wordt maximaal 4-5 cm groot. In Schollebos op 3 plaatsen met meerdere exemplaren, vandaag weer de eerste exemplaren ontdekt met de restanten van rijp nog in de kelkjes.

 

 

 

De licht smeltende rijp op de ijsvloer van singels levert ook fraaie plaatjes op:

2017-01-17 16.48.45

Bijna abstracte kunst. Smeltplekken rijp op ijs. Hoe zijn die wonderlijke cirkels te verklaren?

 

 

 

 

Meerkoet 15

Voetsporen Meerkoet. Meerkoet heeft niet echte zwemvliezen (vlies dat de tenen verbindt), maar een soort “tussen-in-vliezen”: langs de tenen een vliezige flap. Dit is duidelijk te zien aan de voetprint.

 

 

 

 

Tot slot een trieste waarneming. Achter de Capelseweg werd door een huiskat een IJsvogel geslagen. Nou laat een IJsvogel zich niet gauw vangen. Het zou kunnen dat die verzwakt was door voedseltekort. Ijsvogels leven van visjes en andere kleine waterdieren en zijn dus zeker niet dol op ijs zoals de naam suggereert, integendeel. Vroeger (maar ook nu) werden ze vooral gezien bij wakken in het ijs waar ze nog konden vissen, vandaar de naam. In strenge winters kan door voedselgebrek de populatie soms wel met 75% gedecimeerd worden. Gelukkig wordt dit verlies weer gecompenseerd doordat overlevende ijsvogels 3x per jaar broedsels voortbrengen met 4-5 jongen. Zolang Schollebos bestaat (zo’n 30 jaar) heb ik er ijsvogels gezien en ijsvogels worden echt niet zo oud: kennelijk is er sprake van natuurlijke aanvulling, gelukkig maar, want deze “Blauwe Flits” of “Vliegend Juweel” is een trots voor Capelle!

Rijp, Merelmoord en vergaderen

Het was me wel een dag vandaag. Prachtige taferelen van zwaar berijpte bomen en struiken. Overal mensen met fototoestellen in de aanslag, net als ik dus.

2017-01-18 17.53.23

Schollebos

 

 

 

 

2017-01-18 18.19.02

Schollebos in avondrood.

 

 

 

 

 

 

‘s Middags vergadering over beheer Hitland met als deelnemers directeur Recreatieschap Hitland (Jan Lassche), voorzitter Dagelijks Bestuur Hitland (onze Capelse Wethouder Josien van Cappelle) en vertegenwoordigers van locale natuurorganisaties: wij als SNC dus, Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging (KNNV), Instituut voor Natuureducatie en Milieu (IVN) en Wijknatuurteam Alexander (WNA). Alle facetten t.a.v. beheer zijn besproken (bosbestand, moeras- en rietland, weidebestand). Zaken als dunningen van bos, maaien van riet, grondwaterstand, weidevogelbeheer, jacht,  bestrijding van Japanse Duizendknoop, afvoeren maaisel van extensieve grassland, enz. Vaak lastige problemen waarbij financiele (on-)mogelijkheden mede bepalend zijn voor verbetering van ecologische kansen.  Alle partijen hebben dit overleg als positief ervaren. De wil voor ecologisch beheer is bij het recreatieschap wel degelijk aanwezig en waar mogelijk toegepast. Het zou beter kunnen, maar daar zit een stevig kostenplaatje aan vast. Die kosten moeten gemeente Capelle en Zuidplas ophoesten (Recreatieschap Hitland wordt door beide gemeentes gevormd).  Belangrijkste conclusie van dit overleg: wederzijds begrip voor elkaars visies, maar vooral dat het recreatieschap en de politiek nu weten dat het reilen en zeilen in Hitland nauwlettend door natuurorganisaties wordt gevolgd. Hitland is niet alleen een recreatiegebied, maar ook ecologisch van groot belang (bijzondere flora en fauna!).

