Zegt het voort!

blog archief

2 dode vossen Hitland

Afgelopen week werden 2 dode vossen aangetroffen in Hitland (bron Twitter Handhaving Capelle). Een wel heel voorbarige verklaring: “Bleek een natuurlijke dood”. Nou, op  de foto’s van de 2 vossen zagen ze er zeer gezond uit!! (spraakverwarring?: gezond = natuurlijk?). Hoe groot is de kans dat men 1 dode vos aantreft met gezond uiterlijk? Wel: zeer klein! Hoe groot is de kans dat men tegelijkertijd TWEE dode vossen aantreft met gezond uiterlijk?? Ik kan u verzekeren dat die kans dat die een natuurlijke dood zijn gestorven statistisch gezien vrijwel NUL is! Mocht er sprake zijn van een kadaver waarvan ze gevreten zouden hebben waardoor ze ziek zouden zijn geworden en gestorven: zeer onwaarschijnlijk omdat ziektekiemen in deze temperaturen vrijwel geen kans krijgen.  Als we ook weten dat in Hitland ACTIEF op vossen wordt gejaagd door de Jachtbeheerseenheid Schieland en dat de directie van het Recreatieschap Hitland dit mede actief ondersteunt, heb ik slechts 1 voorlopige conclusie (helaas nog niet met keihard bewijs), namelijk dat deze 2 vossen of zijn afgeschoten (niet waarschijnlijk: jagers nemen hun trofeeen mee en kogelwonden zijn zichtbaar), of zijn vergiftigd. Ben benieuwd of er werkelijk verder onderzoek wordt gedaan naar de oorzaak. Ga daar navraag over doen bij betrokken instanties. Over afschot zijn meningen verdeeld over de nut ervan, maar werken met vergif is werkelijk uit den boze: het geeft een verschrikkelijke doodsstrijd en ook andere aaseters (vele!!) worden ervan de dupe. Daarnaast: 2 vossen minder? Hun plek wordt binnen 1 jaar weer opgevuld door nieuwkomers. Actieve uitroeiing van vossenbestand leidt tot verschuivingen in de vossenpopulatie: buitenlandse vossen komen hierdoor richting Nederland met gevaar van insleep van Hondsdolheid!

Capelse Lentevoorbodes

Hoewel de meteorologische winter nog 1 maand duurt, kondigt de lente zich al heel vroeg aan. Deze week in het zonnetje en in de luwte zaten er 5 Hommelkoninginnen op mijn tuindeur naar de boomgaard zich op te warmen.

Veldhommel 3

Veldhommel (Bombus lucorum). Algemeen.

Hommels zijn in vroege voorjaar eerder actief dan bijen. Dit dankzij hun dikke beharing. De eerste hommels zijn koninginnen: de enige overlevenden van hun kolonie. Alle werksters en manhommels zijn in najaar gestorven. De mannen nadat ze de koningin bevrucht hebben. De koningin slaat het sperma op en overwintert in verlaten muizenholletjes, spouwmuren, e.d. In lente wakker geworden zoeken ze eerst een plek op om op te warmen (vliegen kost energie!); daarna op zoek naar een nectarbron (vroege voorjaarsbloeiers) en dan een holletje vinden voor het stichten van een nieuwe kolonie.

 

Ook een eerste vliegende vlinder (Dagpauwoog). Dagpauwoog overwintert als volwassen vlinder in schuurtjes, holletjes, e.d.

Dagpauwoog 3

Dagpauwoog (Aglais io).

 

 

 

 

 

 

Sneeuwklokjes bloeien volop. In Schollebos vooral langs Nieuwerkerkse Tocht (noord-oever), maar ook spaarzaam elders in bos.

Sneeuwklokje a

Sneeuwklokje (Galanthus nivalis). Bolplant.  Aangeplant en verwilderd. Net als de Winterakoniet (zie eerder blog) een zeer vroege bloeier.

 

 

 

 

 

Ook de Krokusjes staan (bijna) in bloei.

Krokus a

Gele Krokus ( Crocus x stellaris) . Aangeplant en verwilderd. Hier nog net niet volop bloeiend (verbindingspad Schollebos-Ringvaartpark).

 

 

 

 

 

Andere planten staan in de starthouding en komen al massaal bovengronds, zoals Daslook, Driekantig Look, Wilde Hyacinth.