Na de vergadering (clubgebouw golfbaan Hitland) zagen we door het raam een bijzonder tafereel. Drie Zwarte Kraaien hadden een Merel te grazen. Heb zo’n tafereel jaren geleden ook in Schollebos gezien: die merel werd slordig doodgepikt met hun snavels, waarna de kraaien zich tegoed deden aan hun vlees. Maar afgelopen dag ging het iets anders. De merel was niet meer te redden en waarschijnlijk al dood. Opeens (en ja, alles speelde zich af op zo’n 10 meter afstand) verscheen een Buizerd die het kadavertje opeiste! Kraaien vlogen uiteen, Buizerd om zich heen kijkend zo van “wie doet me nog wat”, 1 kraai keerde terug om vanaf veilige afstand nog zijn misbaar te uiten, maar Buizerd vloog met zijn veroverde prooi weg.

 

 

 

 

 

Terug in kikkerland

Net weer terug vanuit Nieuw Zeeland (NZ) voor jaarlijks bezoek aan onze oudste zoon en – tot nu toe – onze enige twee kleinkinderen. Vandaar een laat maar alsnog een voorspoedig, gezond en groen Nieuwjaar gewenst. Veel te doen: vergaderingen SNC voorbereiden, winterexcursie voorbereiden, plant- en zaaiacties voorbereiden in Schollebos, waarnemingen bijhouden, enz. In NZ uiteraard op de hoogte gebleven van (nieuwe) ontwikkelingen via email en waar dringend nodig teruggekoppeld met onze bestuursleden.

Wat gebeurde er in de laatste 4-5 weken?

Eric Stockx heeft afgelopen jaar weer inventarisaties  gedaan voor Huis- en Boerenzwaluwen en Blauwe Reigers in Capelle en stuurde mij de resultaten. Het aantal bebroede Huiszwaluwnesten stabiliseert de laatse paar jaar (zo’n 23 nesten). Nog steeds een succes vergeleken met de 3 enige nesten van 6 (7?) jaaar geleden dankzij de 60 kunstnesten die SNC toen heeft geplaatst langs Bermweg-Oost. Het zwaartepunt van de bebroede nesten ligt nog steeds op nr. 400 en directe omgeving, deels van oorsprong natuurlijke nesten, deels volledige kunstnesten en deels half kunstmatige nesten door de zwaluwen verder afgewerkt.

Huiszwaluw 1

Huiszwaluw (Delichon urbica). Een stads- en plattelandbewoner. Maakt nesten onder dakgoten en andere uitstekende delen van gebouwen. Meer dan 1000 kleibolletjes is nodig om het nest te maken. Nest halfbolvormig met opening aan bovenkant. Voor broedsucces is een kleibron van juiste kwaliteit  nodig. Was sterk afgenomen in Capelle, vandaar onze  – tot nu toe succesvolle – Capelse ‘reddingsactie’ destijds, maar het zou nog beter moeten kunnen. Van oudsher wordt deze vogel als geluksbrenger beschouwd voor de huisbewoners waar deze prachtige vogeltjes nestelden. Het is me niet helemaal duidelijk waarom, maar het zijn echte insecteneters die muggen en vliegen graag verorbenen!

 

 

Eric telde ook 10 bebroede Boerenzwaluwnesten op de Capelse Manege (ook Bermweg-Oost).

Boerenzwaluw090509B

Boerenzwaluw  (Hirundo rustica). Zoals de naam al zegt, is dit een zwaluw die zich meer thuis voelt in het boerenland. Maakt zijn nest in (boeren-)schuren, ook van klei maar vermengd met grassprietjes en als een mini-badkuipje. Ook een insecteneter,  vaak ook jagend laag over de grond. Potentie voor uitbreiding van aantal boerenzwaluwen ligt in ‘s Gravenweggebied: schuren met blijvende openingen (een open raampje voldoet al). Misschien in toekomst een campagne opzetten (eigenaren van “boerenschuren” overhalen om toegang te bieden d.m.v  open raam o.d.)?

 

 

Eric telde ook het aantal bebroede reigernesten in Capelle. Hij kwam op 18 nesten,  alle in Schenkel (Wegelingpark, omgeving Wilgenhoek/Meidoornveld).