Daslook a

Daslook (Allium ursinum).  Nog enkele weken en Schollebos is vergeven van de aangename uienlucht van Daslook.

 

 

 

 

 

Ook de Capelse vogelwereld laat zich niet onbetuigd. Kool- en Pimpelmezen, Heggenmus, Roodborst en Zanglijster laten zich al enkele weken luid en duidelijk horen met hun zang. Deze week ook de eerste Merelzang (erg vroeg!). Grote Bonte Specht is aan het ‘roffelen’ (zingen kunnen ze niet) om vrouwtje te lokken en territorium af te bakenen. Een ooievaar op de ooievaarspaal langs ‘s Gravenweg. De IJsvogel weer in de buurt van hun broedoever.  Toch ook nog wat wintergasten, o.a. 3 Wintertalingen op Nieuwerkerkse Tocht.

 

Staartmees en Taxonomie

Ook deze winter doe ik uitgebreid aan wintervoedering, niet alleen om vogels goed door de winter te helpen, maar natuurlijk ook om heel egoistisch te kunnen genieten van al die vogels. Elke dag genieten van Roodborst, Merel, Heggenmus, Kauwtjes, Turkse Tortel, Houtduif, Holenduif, Winterkoning, Fazant, Grote Bonte Specht, Halsbandparkiet, Vlaamse Gaai, Ekster, Koolmees, Pimpelmees en … Staartmees. Ja ik overdrijf niet: zij komen allemaal voor in onze tuin! Een enkele keer ook een Groenling en Putter, die afkomen op de elzenproppen.

Die Staartmeesjes, daar heb ik een voorliefde voor. Zo fragiel, zo fijn getekend en gekleurd….  Vlak bij ons raam heb ik pindakaaspotten in een plantenbak geplaatst (wel speciale ‘vogelpindakaas’!) zodat we de bezoekers echt op 2 meter afstand kunnen zien.

Staartmees150212C

Staartmees (Aegithalos caudatus).  Staartmezen vormen een aparte familie (Aegithalidae), dus maken geen deel uit van de ‘gewone’ mezenfamilie (Paridae) waartoe o.a Kool- en Pimpelmees toe behoren. Leeft in (half-)familiair verband. Broeden niet echt in kolonievorm, maar wel met andere soortgenoten in de buurt. Paartjes zijn monogaam. Bij mislukt broedsel helpt het paartje soms andere broedparen met het grootbrengen van hun jongen. Na de broedtijd zwerven ze in (half-)familiair verband in troepjes rond op voedseljacht onder het maken van “Social Call’s geluiden”. Er worden diverse ondersoorten onderscheiden door Taxonomen (geleerden die zich bezighouden met indeling van dier- en plantenrijk). De hier afgebeelde ondersoort (A. caudatus europaeus) is de algemene soort in Europa. Soms zien we ook de Noord- en Oost Europese ondersoort (A. caudatus caudatus) waarbij het zwart op de kop ontbreekt en de kop dus helemaal wit is. Maar er zou ook weer een variant (dus geen officiele ondersoort) bestaan van de A. caudatus europeus met bijna witte kop. In ieder geval zie ik regelmatig ‘s winters ook een staartmees met (bijna?) witte kop in Schollebos, maar ook in mijn achtertuin, zoals nu. Kon er met mijn nieuwe fototoestel net een foto van maken (achter dubbel glas).

 

Staartmees b

De staartmeesjes in mijn achtertuin. Op de voorgrond een “witte-kop-variant” van de Europeus of de aparte ondersoort Caudatus? Daarachter de Europeus (met brede, zwarte wenkbrauwstreep). Ach, op zich niet zo belangrijk, het is gewoon genieten. What’s in a Name, zei Shakespeare, maar toch extra leuk!

Tussendoorberichtje

Waarnemingen afgelopen dagen:

-16 Wintertalingen (12 ten oosten van Schollevaartseweg in Nieuwerkwerkse Tocht, 2 ten westen N.Tocht en 2 op IJsvogelvijver)

- Meerdere Buizerds (deels op doortrek)

- IJsvogel-vrouwtje bij broedoever IJsvogelvijver

- Groene Specht op wandelpad Sparta-terrein

- Uiteraard nog veel meer soorten, maar die zijn ondertussen dagelijkse kost, zelfs leuke soorten als Grote Bonte Specht, Winterkoning, Roodborst, Heggenmus, enz. Krijgt u er zin in?

 

A.s. vrijdag presentatie voor Vijverhofbewoners over natuur in hun directe omgeving (en meer): haal ouderen uit hun isolement, leer ze genieten van de natuur in hun omgeving. Een werkgroepje om de steenomgeving wat op te fleuren? Een nestkastje hier en daar, wintervoedering, plantenbakken, e.d. Kleinschalig, maar o zo belangrijk voor het grote geheel……

Winterexcursie

Afgelopen zaterdag onze winterexcursie in het Schollebos. Voor het eerst met weliswaar dun, maar toch mooi sneeuwpakket. Bijna 25 deelnemers,  meerderen voor het eerst.

winterexcursie 2017 1

Koperwieken, Staartmezen, Goudhaantjes, Buizerd, Roodborst, Winterkoning, Tafel- en Kuifeenden, enz. Bloeiende Winterakonieten, Judasoren, Fluweelpootjes, Tonder- en Oesterzwammen. Herkennen van bomen in winter (knoppen, bast), bloeiende Hazelaars. Kortom: er is altijd volop te genieten van de natuur.

 

 

 

Echt Judasoor 5

Echt Judasoor (Hirneola auricularia-judae). Vooral op oudere vlieren. Lid van de familie der Trilzwammen. Een gelatineuze zwam (voelt aan als een droge drilpudding). Deze is de grootste die ik ooit gezien heb (zo’n 7-8 cm). Bij droogte verschrompelen ze tot nauwelijks opvallende, donkere frommeltjes die bij nat weer echter weer opzwellen. Nu was die bevroren, dus hard aanvoelend. Moest wel eerst de sneeuw eraf vegen om hem te laten zien. Deze foto is dan ook gemaakt voor het ging sneeuwen.

 

 

 

Tafeleend 2

Tafeleend (Aythya ferina). Een wat kleinere eendensoort. Weliswaar een Nederlandse broedvogel maar niet in grote aantallen. ‘s Winters veel als wintergast (broedgebied vooral Oost Europa). Is een ‘duik-eend’: voor hun voedsel (kleine waterdiertjes) duiken ze geheel onder water, dit in tegenstelling tot ‘grondel-eenden’ zoals de gewone Wilde Eend (staan op hun kop in het water met achterlijf boven water). Een ander verschil is dat duikeenden uit het water opvliegen met een aanloopje; grondeleenden vliegen direct op.

 

 

De laatste (?) winterweetjes

A.s. zaterdag onze winterexcursie (13.00 uur verzamelen Pannenkoekenhuis Bermweg).

Afgelopen dag voortgangsoverleg duurzaamheidsproject Gemeente “Groenere Tuinen”. Wordt vervolgd.

Egeltje in opvang weer in winterslaap: in buitenhok (voormalig kippenhok van Sofietje) is egeltje in diepe winterslaap hergegaan na zich paar dagen ongans gevreten te hebben aan hondenblikvoer. Ligt in dikke strolaag lekker rustig te ronken. Best wel een beetje jaloers eigenlijk…., geen Trump, geen verkiezingsdrukte, geen vluchtelingen, enz. : gewoon slapen!

Eindelijk afgelopen dag een flok Sijsjes (zo’n 15 stuks), vrolijk kwetterend in Zwarte Elzen langs Nieuwerkerkse Tocht. Sijs

Sijs (Carduelis spinus). Lid van de vinkenfamilie (Fringillidae) en een echte wintergast (zelden broed in Nederland)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Natuur van slag?

We zijn nog niet op de helft van de winter, maar diverse lentebodes kondigen zich al aan.

Winterakoniet 1

Winterakoniet (Eranthis hyemalis). Een stinsenplant in 17e/18e eeuw ge-importeerd om rijkelui’s tuinen (kasteelheren, kloosters, herenboeren) te sieren (“Stins” = oud Fries voor stenen huis: alleen de rijken konden zich stenen huizen veroorloven!). Inmiddels dus ingeburgerd en ook als tuinplant te koop. Door gemeente uitgeplant langs noordoever Nieuwerkerkse Tocht (oostelijk Schollebos), waar die nu bloeit. Lid van de grote familie van Ranonkelachtigen (Ranunculaceae), waar o.a. ook Boterbloemsoorten toe horen.