Bij thuiskomst Capelse meldingen van o.a. Waterral, Koperwieken, Wintertalingen, Goudhaantjes en een dode Vos in de berm van de Rijckevorsselweg. Gelukkig hier nog geen tekenen van slachtoffers door de Vogelgriep (wel in Krimpenerwaard, reden waarom ook in Capelle een vervoersverbod is ingesteld).

Ook al staat SNC (en mijn blog) voor de Capelse natuur, toch nog even dit. In Nieuw Zeeland (waar het nu volop zomer is) trof ik een vlinder aan, die ik zonder details direct “herkende” als onze Nederlandse Atalanta. Maar iets klopte niet…. Bij het bekijken van de details bleek het een andere soort uit hetzelfde geslacht Vanessa te zijn, die alleen in NZ voorkomt.

Atalanta 1

Atalanta (Vanessa atalanta). Onze Europese soort uit het geslacht Vanessa.

 

 

 

 

2016-12-21 05.44.28

Vanessa gonerilla (New Zealand Red Admiral). Zoals gezegd komt deze soort uitsluitend in Nieuw Zeeland voor (een zgn Endemische soort). Natuurlijk is deze nauw verwant met onze Atalanta, maar bij mij rijst direct de vraag op hoe deze nauw verwante soort daar in Nieuw Zeeland terecht is gekomen. Ze stammen toch beide af van een voorvadersoort waarna ze ieder een eigen evolutionaire ontwikkeling hebben doorgemaakt tot de soorten die ze nu zijn. Maar Nieuw Zeeland ligt al miljoenen jaren in ‘the middle of nowhere’ in een eindeloze oceaan. Mutaties van door mensen ge-importeerde Atalanta’s is uitgesloten (fauna-import van o.a. europese soorten begon pas in de 19e eeuw en zo snel treden mutaties tot een nieuwe soort niet op; bovendien zouden er dan ook nog echte Atalanta’s moeten voorkomen, wat niet het geval is). De enige oplossing van mijn vraag kan alleen maar zijn dat die gemeenschappelijke voorvader werkelijk nog veel ouder moet zijn, namelijk honderden miljoenen jaren oud toen de huidige continenten nog 1 supercontinent vormden. Dit wordt nog aannemelijker omdat ook in Azie, Afrika en Zuid Amerika Vanessasoorten voorkomen. Vergelijkend Genetisch onderzoek (DNA) zou hierover uitsluitsel kunnen geven.

In NZ ook nog deze Vanessasoort gefotografeerd:

2016-12-22 00.41.15

Vanessa itea (Yellow Admiral). Komt niet alleen in NZ voor, maar ook in Australie.

 

 

 

 

Volgende keer weer verder over onze Capelse natuur.

 

reigers

Iedereen kent natuurlijk onze nationale “schijtreiger”, de Blauwe Reiger. Vroeger een trekvogel, maar tegenwoordig denkt geen enkele Blauwe Reiger er maar een seconde  over na om in de winter te verhuizen naar het zuiden. Eten zat in deze zachte winters. In Amsterdam zitten ze langs de grachten naast de “sport”-vissers om in dank de kleine  toegegooide voorntjes te verschalken. Nederland kent echter nog meer reigersoorten, waarvan er enkele zo nu en dan ook in Capelle en omgeving te zien zijn!

Grote Zilverreiger 1

Grote Zilverreiger (Egretta alba). Enkele decennia geleden een zeldzame soort. Na succesvolle broedresultaten in Oostvaarders Plassen heeft deze prachtige witte reiger zich uitgebreid. Vooral in najaar en winter overal te zien in polders. Ook in Capelle en directe omgeving. Vorige week op sportcomplex Schenkel en in Nesselande. Ook vaak te zien in Hitland.

 

 

 

Roerdomp 6

Roerdomp (Botaurus stellaris). Een broedvogel van uitgestrekte rietvelden. In Capelle alleen ‘s winters te zien (als je erop let!). Bivakkeert dan in riet- en lisdoddevegetatie. De perfecte schuilkleur in combinatie met de “paalhouding” (gestrekt met kop en snavel hemelwaarts) maakt het tot een moeilijk waarneembare soort. Dit najaar nog niet gezien, maar let dus op (vooral langs “Grote Vijver Schollebos”). Een enkele keer zag ik een roerdomp midden op een grasveld in paalhouding staan: het duurde maar kort voordat ie in de gaten kreeg dat zijn camouflagekunst daar niet werkte.

 

 

 

Kwak040609E

Kwak (Nycticorax nycticorax).  Een zeldzame Nederlandse broedvogel. Deze week in Rotterdam-Ommoord. Vooral schemer- en nachtvogel. Locatie wordt geheim gehouden.

 

 

 

 

Woudaap 1

Woudaapje (Ixobrychus minutus). Een hele kleine, zeldzame reigersoort. Broedt in Zevenhuizerplasgebied.  Geluid als een blaffende hond. Een keer in Schollebos waargenomen.

 

 

 

 

Geniet van de natuur in Capelle en omgeving. Ik ben nu even een tijdje weg, maar zie u in januari weer terug. Blijf leuke en interessante waarnemingen opsturen!

 

 

 

Houtsnip en Buizerd

Afgelopen zaterdagmiddag liep ik langs de rand van het Sparta-sportveld in Schollebos. Opeens een gefladder in de struiken. Dacht gelijk aan opvliegende fazant: die blijft gedrukt zitten, maar als een potentiele vijand (ook een mens dus) te dichtbij komt vliegt die met luid kabaal vlak voor je neus op zodat je je rot schrikt. Maar dit keer geen alarmerend geluid. Zo’n 4 meter van mij vandaan kwam hij tevoorschijn uit de struiken: een flinke bruinachtige vogel met hele lange snavel die met zigzaggende vlucht wegvloog: een Houtsnip!

Houtsnip080212F

Houtsnip (Scolopax rusticola; foto Vogeldagboek.nl). De grootste van de Snippensoorten. In Schollebos en overig Capelle soms enkele keer ‘s winters te zien. Wel een Nederlandse broedvogel. Zoals de naam zegt vooral in houtopstanden (bos, struiken). Wordt meestal pas gezien als ze van dichtbij opgeschrikt worden en wegvliegen in de karakteristieke zigzagvlucht. Eet vooral regenwormen, maar ook andere larven en insecten.

 

 

 

Op mijn dagelijkse route in Schollebos kwam ik – zoals vaak – het baasje van de tekkel Karel tegen met een jaloersmakend verhaal: hij zag deze week een Buizerd een juveniele Waterhoen uit een singel plukken!! Hij vloog ermee weg achtervolgd door een paar kraaien, die ook wel trek hadden (of die de Buizerd alleen maar wilden verjagen).

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Buizerd (Buteo buteo). Broedvogel in Capelle, maar ook wintergasten uit het noorden. Een roofvogel met weinig specialisaties: eet eigenlijk alles wat van pas komt. In tijden van voedselschaarste kan zijn dieet voor 90% uit regenwormen bestaan! Dat een buizerd ook een watervogel uit het water slaat is voor mij echt nieuw.

Een nauw verwante wintergast, de Ruigpootbuizerd (Buteo lagopus) wordt soms ook in onze regio gezien: deze week omgeving Zevenhuizen, maar in voorgaande jaren ook 2x in Schollebos. Het verschil zit hem vooral in de onderzijde van de staart: buizerd fijn gebandeerd, ruigpootbuizerd ongebandeerd wit (wel beide een donkere eindband). In winter opletten geblazen dus!