 

 

Egel 4

Begin afgelopen week (was nog erg koud) trof ik in Schollebos een verzwakte egel aan. Vrij klein. Om een of andere reden te vroeg uit zijn winterslaap gekomen. Voedsel is er niet of nauwelijks (slakken, insecten, regenwormen), dus dit baasje zou het niet gaan redden. Teruggaan in winterslaap doen ze meestal of helemaal niet. Meegenomen en eerst laten bijkomen in woonkamer. Kattenvoer en water werd verslonden. Dag erna in kippenhokje van wijlen Sofietje gezet met in nachthok een dikke strolaag.  Heeft het inmiddels prima naar zijn zin. In voorjaar zet ik hem terug in Schollebos waar ik hem gevonden heb.  Nog wel even behandelen tegen vlooien en teken, want daar barst het ervan. Wettelijk ben ik in overtreding: egel is beschermde diersoort en mag je niet vervoeren, huisvesten e.d. Beetje rare wetgeving: je redt een egel en bent strafbaar? Ach, niemand die er op let. Vindt u een egel in late najaar of in winter: neem contact op met www.egelopvang.nl/zoetermeer

 

Afgelopen dag luid zingende Zanglijster. Kool- en Pimpelmezen alom luid roepend, Heggenmus zingt ook al. Een enkele Kokmeeuw die zijn zwarte kapje terugkreeg (verdwijnt ‘s winters). De eerste sprieten van bolplanten staan al bovengronds. En dat terwijl de meeste elfstedentochten in februari zijn verreden (zelfs een in eind februari!). Het wordt komende week weer kouder. Niets veranderlijker dan het weer…..

 

 

 

 

nieuwe foto’s sperwer

In laatste blog slechts klein fotootje van Sperwer die in achtertuin in Schollevaar een Turkse Tortel had geslagen en op zijn gemak zat te verorberen. De maker (Paul Meeuwsen) heeft per omgaande nieuwe fullsize foto’s gestuurd, die ik u niet wil onthouden. Deze taferelen kunnen in principe in alle tuinen in Capelle voorkomen. Steeds meer zoeken roofvogels de stad op omdat er op het platteland steeds minder prooien te vangen zijn. Om maar een overbekend voorbeeld te noemen: de Merel was 100 jaar geleden een zeer schuwe bosvogel die je zelden in de stad zag. Bij de laatste Nationale Tuinvogeltellingen staat de Merel constant in de top-5!

Sperwer 20   Sperwer 19

en nog meer….

Zondagmiddag met Frank Oling naar Zevenhuizerplas e.o. geweest. Er was daar een Witoogeend gezien. Nu niet dus:-). Maar wel andere mooie vogels zoals Pijlstaarteenden, Dodaarzen, Wintertalingen, Slobeenden, Tafeleenden, Krakeenden en een enkele Rosse Stekelstaart. Uiteraard heel veel Grauwe Ganzen in de omringende weilanden. We kwamen daar ook een andere mij bekende Capelse vogelaar tegen (Jan van Wensveen) die een Roerdomp had gezien. Ook overvliegende Puttertjes, zowaar een Tjiftjaf (overwinteren hier af en toe, maar normaliter in Afrika). Met het zonnetje erbij spatten de kleuren ervan af!

Witoogeend280415

Witoogeend (Aythya nyroca; op achtergrond man-kuifeend; foto Internet). Vrij zeldzame wintergast. Verspreide broedgebieden in Zuid Europa en Balkangebied. Determinatie erg lastig: lijken erg veel op vrouw-Kuifeend en er bestaan ook hybriden (kruisingen) tussen Witoogeend en Tafeleend.

 

 

 

 

Pijlstaart181214

man Pijlstaarteend (Anas acuta; foto Vogeldagboek.nl). Echte wintergast uit noord Skandinavie en Rusland. De man-pijlstaart is echt een lust voor het oog.

 

 

 

 

Rosse Stekelstaart

Rosse Stekelstaart (Oxyura jamaicensis; foto Paul Sinnema). Kleine eendensoort met relatief grote en dikke kop en opgerichte staart. Een exoot afkomstig uit Noord Amerika; ontsnapte siervogels voelen zich uitstekend thuis en vermeerderen zich rap. Bij Zevenhuizerplas worden ze actief bestreden door afschot. Die van vandaag hebben ze kennelijk over het hoofd gezien.