Quizje, Raadsel en Nieuws

Ik had een quizje geschreven: water (H2O) + Kooldioxide (CO2) + Zonlicht: wie zijn onze mensheidredders?.  Slechts enkele antwoorden en wel min of meer juist. Weet iedereen dit en neemt men niet de moeite om te reageren, of is de vraag te moeilijk?? Ik kreeg als antwoorden Bossen en Planten. Grotendeels correct, maar niet helemaal. Het juiste antwoord is: alle groene planten. Groene planten hebben bladgroenkorrels waarin Fotosynthese plaats heeft: de plant neemt water op (via wortels of diffusie) en CO2 (via huidmondjes of ook diffusie). Onder invloed van zonlicht treedt er in de groenkorrels een chemische reactie op waarbij Water en CO2 worden omgezet in suikers (meestal Fructose). Een deel van deze suikers wordt met behulp van enzymen verder omgezet in zetmeel als reservevoedsel voor de plant (aardappel, peen, bollen, enz.). Ook wordt fructose opgeslagen in bessen (denk aan de naam  FRUit ).  Maar niet alleen de zetmeel- en fruitproducten van de Fotosynthese zijn belangrijk voor ons mensen (en alle andere levende wezens): bij de Fotosynthese wordt ook Zuurstof (O2) gevormd, waar wij niet zonder van kunnen!

Waarom niet helemaal correcte antwoorden? Nou, men weet meestal niet dat de in de oceanen levende algen en wieren de overgrote meerderheid van zuurstof produceren van alle groene planten ter wereld! Het gaat dus niet alleen om onze bossen en planten met groene blaadjes. En – relatief niet zo belangrijk, maar toch een leuke ‘Weet’: niet alle planten hebben bladgroen met bladgroenkorrels: zij parasiteren dan ook op planten die dat wel hebben! Zelfs een orchidee-soort (Vogelnestjesorchis).

gal

Na het eerste herfststormpje van afgelopen weekend vond ik een afgebroken takje met dit merkwaardige vormsel eraan: een Gal. Gallen zijn vormsels die bomen en planten maken als reactie op aantasting (eitjes van insectjes , schimmels, mijten, e.a.). Elke gal heeft zijn specifieke veroorzaker en die moet af te leiden zijn van zijn uiterlijk. Met deze gal liep ik dood. Heeft een diameter van 5 cm. Ik kwam het dichtst in de buurt bij een Schimmel als veroorzaker (Cystotheca lanestris??). Speur mee!

 

 

 

Koperwiek 1

Afgelopen woensdag op het Sparta-sportterrein de eerste Koperwieken gezien. Ik loop bijna elke dag langs dit terrein vanwege de vele honderden besdragende struiken langs de randen, in de hoop daar bijzondere waarnemingen te doen (wintergasten als Koperwiek, Kramsvogel, Pestvogel). Afgelopen dag raak dus. Alleen was de troep koperwieken (zo’n 15 stuks) aan het foerageren op de grasmat, waarschijnlijk op regenwormen en emelten. Zolang die ruim aanwezig zijn vormen de bessen nog 2e keus? Overigens een prachtige vogel uit de lijsterfamilie. In midwinter soms met honderden exemplaren in Schollebos, vrolijk zacht kwetterend in de toppen van de bomen of driftig foeragerend op de grond tussen de bomen. De naam: Koper = koperkleurig (roodbruin), Wiek = Vleugel. Alleen de koperkleurige plek zit op de flank en niet op de vleugel (Symbool winkelcentrum Koperwiek aanpassen??).

Quizje

Water (H2O) + Kooldioxide (CO2) + zonlicht: wie zijn onze mensheidredders?? Uw oplossing graag op facebook SNC.

Nieuwtjes

Jan van Wensveen, terugkomend van zijn werk,  spotte een Vos op de Bermweg-west ter hoogte van Bakkerij Stam om half 2 ‘s nachts.

Op 18 januari een overleg met Recreatieschap Hitland over bos-, moeras- en graslandbeheer, samen met Werkgroep Hitland, Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, Instituut voor Natuureducatie en milieu, Wijknatuurteam Alexander en SNC dus. Standpunten van de genoemde natuurorganisaties zijn daarbij al onderling unaniem bepaald in vergadering. Belangrijkste verschil is de discrepantie tussen papieren en reele werkelijkheid als het gaat over natuurwaardes en afgestemd beheer. Hitland is weliswaar een recreatiegebied, maar wel een met grote ecologische waardes. Een schakel tussen het Groene Hart, Krimpenerwaard en Schollebos en verder.

De gemeente heeft zich teruggetrokken uit het Koepelschap Groen, een regionale overhedenorganisatie. Een verstandig besluit. Hoewel er een zeker solidariteitsbeginsel aan ten grondslag ligt in dit koepelschap (doel: natuur en groen bevorderen binnen aangesloten gemeentes in de regio), was Capelle per definitie een grootbetaler zonder enige winst of zicht daarop qua groen/natuur. Capelle bespaart hiermee zo’n 180.000 euro per jaar. Naar geruchten wil het college dit geld voor eigen groen en natuur gaan besteden! Duurzaam en ecologisch beheer van gazons, bermen en plantsoenen?? Dan wordt Capelle ECHT een Groene Gemeente!! Het zal toch niet zo zijn dat dit geld naar andere doelen gaat? Kortom, er valt weer heel wat te bestuderen door gemeente (en door ons).

En uiteraard weer mooie paddenstoelen.

Prachtvlamhoed 1

Prachtvlamhoed (Gymnopilus junonius). Foto Louis Weterings. Schollebos.

 

 

 

 

Grote Bloedsteelmycena 1

Grote Bloedsteelmycena (Mycena haematopus). Foto Louis Weterings. Schollebos.

En nog meer herfst…

Dagpauwoog 3

Dagpauwoog (Aglais io). Aglais = Schoonheid, Io = kleurig als viooltje; grieks).  Nu al 3x een Dagpauwoog in mijn huis aangetroffen. Voorzichtig met een glas gevangen door er een stevig papier onder te schuiven en daarna buiten losgelaten in mijn verlaten kippenhok (tja ons Sofietje is niet meer, weet u nog?). Waarom doe ik dat? Wel, de Dagpauwoog is een vlinder die overwintert als volwassen vlinder. Hij zoekt daarvoor een droge, vorstvrije ruimte zoals een schuur of spouwmuur. Daar gaat de vlinder in Diapauze: zijn lichaamstemperatuur daalt naar de omgevingstemperatuur. Daardoor vertraagt zijn stofwisseling en verbruikt hij nauwelijks energie en overleeft hij de winter . Binnenshuis is het ‘s winters veel te warm: de vlinder blijft daardoor actief en verbruikt veel energie, maar voedsel (nectar) vindt hij daar niet: een wisse hongerdood ten gevolge hebbend! Hetzelfde geldt ook voor o.a. Lieve Heerenbeestjes. U kunt deze vlinders helpen door in uw tuin (of op uw balkon!) een vlinderkastje op te hangen (te bestellen bij Vivara.nl). Anecdote: in Dordtse Biesbosch zijn vele bunkertjes uit 2e Wereldoorlog: ik heb daar ‘s winters eens muren behangen met duizenden dagpauwogen aangetroffen: vergeet ik nooit meer…. Een andere vlinder, de Citroenvlinder overwintert ook als volwassen vlinder, maar dan gewoon tussen struiken: zijn bloed bevat een soort antivriesstof, waardoor die niet al te strenge vorst overleeft.

 

 

Echt Judasoor 4

Echt Judasoor (Hirneola auriculara-judae). Een vertegenwoordiger van de familie der Trilzwammen. Vooral op oudere vlierstruiken (ruimschoots aanwezig in Schollebos). Gelatine-achtig, lillend aanvoelend (“Trilzwam”). Op deze foto kenmerkend de oorvorm! De legende gaat dat Judas (de verrader van Jezus) zichzelf heeft opgehangen aan een vlier waar deze paddenstoel op groeide. De paddenstoel zou een oor van Judas zijn. Eetbaar, maar op zich niet echt smakelijk. Deze trilzwam komt pas tot “bloei” als het behoorlijk geregend heeft. Bij droge periodes verschrompelt hij tot bijna niets.

 

 

Verder nog wat herfstplaatjes uit Schollebos deze week (namiddag, dus warm licht!).