 

 

 

Zevenhuizerplas, Eendrachtspolder: zo vlakbij en prachtige natuur met veel bijzondere vogelsoorten. Nog geen half uur fietsen. Een aanrader voor vogelliefhebbers!

Louis Weterings maakte recent nog fraaie foto’s uit Schollebos:

Koperwiek 2

Koperwiek (Turdus iliacus). Wintergast. Lijstersoort. Broedt in Noord  en Noord-oost Europa.

 

 

 

 

Groene Specht 3

man-Groene Specht (Picus viridus). Standvogel (hele jaar aanwezig) en al jarenlang broedvogel in Schollebos en mogelijk ook elders in Capelle (waarnemingen o.a. Wegelingpark, Slotpark, langs IJsseldijk). Erg schuw, dus compliment voor deze foto met een amateurcamera! Foerageert vooral in laag-gras op insecten met een voorkeur voor mieren. Geluid een “paardenhinnikend gelach”. Bij man: mondstreep zwart-rood, bij vrouw zwart.

 

 

 

Van de Sperwer die een Turkse Tortel in de achtertuin had verschalkt, hier alsnog een foto van Edith Vervooren:

sperwer c

Nog meer winternieuws

Afgelopen dag een telefoontje: een “versufte” ijsvogel opgeraapt (wijk Schenkel). Wilde wel drinken (veel zelfs), maar heerlijke mini-zalmfileetjes werden afgeslagen. Help! Op mijn verzoek heeft de vinder de ijsvogel naar mij gebracht. Daar merkte ik op dat de vogel al heel energiek probeerde te ontsnappen uit zijn doos. Ook dat een heel klein stukje van zijn bovensnavel ontbrak. Mogelijk toch een “raamslachtoffer”? Om te voorkomen dat hij zou ontsnappen in mijn huiskamer (wat een stress zou dat voor dat beestje zijn om weer gevangen te worden!) hebben we de doos voorzichtig buiten geopend: woesj, weg was ie, te snel om er een foto van te maken. Met dank aan deze begane familie waar ik als dierenarts ook prettige ervaringen mee heb gehad. Het had natuurlijk ook gekund dat deze ijsvogel verzwakt was door voedselgebrek (overal ijs, waardoor  geen visjes), of zelfs watergebrek (ijs en geen sneeuw om te eten). Allemaal vragen die mij intrigeren en belangrijk zijn.

Afgelopen week ook weer leuke waarnemingen.

Wintertaling 3

Vijf mannetjes-wintertalingen (Anas crecca. Nieuwerkerkse Tocht, ter hoogte Rigoletto; helaas wat onscherpe foto).

 

 

 

 

Oesterzwam 10

Oesterzwam (Pleurotus ostreatus). Algemeen, herfst en winter. Wat naamgeving betreft in paddenstoelenwereld: de correcte wetenschappelijke Nederlandse  naam is “Gewone Oesterzwam” ter onderscheid van andere Oesterzwamsoorten. Dat prenomen “Gewoon” tiert welig in mycologische wetenschap. Krijg hier de neiging  om te zeggen “Pleur op” met je Pleurotis. Snapt u ‘m? Sorry als ik hier te politiek overkom….. Doe maar normaal, ojee ook weer niet goed en beladen: Pleurotis Normalensis of krijg de Pleuris? (“Pleuris” = Pleuritis = longvliesontsteking). Mijn hemel, waar dwalen mijn hersenspinselen.  Pleurotis ruttensis. Ach ik maak maar een lolletje.

 

 

 

Verdere meldingen en waarnemingen afgelopen week:

Waterral: 2 meldingen allebei Nieuwerkerkse Tocht (1x 1 exemplaar oostelijk Schollebos,  1x 2 exemplaren westelijk Schollebos). Ooievaars weer op hun stekkie hoek ‘s Gravenweg-Kanaalweg. Sperwer (meerdere waarnemingen waaronder foto met geslagen turkse tortel in achtertuin Schollevaar), Buizerd (meerdere waarnemingen), Slobeend en Tafeleend (ook Nieuwerkerkse Tocht), Groene Specht, De IJsvogel van mijn beginverhaal, Dodaars (Nieuwerkerkse Tocht).