Herfst Schollebos 2016 2 Herfst Schollebos 2016 7Herfst Schollebos 2016 6Herfst Schollebos 2016 9Herfst Schollebos 2016 8Herfst Schollebos 2016 3

 

 

 

Meer herfstnieuws

De bladeren krijgen mooie herfstkleuren en dwarrelen naar de grond. Buien en zon wisselen elkaar af, soms resulterend in prachtige regenbogen.

IMG_5983 regenboog

Een schitterende regenboog in Hitland afgelopen week (foto Louis Weterings). Regenbogen ontstaan doordat zonlicht door een regenbui schijnt. De waterdruppels fungeren als prisma’s: het witte zonlicht wordt gesplitst in de samengestelde kleuren omdat voor elke kleur de brekingsindex anders is (tja natuurkunde).  De mooiste (grootste) regenbogen ontstaan bij lage zonnestand (het licht wordt dan tegen een veel groter “scherm” geprojecteerd).

 

 

 

Grote Gele Kwikstaart 2

Grote Gele Kwikstaart, winterkleed. (Motacilla cinerea). Waarnemingen in Schollevaar (omgeving Librije) en achter Capelseweg. (foto Frank Oling). Voornamelijk wintergast en doortrekker. Staart stuk langer dan die van de ‘gewone’ Gele Kwikstaart.

 

 

 

 

 

IMG_6208 wintertaling

Wintertaling, man (Anas crecca). In Hitland spotte Louis Weterings de eerste Wintertalingen. Voor mij een van de mooiste eendensoorten. Die kleuren: kastanjebruine kop met donkergroene oogstreek, de fijn gemarmerde romp, de knalgele driehoek met pikzwarte omtrek aan achterlijf….  Een broedvogel in Nederland, maar hier wintergast. Bijna elk jaar ‘s winters ook enkele exemplaren in Schollebos (foto Louis Weterings).

 

 

 

 

Vliegenzwam 4

Vliegenzwam (Amanita muscaria). Rood met witte stippen. Een paddenstoel die men niet direct in onze regio verwacht. Maar toch zijn ze er, maar spaarzaam. In Schollebos 2x een enkel exemplaar waargenomen, In Schenkel-Noord vaker en met meerdere exemplaren. Ook in oostelijk Hoofdweggebied waargenomen. De exemplaren op deze foto stonden op de grens van Capelle-Oosterflank onder een reusachtige berk. Veel in de grond groeiende paddenstoelen leven in symbiose (tot wederzijds nut) met bomen! De paddenstoel zelf is slechts het vruchtlichaam van de ondergrondse schimmel (vergelijk de appel van de appelboom). De schimmeldraden zijn dan verbonden met de haarwortels van de boom. De schimmel stuurt belangrijke mineralen naar de boom en de boom stuurt suiker als energiebron naar de schimmel. Schimmels hebben geen bladgroen, bomen wel: bomen produceren suikers door zonlicht, water en CO2 (fotosynthese). De vliegenzwam zien we onder berk, eik, beuk, linde en naaldbomen op zand- en veengrond. Het rode velletje bevat Muscarine , een hallucinogene stof. Misschien als je dat inneemt je echt Kabouter Spillebeen ziet wippen?

 

 

Nieuwe soorten:

Zwavelzwam 2

Zwavelzwam (Laetiporus sulphureus). Op stammen en stronken van levende loofbomen. Een algemene soort, maar nu voor het eerst in Capelle? Deze in Schollebos. Eetbaar, maar laat ze met rust zodat iedereen ervan kan genieten.

 

 

 

 

Buxusmot 1

Buxus-mot (Cydalima perspectalis). Een kleine nachtvlindersoort. Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azie, maar nu een invasieve exoot.De waardplant (plant waar de rupsen van leven) is Buxus (Buxus sempervivens), de alom bekende tuinheester. Pas 10 jaar in Nederland, maar neemt sterk toe. Schadelijk voor de Buxus. Maar gelukkig dat Buxus een tuinheester is en geen inheemse soort…. De Buxusmot werd recent waargenomen in een huiskamer in de wijk Schenkel.

 

 

 

Zaterdag onze herfstexcursie. 13.00 uur Pannenkoekenhuis Bermweg.